| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Ubezpieczenia > Emerytury i renty > Uchwała SN z dnia 25 maja 2005 r. sygn. I PZP 1/05

Uchwała SN z dnia 25 maja 2005 r. sygn. I PZP 1/05

Twórca projektu wynalazczego stanowiącego wzór użytkowy ma prawo do wynagrodzenia od jednostki stosującej ten projekt, która urzeczywistniając wzór użytkowy wytworzyła urządzenie na własne potrzeby produkcyjne, osiągając z tego korzyści (art. 98 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości, jednolity tekst: Dz.U. z 1984 r. Nr 33, poz. 177 ze zm.).

Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z 6 listopada 2003 r. [...] oddalił powództwo, uznając za prawidłowe stanowisko prezentowane przez pozwaną.

W apelacji od powyższego wyroku powód zarzucił, że Sąd pierwszej instancji błędnie ustalił, iż zastosowanie projektu jego autorstwa przyniosło efekty oszczędnościowe, o jakich mowa w § 18 Zasad. Podniósł, że w razie odstąpienia od stosowania projektu pozwana nie mogłaby uzyskać efektów eksploatacyjnych, gdyż w praktyce nie istniała możliwość nabycia urządzenia umożliwiającego zastosowanie niezbędnego układu eksploatacyjnego. Producent oferował bowiem nie sprzedaż, lecz zaprojektowanie takiego urządzenia i budowę prototypu, który wymagałby badań, atestów i stosownych dopuszczeń, co wiązałoby się z koniecznością długiego oczekiwania na realizację zamówienia. Ponadto urządzenie spełniające oczekiwania pozwanej dotychczas nie zostało opracowane i nie jest oferowane w sprzedaży. Powód podtrzymał w apelacji żądanie zapłaty wynagrodzenia obliczonego w odniesieniu do efektów użytkowych uzyskanych przez pozwaną.

Rozpoznając apelację wniesioną przez powoda Sąd Apelacyjny w Katowicach uznał, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyjaśnienia zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości, które postanowieniem z 21 stycznia 2005 r. [...] przedstawił Sądowi Najwyższemu na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. Zagadnienie to dotyczy rozstrzygnięcia kwestii, czy twórcy wzoru użytkowego przysługuje na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości roszczenie o zapłatę wynagrodzenia w stosunku do jednostki, która rozwiązanie stanowiące wzór użytkowy wytworzyła na własne potrzeby produkcyjne, osiągając z tego korzyści eksploatacyjne. Inaczej rzecz ujmując - czy powodowi przysługuje co do zasady roszczenie o zapłatę wynagrodzenia obliczonego od efektów uzyskanych przez pozwaną z eksploatacji układu maszyn objętego wzorem użytkowym. W razie pozytywnej odpowiedzi na to pytanie należy, zdaniem Sądu Apelacyjnego, ponadto ustalić, w jaki sposób powinna być określona wielkość i wartość tego rodzaju efektów.

Sąd wskazał, że z przepisu art. 98 ust. 2 ustawy o wynalazczości wynika, że podstawą do ustalenia wysokości wynagrodzenia za pracowniczy projekt wynalazczy (a taki charakter miał projekt autorstwa powoda) są efekty uzyskiwane przez stosowanie projektu. Pojęcie stosowania projektu zostało wyjaśnione w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 23 czerwca 1977 r, V PZP 1/77 (OSNCP 1977 nr 10 poz. 173). W uchwale tej stwierdzono, że stosowaniem projektu wynalazczego jest urzeczywistnienie projektu w sposób przemysłowy, polegający na wytwarzaniu wyrobów i urządzeń albo na użyciu w znaczeniu technicznym sposobu wytwarzania bądź sposobu pracy - według projektu wynalazczego, przynoszące efekty ekonomiczne lub społeczne. Definicja wzoru użytkowego zawarta w art. 77 ustawy o wynalazczości nie obejmuje sposobów produkcji. Stosowanie wzoru użytkowego autorstwa powoda musi więc być rozumiane jako zestawienie przez pozwaną określonego układu maszyn górniczych, z pominięciem jednak wykorzystywania tego układu do eksploatacji węgla. Według Sądu, takie stosowanie projektu nie przyniosło pozwanej żadnych korzyści majątkowych. Wręcz odwrotnie - było związane z poniesieniem kosztów, o jakich mowa w zgłoszeniu projektu. Mogłoby to przemawiać za uznaniem, przy zanegowaniu słuszności roszczenia o wynagrodzenie obliczone od efektów oszczędnościowych, że powodowi przysługiwałoby od pozwanej jedynie wynagrodzenie w wysokości 80% najniższego wynagrodzenia, o jakim mowa w § 38 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 1984 r. w sprawie projektów wynalazczych (Dz.U. Nr 33 poz. 178 ze zm.). Prawo do takiego wynagrodzenia także możnaby kwestionować przyjmując, że wynagrodzenie służy twórcy jedynie w przypadku, gdy stosowanie projektu przynosi efekty, a co za tym idzie nawet prawo do najniższego wynagrodzenia nie powstaje, gdy brak jest efektów ze stosowania projektu. Jednakże w 1986 r. opublikowane zostały Zasady, w myśl których twórcom w wyjątkowych wypadkach przyznano prawo do wynagrodzenia od efektów wynikających nie ze stosowania projektu, lecz jego eksploatacji. Uregulowanie prawne dotyczące tej kwestii, zawarte w § 25 i 26 oraz § 22 i 23 Zasad, zostało zanegowane przez Sąd Najwyższy najpierw w wyroku z 26 maja 1989 r. I PR 90/89 (OSP 1990 nr 7, poz. 283), a następnie w wyroku z 24 lutego 1998 r, I PKN 397/97 (OSNAPiUS 1999 nr 2, poz. 57).

reklama

Źródło:

Orzeczenia Sądu Najwyższego - Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń648.00 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Dariusz Budnik

Radca Prawny - Kancelaria Prawna Cyman i Wspólnicy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »