| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | WIDEOAKADEMIA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Ubezpieczenia > Emerytury i renty > Wyrok SN z dnia 3 marca 2005 r. sygn. I UK 189/04

Wyrok SN z dnia 3 marca 2005 r. sygn. I UK 189/04

Prawo do wcześniejszej emerytury dla pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki nie ma charakteru nieutracalnego. Wypłata tej emerytury może zostać wstrzymana, jeżeli ustanie przesłanka niemożliwości kontynuowania zatrudnienia z powodu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki ze względu na jego stan zdrowia (art. 134 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 101 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm. oraz w związku z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki, Dz.U. Nr 28, poz. 149 ze zm.).

Nieprzekonujące są również dalsze argumenty przytoczone w uzasadnieniu kasacji w celu wsparcia tezy, że norma prawna stanowiąca, iż prawo do świadczenia ustaje, gdy ustanie którykolwiek z warunków wymaganych do jego uzyskania (art. 101 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS), ma charakter zbyt ogólny i z tego względu jej zastosowanie wymaga dookreślenia przez ustawodawcę w każdym wypadku warunków uzasadniających ustanie konkretnego prawa do świadczeń. Skarżący ilustruje tę tezę przykładami tego typu dookreśleń w samej ustawie o emeryturach i rentach z FUS, wskazując na art. 107a, dotyczący przypadku wyłączenia z kręgu uprawnionych do renty rodzinnej, art. 102 ust. 1 w wypadku świadczenia uzależnionego od okresowej niezdolności do pracy, art. 102 ust. 2 pkt 2 - pkt 4 w odniesieniu do renty szkoleniowej, konkludując równocześnie, że „przepisy rozporządzenia Rady Ministrów nie przewidują wstrzymania wypłaty świadczenia emerytalnego w sytuacji poprawy stanu zdrowia dziecka, które w chwili oceniania uprawnień matki (ojca) do świadczeń wymagało stałej opieki.” Argument ten został trafnie podważony w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z 25 listopada 2004 r. (III UK 153/04) wydanego w analogicznej do niniejszej sprawie, w której Rzecznik Praw Obywatelskich złożył kasację uzasadnioną analogicznie do skargi będącej przedmiotem obecnego rozpoznania. Sąd Najwyższy wskazał, że po pierwsze - podając wymienione wyżej przykłady unormowań prawnych Rzecznik Praw Obywatelskich nie dostrzegł innych sytuacji, w których przepisy tego typu „dookreśleń” nie formułują, a nie ulega wątpliwości, że zmiana sytuacji, polegająca na późniejszym „braku wymaganej przesłanki ustawowej” (zmiennej), powoduje utratę prawa do określonego świadczenia, np. w wypadku renty rodzinnej przysługującej uczącemu się dziecku po ukończeniu 16 lat życia, w sytuacji, gdy przerwie ono naukę przed ukończeniem 25 roku życia - art. 68 ust. 1 pkt 2 tej ustawy o emeryturach i rentach z FUS - lub renty rodzinnej przysługującej wdowie z tego tytułu, że wychowuje ona dziecko, które nie ukończyło jeszcze 16 lat, w sytuacji, gdy dziecko to umrze - art. 70 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Po drugie - pogląd, że norma sformułowana w art. 101 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS wymaga określenia przez ustawodawcę „warunków uzasadniających ustanie prawa do świadczeń”, jest nietrafny także i z tej przyczyny, że w istocie zakłada on, iż norma ta w ogóle jest zbędna, skoro w każdym sytuacji należałoby powoływać się na inny przepis prawny „potwierdzający” dopuszczalność jej zastosowania. Sąd Najwyższy przekonująco podważył również podniesiony przez Rzecznika Praw Obywatelskich argument wskazujący, że „osobom tracącym prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem specjalnej troski pozostaje prawo ubiegania się o zasiłek okresowy z pomocy społecznej, co stawia ich bez racjonalnego uzasadnienia w gorszej sytuacji prawnej przy ochronie ryzyka bezrobocia od osób pobierających renty z tytułu niezdolności do pracy”, stwierdzając, że nie może to usprawiedliwiać postulatu nieprzestrzegania zasad prawnych obowiązujących w zakresie prawa ubezpieczeń społecznych, a jedynie może wskazywać na ewentualną celowość stosownych inicjatyw zmian przepisów.

Powyższe rozważania uzasadniają wniosek, że wbrew postawionemu w kasacji zarzutowi, Sąd Apelacyjny nie naruszył art. 134 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Sąd prawidłowo wskazał bowiem art. 101 pkt 1 tej ustawy jako podstawę ustania prawa wnioskodawczyni do wcześniejszej emerytury, ustalając, czego skarżący nie zakwestionował, że skoro Daniel L. jest obecnie częściowo niezdolny do pracy, to jego matka nie spełnia warunków określonych w rozporządzeniu z 1989 r. i tym samym została spełniona przesłanka, od której art. 134 ust.1 pkt 1 uzależnia wstrzymanie wypłaty świadczeń.

Wobec powyższego Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39312 k.p.c., orzekł jak w sentencji.

Źródło:

Orzeczenia Sądu Najwyższego - Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
Gazeta Samorządu i Administracji598.00 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

SKŁADKI ZUS

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Eksperci portalu infor.pl

Michał Tchórzewski

Kierownik działu audytów SmartConsulting

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »