| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Poradniki > Postępowanie przed sądem pracy

Postępowanie przed sądem pracy

Spory pracownicze to dla każdego pracodawcy sprawa newralgiczna. Są one wpisane w ryzyko prowadzonej działalności, ale i tak potrafią przysporzyć sporo kłopotów. Prawo pracy jest przy tym tą dziedziną, w której większość sporów jest rozstrzygana na drodze sądowej. Inne możliwości rozstrzygania sporów - takie jak choćby komisje pojednawcze czy sądownictwo polubowne - mają mniejsze znaczenie.

• Sprawy związane z urlopami

Są to roszczenia o ustalenie wymiaru urlopu wypoczynkowego oraz o ekwiwalent za niewykorzystany urlop (art. 153 i 171 k.p.). Te sprawy z kolei nie będą zbyt częste. Wypłata ekwiwalentu dla odchodzącego pracownika za należny mu proporcjonalnie urlop jest bowiem nie tylko obowiązkiem pracodawcy, ale i zwykłą praktyką w polskich firmach. Sporny może być tylko wymiar urlopu, a zwłaszcza sposób jego zaokrąglania. Będą to jednak sprawy o mniejszym ciężarze gatunkowym i bardzo często kończą się ugodą.

• Roszczenia finansowe o wynagrodzenie i inne świadczenia ze stosunku pracy

Sprawy te dotyczą wynagrodzeń, w tym spraw o zapłatę wynagrodzenia, o zapłatę za nadgodziny, o premie, nagrody jubileuszowe, o odprawy emerytalne, rentowe albo związane ze zwolnieniem z przyczyn dotyczących pracodawcy, wreszcie o deputaty albo o ekwiwalent za deputaty (art. 771-921 k.p.). Jest to jeden z podstawowych sporów pracowniczych. Z wypłatą wynagrodzenia bywa bowiem w polskiej rzeczywistości gospodarczej różnie. Pracodawcy unikają też wypłat w okresie wypowiedzenia lub należnych pracownikowi odpraw.

• Ustalenie istnienia stosunku pracy

Roszczenie to może wytoczyć pracownik albo właściwy inspektor pracy. Przedmiotem jest ustalenie na podstawie art. 221 k.p., że zatrudnienie ma charakter stosunku pracy bez względu na nazwę zawartej między stronami umowy (art. 189 k.p.c. w zw. z art. 631-632 k.p.c.). Będą to częste przypadki z uwagi na rozpowszechnienie umów cywilnoprawnych. Przy takiej umowie zmniejszane są obciążenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Nie trzeba płacić dodatków za nadgodziny, wynagrodzeń za czas choroby i urlopu, odpraw w przypadku rozwiązania umowy, ponosić kosztów obowiązkowych badań i szkoleń, zapewniać odzieży ochronnej. Dla wielu pracodawców równie ważne jest ograniczenie dokumentacji - wystarczy jeden rachunek czy faktura miesięcznie zamiast rozbudowanych akt osobowych, ewidencji czasu pracy i kart urlopowych. Dodatkową cechą umów cywilnych jest łatwość ich rozwiązania w sytuacji, gdy zatrudniony nie spełnia oczekiwań lub też jego praca przestaje być potrzebna.

Nie zmienia to faktu, że nie ma decydującego znaczenia nazwa umowy (może to być np. umowa o dzieło, ale na skutek silnych elementów pracowniczych sąd może dojść do wniosku, że był to stosunek pracy ze wszystkimi tego konsekwencjami). Sprawy o ustalenie stają się aktualne zwłaszcza w przypadku natychmiastowego zakończenia współpracy, co jest możliwe i dość łatwe przy większości umów cywilnoprawnych. W prawnym stosunku pracy następuje włączenie pracownika do struktury i działalności firmy i podporządkowanie go regulaminowi pracy oraz poleceniom kierownictwa co do miejsca, czasu i sposobu wykonywania pracy. Pracownik zobowiązuje się przy tym do stałego wypełniania określonego rodzaju zadań, a nie do wykonywania określonego zadania.

• Nawiązanie stosunku pracy (art. 53 § 5 i art. 66 § 2 k.p.)

Te sprawy nie są zbyt często spotykane w sądach pracy. Dotyczą zazwyczaj zwolnienia bez wypowiedzenia z powodu przedłużającej się choroby. Zgodnie przepisami pracodawca powinien w miarę możliwości ponownie zatrudnić pracownika, który w okresie 6 miesięcy od rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia zgłosi swój powrót do pracy niezwłocznie po ustaniu tych przyczyn.

• Odszkodowanie związane z odmową zawarcia przyrzeczonej umowy o pracę (art. 389-390 k.c. w zw. z art. 300 k.p.)

Przedwstępna umowa o pracę powinna określać istotne postanowienia umowy przyrzeczonej. Jeżeli termin, w którym ma być zawarta umowa przyrzeczona, nie został oznaczony, powinna ona być zawarta w odpowiednim terminie wyznaczonym przez stronę uprawnioną do żądania zawarcia umowy przyrzeczonej. Jeżeli obie strony są do tego uprawnione i każda z nich wyznaczyła inny termin, strony wiąże termin wyznaczony przez stronę, która wcześniej złożyła stosowne oświadczenie. Jeżeli w ciągu roku od dnia zawarcia umowy przedwstępnej nie został wyznaczony termin do zawarcia umowy przyrzeczonej, nie można już żądać jej zawarcia.

Warto wiedzieć, że przedwstępna umowa o pracę może zobowiązywać zarówno tylko jedną ze stron, jak i obydwie strony. W kwestii dochodzenia zawarcia umowy przyrzeczonej warto wskazać na uchwałę Sądu Najwyższego z 7 stycznia 1967 r. (III CZP 32/66, OSNC 1968/12/199), w której stwierdzono: „prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające obowiązek strony do złożenia oznaczonego oświadczenia woli zastępuje to oświadczenie (art. 64 k.c. oraz art. 1047 k.p.c.)”. Jeżeli więc oświadczenie to ma stanowić składnik umowy, jaka ma być zawarta między stronami, do zawarcia tej umowy konieczne jest złożenie odpowiedniego oświadczenia woli przez drugą stronę z zachowaniem wymaganej formy. Nie dotyczy to jednak zawarcia umowy przyrzeczonej w umowie przedwstępnej (art. 390 § 2 k.c.). Oznacza to, że jeśli pracownik wygra sprawę z umowy przedwstępnej, to wyrok sądu zastępuje od razu całą umowę o pracę i pracownik może żądać dopuszczenia do pracy. Stąd tak ważne jest zawarcie już w umowie przedwstępnej istotnych warunków umowy przyrzeczonej.

reklama

Autor:

radca prawny

Źródło:

INFOR
Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń648.00 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Instytut Transportu Samochodowego

Instytut Transportu Samochodowego prowadzi, koordynuje i popularyzuje badawczo-wdrożeniową działalność naukową w dziedzinie transportu samochodowego. ITS istnieje od 1952 roku i jest najstarszą tego typu jednostką badawczą w Polsce.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »