| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Ubezpieczenia > Emerytury i renty > Wyrok SN z dnia 14 lipca 2005 r. sygn. II UK 278/04

Wyrok SN z dnia 14 lipca 2005 r. sygn. II UK 278/04

Umowa o pracę zawarta wbrew elementarnym zasadom uczciwego obrotu prawnego w celu uzyskania za wszelką cenę możliwości skorzystania z prawa do wcześniejszej emerytury jest nieważna jako czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 2 k.c. w związku z art. 300 k.p.) i nie może stanowić podstawy nabycia prawa do emerytury na mocy art. 29 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98), która weszła w życie z dniem 6 lutego 2005 r. (art. 6 tej ustawy), do złożenia i rozpoznania kasacji od orzeczenia wydanego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a także do odmowy przyjęcia kasacji do rozpoznania, stosuje się przepisy dotychczasowe.

W pierwszej kolejności rozpoznania wymaga sformułowany w kasacji zarzut naruszenia przez Sąd Apelacyjny zaskarżonym wyrokiem art. 233 § 1 k.p.c. „poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez uznanie, że przy ustalonym stanie faktycznym sprawy, zawarcie przez ubezpieczoną umowy o pracę nie było czynnością mającą na celu obejście ustawy i zawartą wyłącznie w celu nabycia przez nią prawa do wcześniejszej emerytury.” Zarzut ten zasługuje na uwagę tym bardziej, że Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, którym uwzględnił apelację ubezpieczonej, również stwierdził na wstępie, że wprawdzie „Sąd I instancji zebrał w sprawie materiał dowodowy w zakresie niezbędnym do wydania orzeczenia”, jednakże dokonał jego oceny z naruszeniem granic swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c). Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowany zgromadzony w toku postępowania sądowego materiał dowodowy, natomiast istnieje zasadnicza rozbieżność w kwestii sposobu jego oceny i wyprowadzanych z niej wniosków, co ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie. Otóż zgromadzony w rozpoznawanej sprawie materiał dowodowy pozwolił na ustalenie, że: po pierwsze - ubezpieczona, urodzona w dniu 19 września 1947 r, w okresie od dnia 1 stycznia 1991 r. do dnia 26 kwietnia 1995 r. oraz w okresie od dnia 1 maja 1996 r. do dnia 26 grudnia 2000 r. prowadziła działalność gospodarczą (handel obwoźny na świeżym powietrzu), której następnie zaniechała w związku z ujawnieniem się u niej choroby reumatycznej (w aktach sprawy znajduje się także karta informacyjna leczenia szpitalnego wnioskodawczyni z okresu od dnia 9 sierpnia 2001 r. do dnia 23 sierpnia 2001 r. z powodu choroby zwyrodnieniowej stawów obwodowych i innych schorzeń). Następnie, w okresie od dnia 30 grudnia 2000 r. do dnia 9 sierpnia 2002 r. ubezpieczona pobierała zasiłek przedemerytalny; po drugie, w dniu 10 sierpnia 2002 r. ubezpieczona zawarła z pracodawcą- Marią W., będącą właścicielem sklepu - perfumerii „C.” w Z., umowę o pracę, na podstawie której ubezpieczona została zatrudniona na czas nieokreślony w wymiarze % etatu w charakterze sprzedawcy w tym sklepie z wynagrodzeniem miesięcznym 380 zł. Ubezpieczona przedstawiła pracodawcy zaświadczenie lekarskie wystawione w dniu 12 sierpnia 2002 r. przez lekarza Bogusława T. w L, który „w wyniku badania lekarskiego i oceny narażeń występujących na stanowisku pracy, stosownie do przepisów art. 43 pkt 2 oraz art. 229 § 4 Kodeksu pracy” orzekł, że ubezpieczona jest zdolna do wykonywania pracy na stanowisku sprzedawcy w perfumerii „C”, „wobec braku przeciwwskazań zdrowotnych”. Na podstawie znajdującej się w aktach sprawy „indywidualnej karty czasu pracy pracownika” można stwierdzić, że ubezpieczona faktycznie rozpoczęła pracę na stanowisku sprzedawcy w sklepie w dniu 10 sierpnia 2002 r. i wykonywała ją do dnia 12 września 2002 r. (w tym efektywnie 24 dni robocze). Pracodawca niezwłocznie zgłosiłanowego pracownika - Stanisławę D. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w celu jej ubezpieczenia i w dniu 16 sierpnia 2002 r. uiściła za nią należne „świadczenie płatnika składek”; po trzecie, w dniu 28 sierpnia 2002 r. (czyli w 18-tym dniu po podjęciu pracy) ubezpieczona złożyła w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych-Oddziale w L. wniosek o przyznanie jej emerytury, gdzie w poz. 8 formularza wniosku oświadczyła, iż „rozwiązanie stosunku pracy nastąpi: po przyznaniu emerytury”. Przy tym, w dacie złożenia tego wniosku ubezpieczona udowodniła staż pracy w wymiarze 36 lat 4 miesięcy i 21 dni okresów składkowych i nieskładkowych oraz fakt świadczenia pracy na podstawie umowy o pracę zawartej w dniu 10 sierpnia 2002 r.; po czwarte, na rozprawie przez Sądem Okręgowym-Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w dniu 20 marca 2003 r. wyjaśnienia złożyła zarówno pracodawca ubezpieczonej - świadek Maria W., jak i ubezpieczona - Stanisława D. Przy czym: (a) świadek Maria W. zeznała między innymi, że: „zawierając z wnioskodawczynią umowę o pracę nie przewidywałam, że zostanie ona zakończona w tak krótkim czasie. Znalazłam się w sytuacji przymusowej i bardzo potrzebowałam doświadczonego pracownika co najmniej na 4 godziny dziennie. Okazało się jednak we wrześniu ub. r. że wnioskodawczyni jest osobą schorowaną a wrzesień był bardzo zimny, że nie jest w stanie kontynuować u mnie zatrudnienia z uwagi na warunki pracy. Podejmując zatrudnienie wnioskodawczyni przedłożyła niezbędne zaświadczenie lekarskie o zdolności do pracy i niewątpliwie nadal świadczyłaby pracę, gdyby nie wyjątkowo zimny wrzesień i tak specyficzna sytuacja”; (b) ubezpieczona Stanisława D. zeznała w szczególności, że: „znałam pracodawczynię wcześniej i kiedy spotkałyśmy się i powiedziała mi, że pilnie potrzebuje pracownika, zaproponowałam swoją kandydaturę. Zatrudnienie podjęłam 10 sierpnia 2002 r. Również w sierpniu złożyłam wniosek o emeryturę ponieważ we wrześniu kończyłam wymagany wiek. Podejmując zatrudnienie chciałam je kontynuować, nie zamierzałam zrezygnować z pracy. Prostuję - po uzyskaniu emerytury zamierzałam zrezygnować z pracy. Moim zamiarem było kontynuowanie pracy a nie uzyskanie emerytury. Podejmując zatrudnienie w sklepie, a więc w pomieszczeniu zamkniętym, spodziewałam się, że dam sobie radę z moją chorobą. Kiedy jednak okazało się, że stan zdrowia nie pozwala mi na kontynuowanie pracy zrezygnowałam z zatrudnienia z dniem 30 września 2002 r. Kiedy zwróciłam się do lekarza o zaświadczenie o zdolności do pracy przed jej podjęciem, nie informowałam lekarza o stanie choroby reumatycznej, bo spodziewałam się, że choroba się nie ujawni, kiedy będę pracować w zamkniętym pomieszczeniu. Lekarz tylko ogólnie mnie zbadał i wydał zaświadczenie o zdolności do pracy. Nie otrzymałam od lekarza, u którego cały czas się leczę zwolnienia lekarskiego, tylko sama zrezygnowałam z pracy uznając, że schorzenie jest przewlekłe i kilkudniowe zwolnienie lekarskie niczego nie załatwi.”

reklama

Źródło:

Orzeczenia Sądu Najwyższego - Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń648.00 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Marta Jeleń

Radca prawny LL.M.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »