| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | WIDEOAKADEMIA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Ubezpieczenia > Emerytury i renty > Uchwała SN z dnia 15 lutego 2006 r. sygn. II UZP 16/05

Uchwała SN z dnia 15 lutego 2006 r. sygn. II UZP 16/05

Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący) SSN Herbert Szurgacz SSN Maria Tyszel (sprawozdawca) Protokolant Halina Kurek z udziałem Prokuratora Prokuratury Krajowej Iwony Kaszczyszn w sprawie z wniosku Teodora D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddziałowi w W. o wysokość emerytury, po rozpoznaniu na

Trafną jest konstatacja Sądu Apelacyjnego, że wskazane w przytoczonym wyżej art. 21 ust. 1 ustawy o FUS dwa warianty ustalania odstawy wymiaru emerytury osoby, która wcześniej miała ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy są równoważne. Podkreślić jednak trzeba, że ta ich cecha wynika nie tylko z wykładni funkcjonalnej, lecz przede wszystkim z wykładni gramatycznej. Rozbiór zdania złożonego, jakim jest ten przepis, semantyka logiczna, a także reguły składni, jednoznacznie wskazują, że obydwa jego składniki (wyrażenia objęte pkt 1 i 2) połączone są spójnikiem „albo”, oznaczającym alternatywę rozłączną, czyli odnoszącą się do wykluczających się możliwości ekwiwalentnych.

Przypomnieć też trzeba, że „emerytura nie jest kontynuacją renty, lecz innym świadczeniem, przyznawanym na mocy innych przepisów i na podstawie innych przesłanek”. Prawo do niej, stosownie do art. 100 ustawy o FUS, powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków do jej nabycia. Decyzja organu rentowego o „przyznaniu prawa do emerytury” nie ma charakteru konstytutywnego, lecz jedynie deklaratoryjny, co oznacza, że decyzja nie nadaje prawa, lecz tylko stwierdza, że ubezpieczony, od określonego dnia spełnił ustawowe warunki do nabycia tego świadczenia w określonej wysokości. Zgodnie z art. 116 ust. 5 ustawy o FUS w związku z § 10 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. nr 10, poz. 49 ze zm.), do wniosku o emeryturę powinny być dołączone także dowody dokumentujące wysokość zarobku stanowiącego podstawę jej wymiaru, a więc uzasadniające prawo do jej wysokości. Organ rentowy jest uprawniony do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego nie tylko w razie braku dowodów niezbędnych do wydania decyzji, lecz także wówczas, gdy wniosek o przyznanie świadczenia jest niekompletny. Skoro zatem, stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy o FUS ustawodawca dopuścił dwie zasady ustalania podstawy wymiaru emerytury, to jeśli ubezpieczony (we wniosku lub na wezwanie organu rentowego) nie dokona wyboru jednej z nich, to powinnością organu rentowego, wynikającą z art. 95 tejże ustawy, jest obliczenie należnej emerytury zarówno według pkt 1, jak i 2 tego przepisu i przyznanie jej w wysokości wariantu korzystniejszego (por. powołany wyżej wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 1996 r., II URN 60/95). Trafne też jest stanowisko Sądu przestawiającego zagadnienie, że jeśli ubezpieczony, którego sytuacja prawna odpowiada hipotezie normy z art. 21 ust. 1 ustawy nie skorzysta z przysługującego mu prawa wyboru wariantu ustalenia podstawy wymiaru, to może to uczynić także po uprawomocnieniu się decyzji przyznającej emeryturę „pod warunkiem, że organ rentowy w tej kwestii nie uzyskał od ubezpieczonego jego stanowiska, a decyzje w tej mierze podjął samodzielnie, czyli ubezpieczony w takim stanie rzeczy zachowuje prawo do obliczenia emerytury od podstawy wymiaru ustalonej na nowo w myśl art. 15 ustawy o FUS”. Truizmem jest przypomnienie, że prawo ubezpieczeń społecznych nie przewiduje przedawnienia roszczeń o świadczenia emerytalno-rentowe; utrata prawa do nich następuje tylko w okolicznościach wskazanych w art. 101 i 102 ustawy o FUS, a to oznacza, że spełniający warunki nabycia prawa do takiego świadczenia ubezpieczony może w każdym czasie zgłosić wniosek o jego przyznanie. Czasowemu ograniczeniu podlega – w myśl art. 133 tej ustawy – tylko wypłata świadczenia. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, wbrew stanowisku organu rentowego nie ma zastosowania przepis art. 111 ustawy o FUS, ponieważ wniosek o „ponowne ustalenie” wysokości emerytury w sposób wskazany w art. 21 jest w istocie zakwestionowaniem jej wysokości ustalonej po raz pierwszy. Wniosek ten powinien więc być rozpoznany w trybie art. 114 ustawy o FUS. Wadliwość wniosku o emeryturę, w którym nie wskazano sposobu ustalenia podstawy jej wymiaru, wbrew § 10 powołanego wyżej rozporządzenia z 7 lutego 1983 r., może być uznana za „okoliczność istniejącą przed wydaniem uprawomocnionej decyzji mającą wpływ na wysokość świadczenia”. W uzasadnieniu uchwały z 28 czerwca 2005 r., III UZP 1/05, wyżej powołanej, Sąd Najwyższy w obszernym wywodzie omówił pojęcie błędu organu rentowego w rozumieniu art. 101 ust. 1 pkt 2 ustawy o FUS, więc nie ma potrzeby jego powtórzenia.

Źródło:

Orzeczenia Sądu Najwyższego - Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
Gazeta Samorządu i Administracji598.00 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

SKŁADKI ZUS

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Eksperci portalu infor.pl

Smaga Jaroszyński Spółka Adwokacka sp. j.

Obsługa prawna przedsiębiorców

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »