| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Poradniki > Postępowanie przed sądem pracy

Postępowanie przed sądem pracy

Spory pracownicze to dla każdego pracodawcy sprawa newralgiczna. Są one wpisane w ryzyko prowadzonej działalności, ale i tak potrafią przysporzyć sporo kłopotów. Prawo pracy jest przy tym tą dziedziną, w której większość sporów jest rozstrzygana na drodze sądowej. Inne możliwości rozstrzygania sporów - takie jak choćby komisje pojednawcze czy sądownictwo polubowne - mają mniejsze znaczenie.

• Skutki ugody. Umorzenie postępowania

Konsekwencją ugody sądowej jest umorzenie postępowania wobec faktu, że wydanie wyroku stało się zbędne. Postanowienie o umorzeniu może być przy tym wydane na każdym etapie postępowania, jeśli strony wyraziły chęć zawarcia ugody i uczyniły to, podpisując protokół lub dołączając stosowną umowę. Zawarcie ugody jest też możliwe już na wstępnym etapie postępowania. W razie zawarcia przez strony w sprawie z zakresu prawa pracy ugody na posiedzeniu wyznaczonym do przeprowadzenia czynności wyjaśniających sędzia przeprowadzający te czynności bez udziału ławników władny jest, uznając zawarcie ugody ze względu na jej treść za dopuszczalne, wydać na tym posiedzeniu postanowienie o umorzeniu postępowania (postanowienie SN z 27 stycznia 1987 r., I PRN 66/86, OSNC 1988/4/50).

Aspekty proceduralne mają decydujące znaczenia dla możliwości zaskarżenia ugody. Uchylenie się od skutków prawnych ugody zależy co do formy i swych skutków od etapu postępowania sądowego. Po posiedzeniu, na którym strony podpisały ugodę, sąd wydaje bowiem postanowienie o umorzeniu postępowania. Jest ono zaskarżalne zażaleniem w 7-dniowym terminie - zazwyczaj liczonym od ogłoszenia postanowienia albo od dnia doręczenia, jeżeli zgłoszono takie żądanie. Do czasu uprawomocnienia się postanowienia jest zatem możliwe odwołanie ugody za pomocą zażalenia. Muszą jednak znaleźć się w nim uzasadnione powody takiej decyzji oceniane przez pryzmat art. 918 k.c. Samo „odwołanie ugody”, bez wykazania przyczyn wadliwości zawartego w niej oświadczenia woli, nie uzasadnia zażalenia na umorzenie postępowania (postanowienie SN z 26 października 1998 r., III CKN 824/98, OSNC 1999/4/78).

Jest więc w zasadzie konieczne powołanie się na błąd oceniany w kontekście art. 918 k.c. Pozostałe wady oświadczenia woli - brak świadomości i swobody, groźba, podstęp - mogą być stosowane na zasadach ogólnych. W szczególności groźba musi być bezprawna, a ponadto z okoliczności powinno wynikać, że osoba składająca oświadczenie mogła się obawiać, że jej samej lub innej osobie grozi poważne niebezpieczeństwo osobiste lub majątkowe. Przyczyny wadliwości oświadczenia strony zawierającej ugodę muszą być wyraźnie udokumentowane. Można je jednak wykazywać również przy pomocy zeznań świadków i przesłuchania stron.

Przykład

Przed sądem pracy toczyło się postępowanie z powództwa pracownika przeciw pracodawcy spółce z o.o. „Tur” o zapłatę kwoty 4850 zł tytułem odszkodowania za nieprawidłowe rozwiązanie stosunku pracy w trybie art. 53 k.p. oraz kwoty 2120 zł tytułem ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za 2007 r. Pracownik żądał również od obu kwot odsetek ustawowych od 3 maja 2008 r. do dnia zapłaty.

W zawartej na rozprawie 6 października 2008 r. ugodzie strony uzgodniły, że pracodawca wypłaci 80% dochodzonych kwot, a pracownik zrzeka się pozostałych roszczeń i odsetek.

9 października pracownik dowiedział się, że w okresie wypowiedzenia w dziale, w którym pracował, wszyscy pracownicy otrzymali 20% podwyżki wynagrodzenia, co wpłynęłoby na wartość dochodzonego roszczenia. W takiej sytuacji może on zaskarżyć postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniem i - wskazując na podstęp pracodawcy - spowodować bezskuteczność ugody.

• Po prawomocnym umorzeniu

Jak jednak rozstrzygnąć sytuację, w której doszło już do uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu? Również w takim wypadku jest możliwe uchylenie się od skutków ugody pracowniczej.

Można w tym celu:

• wystosować pismo do drugiej strony stosunku pracy i następnie wystąpić do sądu z powództwem o zapłatę (lub inne świadczenie) albo

• wystąpić z powództwem o ustalenie nieważności ugody.

Odmiennie niż wyrok ugoda nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej. Jest to instytucja procesowa, która nie pozwala na wytoczenie ponownie powództwa o to samo. Powaga rzeczy osądzonej wyklucza nie tylko wytoczenie ponownego powództwa między tymi samymi stronami o to samo roszczenie, ale sprzeciwia się również wszczęciu w tym zakresie postępowania pojednawczego. Z inną sytuacją mamy jednak do czynienia w przypadku sporu ugodzonego - w tym wypadku możliwe jest wytoczenie powództwa, które ma doprowadzić do wzruszenia ustaleń i odwrócenia niekorzystnych konsekwencji.

W przypadku ponownego wytoczenia powództwa ze stosunku prawnego będącego przedmiotem ugody pozwany może jednak podnieść zarzut „rzeczy ugodzonej”, prowadzący do oddalenia powództwa po merytorycznym rozpoznaniu sprawy, a nie „rzeczy osądzonej”, powodujący odrzucenie pozwu. Oczywiście oddalenie powództwa nie nastąpi, jeśli powód skutecznie powoła się na omówione wady oświadczenia woli lub inne okoliczności. Innymi słowy, pozwany ma możliwość podjęcia merytorycznej obrony w procesie.

Przykład

Przed sądem pracy toczyła się rozprawa o zapłatę 45 835 zł wraz z odsetkami ustawowymi od 15 października 2007 r. z tytułu odpowiedzialności materialnej pracownika. 8 października 2008 r. strony zawarły ugodę, która w następstwie późniejszego rozważenia okoliczności została uznana przez pracownika za niekorzystną. W takiej sytuacji odwołanie ugody sądowej może nastąpić w ciągu 7 dni od ogłoszenia (lub doręczenia) postanowienia o umorzeniu postępowania. W tym celu trzeba zaskarżyć je zażaleniem, wskazując na przyczyny decyzji i odpowiednio je motywując. Uchylenie się od materialnych skutków ugody jest przy tym możliwe również po prawomocnym umorzeniu postępowania. Można bowiem wytoczyć proces o ustalenie nieważności ugody z powołaniem się na wady oświadczenia woli (np. brak świadomości lub swobody). Nie mogą być jednak powoływane w tym zakresie nowe roszczenia powstałe dopiero po zawarciu ugody.

reklama

Autor:

radca prawny

Źródło:

INFOR
Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń648.00 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Kancelaria Prawnicza FORUM r.pr. K. Piluś i s-ka sp.k.

Masowe odzyskiwanie wierzytelności

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »