| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Ubezpieczenia > Emerytury i renty > Wyrok SN z dnia 14 lipca 2005 r. sygn. II UK 304/04

Wyrok SN z dnia 14 lipca 2005 r. sygn. II UK 304/04

Prawo do emerytury lub renty nie ulega zawieszeniu lub zmniejszeniu na podstawie art. 104 ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) tylko wówczas, gdy ubezpieczony osiąga przychód w postaci honorariów z tytułu działalności twórczej w rozumieniu art. 8 ust. 7 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.).

Prawo do emerytury lub renty nie ulega zawieszeniu lub zmniejszeniu na podstawie art. 104 ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) tylko wówczas, gdy ubezpieczony osiąga przychód w postaci honorariów z tytułu działalności twórczej w rozumieniu art. 8 ust. 7 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.).

Przewodniczący SSN Maria Dyszel

Sędziowie SN: Beata Gudowska, Andrzej Wasilewski (sprawozdawca)

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2005 r. sprawy z wniosku Rajmundy P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w G. o zwrot nienależnie pobranego świadczenia, na skutek kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 9 września 2004 r. [...]

uchylił zaskarżony wyrok oraz poprzedzający go wyrok Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni z dnia 23 czerwca 2003 r. [...] i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni wyrokiem z dnia 23 czerwca 2003 r. [...], w wyniku odwołania ubezpieczonej Rajmundy P. od trzech decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w G. orzekających obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rentowego, a mianowicie: (1) decyzji z dnia 5 sierpnia 2002 r. dotyczącej zwrotu kwoty 4.630,70 zł tytułem nienależnie pobranego świadczenia rentowego w roku 2000, (2) decyzji z dnia 2 sierpnia 2002 r. dotyczącej zwrotu kwoty 5.648,88 zł tytułem nienależnie po-branego świadczenia rentowego w roku 2001 oraz (3) decyzji z dnia 27 listopada 2002 r. dotyczącej zwrotu kwoty 3.902,48 zł tytułem nienależnie pobranego świadczenia rentowego w roku 1999, zmienił zaskarżone decyzje i ustalił brak obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń w latach 1999, 2000 i 2001 przez ubezpieczoną oraz zasądził na jej rzecz od organu rentowego zwrot kosztów procesu.

W wyniku apelacji organu rentowego od powyższego wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni z dnia 23 czerwca 2003 r., Sąd Apelacyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 9 września 2004 r. [...] zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie ubezpieczonej. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd Apelacyjny stwierdził, że istotnym zagadnieniem prawnym występującym w niniejszej sprawie jest kwestia znaczenia pojęcia twórcy, które występuje w przepisach (a) ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (jednolity tekst: Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 904 ze zm.), (b) ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) oraz (c) ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), przy czym: „poza sporem jest, że znaczenie słowa twórca w rozumieniu przepisów emerytalno-rentowych ma nieco węższe znaczenie. Zgodnie z art. 8 ust. 7 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, za twórcę uważa się osobę, która tworzy dzieła w zakresie architektury, architektury wnętrz, architektury krajobrazu, urbanistyki, literatury pięknej, sztuk plastycznych, muzyki, fotografiki, twórczości audiowizualnej, choreografii i lutnictwa artystycznego oraz sztuki ludowej, będące przedmiotem prawa autorskiego. Z ustępu 9 przywołanego artykułu wynika, że uznanie działalności za twórczą lub artystyczną i ustalenie daty jej rozpoczęcia następuje w formie decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców, działającej przy ministrze właściwym do spraw kultury. Takiej decyzji wnioskodawczyni nie posiadała. W tym kontekście nie można twierdzić zatem, że wnioskodawczyni jako samodzielny pracownik naukowo-dydaktyczny Uniwersytetu G. zajmujący się opracowywaniem cudzych utworów literackich jest twórcą w znaczeniu przepisów ubezpieczeniowych. W/w bowiem przepis art. 8 ust. 7 ustawy o SUS takich jak Rajmunda P. osób nie zalicza do twórców, a co za tym idzie nie można przyjąć, iż otrzymywała honoraria z tytułu działalności twórczej w myśl art. 104 ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. (...) gdyby ustawodawca nie chciał wprowadzić pewnych ograniczeń i związanych z tym rozwiązań prawnych pojęcie twórcy odniósłby bezpośrednio do praw autorskich. Skoro zaś tak nie uczynił, to uzasadnione jest stanowisko, że pojęcie twórcy i artysty zostały określone w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, które jest lex generalia stosunku do ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przepisy tych ustaw zatem należy analizować łącznie i również w kontekście innych norm prawa ustanowionych na gruncie przepisów ubezpieczeniowych. Zgodnie z art.104 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych prawo do emerytury lub renty ulega zawieszeniu lub świadczenia te ulegają zmniejszeniu na zasadach określonych w ust. 3-8 oraz w art. 105, w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, o której mowa w ust. 2 oraz z tytułu służby wymienionej w art. 6 ust. 1 pkt 4 i 6. Skoro zatem wnioskodawczyni Rajmunda P. nie prowadząc działalności twórczej w rozumieniu przepisów ubezpieczeniowych i pobierając rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w latach 1999, 2000 i 2001 osiągnęła przychody w kwotach przekraczających 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy ostatnio ogłoszonego przez Prezesa GUS nie więcej niż 130% tej kwoty, to zasadnie skarżący wskazał, iż świadczenia jej przysługujące ulegają zmniejszeniu o kwotę tego przekroczenia nie większą jednak niż kwota maksymalnego zmniejszenia. Wobec tego ZUS w sposób zgodny z przepisami nakazał zwrot nadpłaconych kwot z tytułu renty za wskazane okresy. Stanowiska tego nie może zmienić fakt, iż część wynagrodzenia wnioskodawczyni była określona przez pracodawcę jako honorarium (wynagrodzenie objęte prawem autorskim), ale było to wyłącznie dla celów podatkowych. Taki -jedynie umowny podział pozwalał na podwyższenie kosztów uzyskania przychodu, a więc zmniejszenia zaliczki na podatek. Wyodrębnienie to jednak nie miało wpływu na naliczenie składek na ubezpieczenie społeczne, które następowało od całości wynagrodzenia.”

Źródło:

Orzeczenia Sądu Najwyższego - Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń648.00 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Radosław Zarzeczny

PR & Account Executive

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »