| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Ubezpieczenia > Emerytury i renty > Wyrok SN z dnia 3 marca 2005 r. sygn. I UK 189/04

Wyrok SN z dnia 3 marca 2005 r. sygn. I UK 189/04

Prawo do wcześniejszej emerytury dla pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki nie ma charakteru nieutracalnego. Wypłata tej emerytury może zostać wstrzymana, jeżeli ustanie przesłanka niemożliwości kontynuowania zatrudnienia z powodu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki ze względu na jego stan zdrowia (art. 134 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 101 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm. oraz w związku z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki, Dz.U. Nr 28, poz. 149 ze zm.).

System emerytalny przed 1 stycznia 1999 r. obejmował również prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem specjalnej troski. Z analizy przepisów rozporządzenia Rady Ministrów wynika, że prawo do tego świadczenia jest odmianą prawa do wcześniejszej emerytury, ponieważ przysługuje bez względu na wiek po spełnieniu w szczególności dodatkowych warunków związanych ze znacznie dłuższym stażem ubezpieczenia (zatrudnienia). Trzeba przy tym podkreślić, że określona w rozporządzeniu długość stażu ubezpieczenia wymagana do przyznania emerytury jest także wystarczająca przy ubieganiu się o emeryturę po osiągnięciu powszechnie obowiązującego wieku emerytalnego. Prawo do emerytury wcześniejszej może powstać dopiero po złożeniu wniosku pracownika, co odróżnia charakter prawa do emerytury wcześniejszej od emerytury z systemu powszechnego, do której prawo powstaje ex lege z chwilą spełnienia się warunków określonych w ustawie. Ze względu na szczególny charakter tych świadczeń konieczna jest ścisła interpretacja przesłanek nabycia prawa do tego świadczenia i jego zmiany. Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów nie przewidują wstrzymania wypłaty świadczenia emerytalnego w sytuacji poprawy stanu zdrowia dziecka, które w chwili oceniania uprawnień matki (ojca) do świadczeń wymagało stałej opieki (dziecko nie ukończyło 16 roku życia). Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, np. wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 30 listopada 1994 r., I AUa 325/95 (OSA 1995 nr 1, poz. 1).

Następnie Rzecznik Praw Obywatelskich podniósł, że Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odwołał się do stanowiska Sąd Najwyższego, zaprezentowanego w uchwale z 28 listopada 2002 r., III UZP 9/02 (OSNP 2003 nr 12, poz. 296). Uchwała ta stwierdzała, że osoba, która spełniała wszystkie warunki do nabycia prawa do wcześniejszej emerytury na podstawie przepisów rozporządzenia z 1989 r., jednak uprawnień tych nie uzyskała na skutek błędnej decyzji organu rentowego, może skutecznie ubiegać się o to prawo, mimo że dziecko zmarło w toku postępowania odwoławczego. Zakres przyznanego świadczenia podlega ustaleniu z uwzględnieniem art. 101 pkt 1 ustawy emerytalnej. W uzasadnieniu uchwały (cz. III) Sąd Najwyższy stwierdził, że „w świetle przepisów rozporządzenia z dnia 15 maja 1989 r. przesłanki uzyskania prawa do wcześniejszej emerytury: niemożność kontynuowania zatrudnienia z powodu stanu zdrowia dziecka, posiadanie wymaganego okresu zatrudnienia oraz sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem - muszą zachodzić kumulatywnie. Brak jednej z wymienionych przesłanek powoduje, że prawo do świadczenia nie powstaje. Ponadto jednak przesłanki te muszą występować przez cały okres pobierania świadczenia. Świadczenia ubezpieczenia społecznego, w tym również świadczenie w postaci wcześniejszej emerytury, mają kompensować w pewnym stopniu utratę możliwości uzyskiwania przez ubezpieczonego dochodu własną pracą w razie zaistnienia określonych w prawie ubezpieczenia społecznego ryzyka. Jeśli więc możliwości takie w części lub w całości ponownie zaistnieją, prawo do świadczeń lub ich rozmiar podlegają weryfikacji".

reklama

Źródło:

Orzeczenia Sądu Najwyższego - Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
Umowy zlecenia i inne umowy cywilnoprawne29.90 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

UMOWY ZLECENIA 2017

reklama

Ostatnio na forum

Eksperci portalu infor.pl

Adam Głos

Od stycznia 2013 roku pełni funkcję Prezesa Tax Care. Wcześniej, przez blisko trzy lata, pracował na stanowiskach: Dyrektora Sprzedaży oraz Wiceprezesa Zarządu.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »