| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE MOBILNE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Ubezpieczenia > Emerytury i renty > Wyrok SN z dnia 16 marca 2005 r. sygn. I UK 195/04

Wyrok SN z dnia 16 marca 2005 r. sygn. I UK 195/04

Niewywiązanie się rolnika z obowiązku informowania o okolicznościach mających wpływ na podleganie ubezpieczeniu i o zmianach tych okoliczności (art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, jednolity tekst: Dz.U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.) nie ma znaczenia dla oceny podlegania ubezpieczeniu społecznemu, powodującemu obowiązek opłacania składek.

Niewywiązanie się rolnika z obowiązku informowania o okolicznościach mających wpływ na podleganie ubezpieczeniu i o zmianach tych okoliczności (art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, jednolity tekst: Dz.U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.) nie ma znaczenia dla oceny podlegania ubezpieczeniu społecznemu, powodującemu obowiązek opłacania składek.

Przewodniczący SSN Herbert Szurgacz

Sędziowie: SN Roman Kuczyński, SA Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca)

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2005 r. sprawy z wniosku Krzysztofa Jerzego S. przeciwko Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego-Oddziałowi Regionalnemu w B. o składki na ubezpieczenie społeczne, na skutek kasacji organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 22 kwietnia 2004 r. [...]

oddalił kasację.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 26 listopada 2003 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku zmienił decyzję Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego-Oddziału Regionalnego w B. z dnia 13 sierpnia 2003 r. i ustalił, iż Krzysztof Jerzy S. nie jest zobowiązany do zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne za drugi, trzeci i czwarty kwartał 1997 r, a w pozostałym zakresie oddalił odwołanie wnioskodawcy.

Sąd Apelacyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2004 r. oddalił apelację organu rentowego, przyjmując dokonaną przez Sąd pierwszej instancji ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji w aspekcie ustalonego przez Sąd Okręgowy i niespornego stanu faktycznego sprawy. Wnioskodawca od dnia 8 stycznia 1997 r. stał się właścicielem działek rolnych o powierzchni 6,19 ha. Do ubezpieczenia społecznego rolników zgłosił się w dniu 29 stycznia 2003 r. Decyzją z dnia 19 lutego 2003 r. organ rentowy stwierdził podleganie przez niego ubezpieczeniu rolniczemu w okresach od 30 czerwca 1995 r. do 31 marca 1997 r, od 30 maja 1997 r. do 31 marca 1998 r., od 3 stycznia 1999 r. do 30 września 1999 r, od 31 października 2001 r. do 31 marca 2002 r. oraz od 3 października 2002 r. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że składka od II kwartału do 1995 r. do I kwartału 1998 r. nie podlega dochodzeniu z uwagi na przedawnienie. Następnie zaskarżoną decyzją z dnia 13 sierpnia 2003 r. uchylił decyzję z dnia 19 lutego 2003 r. i zobowiązał wnioskodawcę do zapłaty zaległych składek od dnia 29 maja 1997 r.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego, wnioskodawca - z uwagi na upływ przedawnienia - nie jest zobowiązany do zapłaty zaległych składek za rok 1997. Stosownie do art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r, który to przepis znajduje w sprawie zastosowanie poprzez art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (jednolity tekst: Dz.U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.), należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat od dnia, w którym stały się wymagalne. Po zmianie wskazanego przepisu, dokonanej z dniem 1 stycznia 2003 r. ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 241, poz. 2064), należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Ustawa ta nie zawiera przepisu przejściowego, regulującego wymagalność należności powstałych za okres 5 lat wstecz przed wejściem w życie art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w nowym brzmieniu. Instytucja przedawnienia wywołuje ujemne dla uprawnionego skutki w postaci niemożności dochodzenia roszczenia w związku z niewykonaniem przez niego prawa w terminie przez czas oznaczony w ustawie, a w rozpoznawanej sprawie od objęcia wnioskodawcy ubezpieczeniem do daty wydania decyzji stwierdzającej istnienie zaległości w opłaceniu składek niewątpliwie upłynął okres powyżej pięciu lat, zaś organ rentowy nie podjął w tym czasie żadnych czynności zmierzających do ich ściągnięcia, co oznacza, iż bieg terminu przedawnienia nie został przerwany. Przedawnienie przewidziane w art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ma charakter materialnoprawny, a więc z upływem terminu roszczenie wygasa i nie można go dochodzić. Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, a kończy z upływem oznaczonego terminu. Przepis art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003 r. jednoznacznie wskazuje, że należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Termin płatności składek na ubezpieczenie społeczne rolników za IV kwartał 1997 r. przypadał dla wnioskodawcy najpóźniej na dzień 31 października 2002 r. (prawidłowo 1997 r), a zatem z dniem 31 października 2002 r. roszczenie organu rentowego o zapłatę składek na ubezpieczenie społeczne rolników za II, III i IV kwartał 1997 r. wygasło. Natomiast zmiana przepisów wydłuża okres przedawnienia wyłącznie do należności nieprzedawnionych, nie może zaś wywoływać skutków do należności przedawnionych, tj. takich, które wygasły. W tej sytuacji bezprzedmiotowa jest podnoszona przez organ rentowy kwestia, iż w myśl art. 37 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wnioskodawca obowiązany był, nie czekając na wezwanie, w ciągu 14 dni zgłosić Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego osoby podlegające ubezpieczeniu w gospodarstwie oraz poinformować Kasę o okolicznościach mających wpływ na podleganie ubezpieczeniu i o zmianach tych okoliczności oraz że art. 39 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dawał organowi rentowemu podstawy do wydania w miejsce decyzji z dnia 19 lutego 2003 r. nowej decyzji z dnia 13 sierpnia 2003 r, będącej przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie.

reklama

Polecamy artykuły

Źródło:

Orzeczenia Sądu Najwyższego - Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
Koszty podatkowe – wyłączenia i ograniczenia (PDF)14.90 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

URLOPY WYPOCZYNKOWE

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Eksperci portalu infor.pl

Kancelaria Radcy Prawnego FORTUNA

Kompleksowa obsługa prawna firm

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od kadry.Infor.pl
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK