| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Ubezpieczenia > Emerytury i renty > Wyrok SN z dnia 3 marca 2005 r. sygn. I UK 189/04

Wyrok SN z dnia 3 marca 2005 r. sygn. I UK 189/04

Prawo do wcześniejszej emerytury dla pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki nie ma charakteru nieutracalnego. Wypłata tej emerytury może zostać wstrzymana, jeżeli ustanie przesłanka niemożliwości kontynuowania zatrudnienia z powodu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki ze względu na jego stan zdrowia (art. 134 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 101 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm. oraz w związku z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki, Dz.U. Nr 28, poz. 149 ze zm.).

System emerytalny przed 1 stycznia 1999 r. obejmował również prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem specjalnej troski. Z analizy przepisów rozporządzenia Rady Ministrów wynika, że prawo do tego świadczenia jest odmianą prawa do wcześniejszej emerytury, ponieważ przysługuje bez względu na wiek po spełnieniu w szczególności dodatkowych warunków związanych ze znacznie dłuższym stażem ubezpieczenia (zatrudnienia). Trzeba przy tym podkreślić, że określona w rozporządzeniu długość stażu ubezpieczenia wymagana do przyznania emerytury jest także wystarczająca przy ubieganiu się o emeryturę po osiągnięciu powszechnie obowiązującego wieku emerytalnego. Prawo do emerytury wcześniejszej może powstać dopiero po złożeniu wniosku pracownika, co odróżnia charakter prawa do emerytury wcześniejszej od emerytury z systemu powszechnego, do której prawo powstaje ex lege z chwilą spełnienia się warunków określonych w ustawie. Ze względu na szczególny charakter tych świadczeń konieczna jest ścisła interpretacja przesłanek nabycia prawa do tego świadczenia i jego zmiany. Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów nie przewidują wstrzymania wypłaty świadczenia emerytalnego w sytuacji poprawy stanu zdrowia dziecka, które w chwili oceniania uprawnień matki (ojca) do świadczeń wymagało stałej opieki (dziecko nie ukończyło 16 roku życia). Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, np. wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 30 listopada 1994 r., I AUa 325/95 (OSA 1995 nr 1, poz. 1).

Następnie Rzecznik Praw Obywatelskich podniósł, że Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odwołał się do stanowiska Sąd Najwyższego, zaprezentowanego w uchwale z 28 listopada 2002 r., III UZP 9/02 (OSNP 2003 nr 12, poz. 296). Uchwała ta stwierdzała, że osoba, która spełniała wszystkie warunki do nabycia prawa do wcześniejszej emerytury na podstawie przepisów rozporządzenia z 1989 r., jednak uprawnień tych nie uzyskała na skutek błędnej decyzji organu rentowego, może skutecznie ubiegać się o to prawo, mimo że dziecko zmarło w toku postępowania odwoławczego. Zakres przyznanego świadczenia podlega ustaleniu z uwzględnieniem art. 101 pkt 1 ustawy emerytalnej. W uzasadnieniu uchwały (cz. III) Sąd Najwyższy stwierdził, że „w świetle przepisów rozporządzenia z dnia 15 maja 1989 r. przesłanki uzyskania prawa do wcześniejszej emerytury: niemożność kontynuowania zatrudnienia z powodu stanu zdrowia dziecka, posiadanie wymaganego okresu zatrudnienia oraz sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem - muszą zachodzić kumulatywnie. Brak jednej z wymienionych przesłanek powoduje, że prawo do świadczenia nie powstaje. Ponadto jednak przesłanki te muszą występować przez cały okres pobierania świadczenia. Świadczenia ubezpieczenia społecznego, w tym również świadczenie w postaci wcześniejszej emerytury, mają kompensować w pewnym stopniu utratę możliwości uzyskiwania przez ubezpieczonego dochodu własną pracą w razie zaistnienia określonych w prawie ubezpieczenia społecznego ryzyka. Jeśli więc możliwości takie w części lub w całości ponownie zaistnieją, prawo do świadczeń lub ich rozmiar podlegają weryfikacji".

Źródło:

Orzeczenia Sądu Najwyższego - Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń648.00 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Kancelaria Perfecta

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »