| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | WIDEOAKADEMIA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Ubezpieczenia > Emerytury i renty > Wyrok SN z dnia 14 czerwca 2006 r., sygn. I UK 333/05

Wyrok SN z dnia 14 czerwca 2006 r., sygn. I UK 333/05

Jednorazowe odszkodowanie przysługuje osobie wymienionej w art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolni­ków (jednolity tekst: Dz.U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.), jeżeli wszystkie jego przesłanki zostały spełnione przed uchyleniem tego przepisu ustawą z dnia 2 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 91, poz. 873 ze zm.), to jest przed dniem 2 maja 2004 r., choćby wniosek o wypłatę świadczenia został złożony po tej dacie.  

Ani pozwany, ani Sądy obu instancji nie zajmowały się tym, czy ubezpieczona nabyłaby prawo do jednorazowego odszkodowania pod rządami uprzednio obowiązujących przepisów, a w konsekwencji, czy przesłanki nimi objęte spełniły się w da­cie śmierci jej męża w wyniku wypadku przy pracy rolniczej i przed dniem wejścia w życie nowej regulacji. Zatem nie zostało ustalone, czy przed dniem wejścia w życie nowych przepisów powstało in abstracto prawo do świadczenia, którego potwierdze­nie stanowiłaby decyzja organu rentowego. Podkreślić przy tym należy, że pozytyw­ne ustalenie, iż zgon męża wnioskodawczyni, będącego osobą nieubezpieczoną, który nastąpił w dniu 29 kwietnia 2004 r., jest następstwem wypadku przy pracy rol­niczej, zaistniałym w tym samym dniu, prowadziłoby do wniosku, że prawo do jedno­razowego odszkodowania powstało z tą datą, bowiem w tym dniu (a nie innym, późniejszym) spełniły się wszystkie konieczne przesłanki prawa do świadczenia (wska­zane w art. 10 ust. 1 pkt 4 w związku z pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników).

W przypadku ustawy zmieniającej z dnia 2 kwietnia 2004 r. właściwie brak va­catio legis, bowiem ogłoszona została ona w Dzienniku Ustaw z dnia 30 kwietnia 2004 r., z mocą obowiązującą od 2 maja 2004 r. Brak okresu dostosowawczego - w przypadku ustalenia nabycia uprawnień pod rządami uprzednio obowiązujących przepisów - działałby również niekorzystnie w sferze uprawnień wnioskodawczyni ze względu na szczególny w tym konkretnym przypadku zbieg czasowy wystąpienia zdarzenia prawotwórczego (wypadku przy pracy rolniczej i zgonu w tej samej dacie) z wprowadzeniem nowych uregulowań. Okres dostosowawczy uważany jest za niezbędny, po to, aby strona miała czas i możliwość pokierowania swoimi sprawami i podjęcia stosownej decyzji wobec zmieniających się przepisów, w sytuacji, gdy zmiana ta ma istotne znaczenie dla jej uprawnień. W tym miejscu zwrócić należy uwagę na przywoływany przez skarżącego przepis art. 45 ust. 1 ustawy o ubezpie­czeniu społecznym rolników - w brzmieniu obowiązującym przed dniem 2 maja 2004r. - zgodnie z którym w razie zaistnienia wypadku przy pracy rolniczej, poszko­dowany oraz rolnik obowiązani są bez zbędnej zwłoki zgłosić wypadek Kasie Rolni­czego Ubezpieczenia Społecznego. W nowym brzmieniu przepis ten (po zmianie dokonanej ustawą zmieniającą z dnia 2 kwietnia 2004 r.) wyznaczył termin 6 miesięcy do zgłoszenia wypadku od dnia jego zaistnienia. Niewątpliwie wnioskodawczyni z obowiązku tego się wywiązała, skoro wypadek miał miejsce w dniu 29 kwietnia 2004 r., a wniosek zgłoszony został w dniu 4 maja 2004 r. (przy uwzględnieniu przypadających w tym okresie dni ustawowo wolnych od pracy). Natomiast w myśl ustępu 3 tego artykułu, w wersji obowiązującej od 2 maja 2004 r., niedopełnienie przez po­szkodowanego lub rolnika obowiązku dotyczącego zawiadomienia o zaistniałym wypadku przy pracy rolniczej, ocenia się również przy ustalaniu prawa do jednora­zowego odszkodowania. Przepis ten stanowi wskazówkę interpretacyjną, z której wynika, że istotne znaczenie przy ocenie uprawnień do świadczenia ma zachowanie strony pod kątem spełnienia wymogów wynikających z obowiązujących przepisów w zakresie postępowania w sprawach o jednorazowe świadczenia z tytułu wypadków przy pracy rolniczej. Jak już wskazano, wnioskodawczyni zasad tych nie naruszyła, stąd jej ewentualne prawa, nabyte pod rządami uprzednio obowiązujących przepi­sów, podlegałyby ochronie z przyczyn omówionych wyżej.

W świetle powyższych wywodów uznać należy, że w założonym stanie fak­tycznym, o którym mowa wyżej, o zastosowaniu konkretnych przepisów decydowałaby data śmierci osoby nieubezpieczonej, tożsama z datą wypadku przy pracy rolni­czej, a nie data zgłoszenia wniosku o jednorazowe odszkodowanie.

Mając na uwagę powyższe Sąd Najwyższy na mocy art. 39815 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczona na mocy art. 108 § 2 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c.

Źródło:

Orzeczenia Sądu Najwyższego - Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
Gazeta Samorządu i Administracji598.00 zł

Narzędzia kadrowego

Ośrodki konferencyjno- szkoleniowe

POLECANE

SKŁADKI ZUS

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Eksperci portalu infor.pl

Dziennik Gazeta Prawna

Największy polski dziennik prawno-gospodarczy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »