| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | WIDEOAKADEMIA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Ubezpieczenia > Emerytury i renty > Uchwała SN z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. I UZP 2/08

Uchwała SN z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. I UZP 2/08

Wdowa może żądać ustalenia wysokości renty rodzinnej stanowiącej odpowiedni - wskazany w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. nr 39, poz. 353 ze zm.) - procent każdego świadczenia, do którego nabył prawo zmarły mąż, niezależnie od tego czy zostało ono potwierdzone decyzją organu rentowego.

Rozpoznając apelację pozwanego od powyższego wyroku Sąd Apelacyjny powziął wątpliwości wyrażające się w przedstawionym wyżej zagadnieniu prawnym. Uzasadniając je Sąd wskazał, że zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 – 3 i ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS renta rodzinna wynosi odpowiedni procent świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu (z zastrzeżeniem ust. 3). Zważywszy na treść art. 109 tej ustawy, wydaje się, że dla ponownego ustalenia wysokości renty rodzinnej mają zastosowanie wyłącznie przepisy art. 111 – 112 ustawy. Zasadą jest, że postępowanie w sprawie prawa do świadczenia wszczyna się na wniosek osoby zainteresowanej. Wyjątki od tej zasady nie dotyczą niniejszej sprawy. Skoro zatem Edward Z. nie złożył wniosku o przyznane mu emerytury na podstawie art. 27 ustawy emeryturach i rentach z FUS i nie udokumentował 30 miesięcy podlegania ubezpieczeniu społecznemu po nabyciu uprawnień do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym, to stanowisko organu rentowego znajduje oparcie w przepisach prawa. Z drugiej strony, Sąd Apelacyjny wskazał, że prawo do emerytury powstaje ex lege, z chwilą spełnienia się jego warunków. Jeśli zatem mąż ubezpieczonej nabył ex lege prawo do emerytury na podstawie art. 27 ustawy, nie powinno to pozostać bez znaczenia dla wysokości przysługującej po nim renty rodzinnej, tym bardziej, że wówczas istniałaby przesłanka do zastosowania art. 53 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, co pozwalałoby na przyjęcie nowej kwoty bazowej w części socjalnej emerytury. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, Sąd Okręgowy poszedł zbyt daleko w interpretacji przedstawionych przepisów uznając, że nowa kwota bazowa ma także zastosowanie do podstawy wymiaru świadczenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W myśl art. 65 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny osoby, która w chwili śmierci miała ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy lub spełniała warunki wymagane do uzyskania jednego z tych świadczeń. Przepis ten – dotyczący prawa do renty rodzinnej – stanowi, że wystarczającą przesłanką prawa do tego świadczenia jest spełnienie przez zmarłego jego wszystkich warunków in abstracto, a zatem niekoniecznie potwierdzonych deklaratoryjną decyzją organu rentowego przyznającą świadczenie. Wysokość renty rodzinnej, zarówno po osobie, która spełniła wszystkie prawem przewidziane przesłanki prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności, lecz z prawa tego nie skorzystała, jak i po osobie, której organ rentowy przyznał to świadczenie, określa jeden wspólny przepis art. 73 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu renta rodzinna wynosi określony procent „świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu". To ostatnie pojęcie odczytywać należy w zgodzie z art. 65 ust. 1 ustawy, co oznacza, że wysokość renty rodzinnej może być odnoszona zarówno do świadczenia już ustalonego w decyzji jak i świadczenia, do którego prawo wynika ze spełnienia jego warunków. Również z ust. 2 tego przepisu wynika tylko tyle, że kwotą świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu, jest kwota emerytury (...) lub renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Z tej ostatniej regulacji również nie można wywieść, że dotyczy ona sytuacji, w której prawo do emerytury bądź renty było wcześniej ustalone. Tylko z punktu widzenia związku ust. 2 z ust. 3 ten pierwszy zaczyna nabierać sensu, ponieważ ogranicza wysokość emerytury bądź renty (ust. 4), przyjmowanej do obliczeń renty rodzinnej. Innymi słowy sformułowanie zawarte w ust. 2, że za kwotę świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu, uważa się kwotę emerytury, z zastrzeżeniem ust. 3, lub renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, wcale nie oznacza, że jeśli prawo do świadczenia zostało stwierdzone, to wykluczone jest ustalanie jego wysokości na dzień śmierci. Przedmiotowa regulacja jedynie potwierdza, że do obliczeń należy przyjąć kwotę emerytury bądź renty. Jednocześnie art. 73 nie przyznaje ani wyłączności, ani pierwszeństwa świadczeniu już ustalonemu w decyzji – w sytuacji, kiedy obok niego istnieje prawo do innego świadczenia in abstracto. Uprawnia to do wniosku, iż wysokość renty rodzinnej może być zawsze obliczona od każdego świadczenia, do którego nabył prawo zmarły, także takiego, które nie zostało potwierdzone decyzją organu rentowego. Kwestię wyboru świadczenia, od którego należy obliczać rentę rodziną, rozwiązuje odpowiednio stosowany art. 95 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego).

Źródło:

Orzeczenia Sądu Najwyższego - Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
Gazeta Samorządu i Administracji598.00 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

SKŁADKI ZUS

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Eksperci portalu infor.pl

WebHat

WebHat to prężnie rozwijająca się firma tworząca interaktywny video e-learning.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »