| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Ubezpieczenia > Emerytury i renty > Jakich pracowników w wieku przedemerytalnym nie będzie można zwolnić po zmianie przepisów

Jakich pracowników w wieku przedemerytalnym nie będzie można zwolnić po zmianie przepisów

Wydłużenie wieku emerytalnego, które będzie stopniowo następować od 1 stycznia 2013 r., spowoduje, że zmienią się okresy ochronne przed zwolnieniem z pracy pracowników w wieku przedemerytalnym. W wyniku wejścia w życie reformy emerytalnej ochrona przedemerytalna niektórych grup pracowników będzie dłuższa niż dotychczasowe 4 lata.

Po wyroku Sądu Najwyższego z 27 lipca 2011 r. pracodawcy mogą takim osobom wręczyć wypowiedzenie umowy o pracę, powołując się na ten wyrok, jeżeli okres trwania umowy terminowej nie pozwala uzyskać pracownikowi prawa do emerytury. Muszą się jednak liczyć z tym, że sąd może nie podzielić tego stanowiska i orzec inaczej.

9. Wypowiedzenie przed osiągnięciem wieku emerytalnego

Pracodawcę obowiązuje zakaz wypowiedzenia umowy o pracę pracownikowi w okresie 4 lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego. Nie oznacza to jednak, że w tym okresie może nie dojść do rozwiązania umowy z upływem okresu wypowiedzenia. Zakaz wypowiedzenia umowy o pracę nie obowiązuje bowiem przed osiągnięciem wieku „przedemerytalnego”, chociażby wiek ten pracownik przekroczył w okresie wypowiedzenia (wyrok Sądu Najwyższego z 7 kwietnia 1999 r., I PKN 643/98, OSNP 2000/11/418). Nie ma w tym przypadku znaczenia, kiedy dojdzie do rozwiązania umowy. Ochrona przedemerytalna odnosi się jedynie do zakazu wypowiedzenia umowy o pracę w okresie ochronnym.

PRZYKŁAD

Pracownica zostanie objęta 4-letnim okresem ochronnym od18 listopada 2012 r. Pracodawca ma zatem prawo złożyć jej wypowiedzenie umowy o pracę do 17 listopada 2012 r., nawet gdy przysługuje jej 3-miesięczny okres wypowiedzenia. Zakaz wypowiadania umów o pracę osobom w wieku przedemerytalnym chroni bowiem te osoby tylko przed wypowiedzeniem umowy w okresie ochronnym, a nie przed jej rozwiązaniem z upływem okresu wypowiedzenia.

10. Wypowiedzenie umowy w okresie ochronnym ze skutkiem po osiągnięciu wieku emerytalnego

Pracodawca nie może złożyć pracownikowi wypowiedzenia w okresie ochrony przedemerytalnej ze skutkiem na dzień, kiedy pracownik jest już w wieku emerytalnym.

Zakaz ten obowiązuje także wtedy, gdy rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło wprawdzie po osiągnięciu przez pracownika wieku emerytalnego, jednak jej wypowiedzenie zostało dokonane przez zakład pracy w czasie, gdy pracownik tego wieku jeszcze nie osiągnął (wyrok Sądu Najwyższego z 19 maja 1992 r., I PRN 19/92).

PRZYKŁAD

Pracownica osiągnie wiek emerytalny 18 listopada 2012 r. Przysługuje jej 3-miesięczny okres wypowiedzenia. Pracodawca zamierza złożyć jej wypowiedzenie w sierpniu, aby umowa rozwiązała się z końcem listopada, gdy pracownica nie będzie już chroniona i będzie w wieku emerytalnym. Takie postępowanie jest nieprawidłowe. Pracodawca może złożyć pracownicy wypowiedzenie dopiero 18 listopada 2012 r., bowiem w tym dniu osiągnie ona 60 lat i od tego dnia będzie uprawniona do emerytury.

11. Kiedy ochrona przedemerytalna nie przysługuje

Ochrona przedemerytalna nie przysługuje pracownikom, jeżeli:

  • są w okresie uprawniającym do świadczenia przedemerytalnego,
  • są w okresie uprawniającym do emerytury pomostowej,
  • pobierają rentę,
  • pracodawca znajduje się w likwidacji lub upadłości.

11.1. Świadczenie przedemerytalne

Prawo do świadczeń przedemerytalnych wprowadziła ustawa z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 120, poz. 1252 ze zm.). Ochrona przewidziana w art. 39 Kodeksu pracy nie dotyczy jednak nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego (wyrok Sądu Najwyższego z 16 lipca 2008 r., I PK 11/08, OSNP 2009/23–24/314). Wynika to z faktu, że ochrona ta przysługuje w okresie 4 lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego. Tymczasem „świadczenie przedemerytalne skierowane jest do ubezpieczonych, którzy już nie są zatrudnieni, i stanowi pomost między okresem zatrudnienia a uzyskaniem emerytury. Innymi słowy, jest elementem zabezpieczenia społecznego do czasu nabycia prawa do emerytury w stosunku do ubezpieczonych, którzy spełniają warunki ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 120, poz. 1252 ze zm.)”.

11.2. Emerytura pomostowa

Prawo do emerytury pomostowej przysługuje, co do zasady, po osiągnięciu wieku co najmniej 55 lat w przypadku kobiet i co najmniej 60 lat w przypadku mężczyzn (wynika to z art. 4 pkt 3 ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych – Dz.U. Nr 237, poz. 1656). Dla niektórych grup ubezpieczonych wiek ten wynosi 50 lat dla kobiet i 55 lat dla mężczyzn. Ubezpieczony, który uzyskał prawo do emerytury pomostowej, nie może pobierać tego świadczenia po ukończeniu „wieku emerytalnego”.

W związku z tym pracownicy uprawnieni do emerytury pomostowej, w okresie 4 lat przed nabyciem prawa do tej emerytury, nie są objęci ochroną przedemerytalną. Ochrona ta będzie im przysługiwała dopiero na 4 lata przed nabyciem prawa do emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, tj. kobietom w wieku 56–60 lat oraz mężczyznom w wieku 61–65 lat.

11.3. Renta inwalidzka

Ochrona przedemerytalna nie przysługuje także pracownikom, którzy mają prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Prawo tych pracowników do ochrony wyłącza art. 40 Kodeksu pracy.

11.4. Upadłość lub likwidacja pracodawcy

Ochrona przedemerytalna nie przysługuje także w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy (art. 411 Kodeksu pracy). W przypadku złożenia pracownikowi wypowiedzenia zmieniającego, gdy nastąpiło ogłoszenie upadłości lub likwidacji pracodawcy, również nie ma zastosowania ochrona przedemerytalna. Potwierdza to wyrok Sądu Najwyższego z 15 marca 2001 r. (I PKN 447/00, OSNP 2002/24/593).

12. Konsekwencje zmian wydłużających wiek emerytalny dla innych grup pracowników

Wejście w życie od 1 stycznia 2013 r. reformy emerytalnej spowodowało konieczność uchwalenia przez Sejm ustawy z 23 listopada 2012 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z podwyższeniem wieku emerytalnego. Przewiduje ona zmiany w poszczególnych ustawach – pragmatykach służbowych, zgodnie z którymi osiągnięcie dotychczasowego wieku emerytalnego 65 lat uprawniało pracodawcę do rozwiązania stosunku pracy.

Zmiany polegają na uchyleniu przepisów przewidujących obowiązek albo możliwość rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem tylko z tego powodu, że osiągnął on wiek emerytalny i okres zatrudnienia umożliwia mu nabycie uprawnień emerytalnych. Dotyczy to m.in.: nauczycieli mianowanych, urzędników państwowych mianowanych, inspektorów kontroli skarbowej, pracowników mianowanych NIK, komorników sądowych, kuratorów sądowych, pracowników mianowanych PIP, urzędników służby cywilnej, funkcjonariuszy Służby Celnej.

Skutkiem tych zmian będzie brak możliwości rozwiązania stosunku pracy z ww. pracownikami w razie osiągnięcia przez nich wieku emerytalnego. Natomiast pragmatyki służbowe zawierają zwykle obszerne katalogi przypadków uzasadniających rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem, zatem zwolnienie pracownika z pracy nadal będzie możliwe na podstawie przepisów, których nie dotyczą zmiany wprowadzone niniejszą ustawą. Omawiana ustawa została przekazana do rozpatrzenia przez Senat. Ma wejść w życie od 1 stycznia 2013 r.

Autorzy:

Źródło:

INFOR
Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń648.00 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Katarzyna Kujawska

Prawnik

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »