| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Poradniki > Nowe urlopy wychowawcze pracowników i uprawnienia rodzicielskie przedsiębiorców

Nowe urlopy wychowawcze pracowników i uprawnienia rodzicielskie przedsiębiorców

Pracownik-rodzic może wykorzystać maksymalnie 35 miesięcy urlopu wychowawczego, a nie tak jak dotychczas 3 lata. Jeden miesiąc urlopu wychowawczego został bowiem zarezerwowany wyłącznie dla jednego pracownika-rodzica i nie może z niego skorzystać drugi z rodziców. To najważniejsza zmiana z obowiązujących od 1 października 2013 r. nowych zasad udzielania urlopów wychowawczych.

Obliczając kwotę przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z ostatnich 12 miesięcy poprzedzających urlop wychowawczy należy przyjąć zasady analogiczne jak przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego, określone w ustawie zasiłkowej. W stosunku do zasad ustalania podstawy wymiaru zasiłku zachodzą tu jednak pewne wyjątki, tj.:

  • kwotę przeciętnego wynagrodzenia nie pomniejsza się o kwoty składek w części finansowanej przez pracownika,
  • kwotę ustalonej podstawy wymiaru składek z tytułu przebywania na urlopie proporcjonalnie zmniejsza się, jeśli tytuł do ubezpieczeń (przebywanie na urlopie wychowawczym) powstał lub ustał w trakcie miesiąca. Dotyczy to sytuacji, gdy odpowiada ona 60% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, minimalnemu wynagrodzeniu lub kwocie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia,
  • w przypadku umów agencyjnych, zlecenia, o świadczenie usług albo umów o dzieło zawartych z pracodawcą, z którym osoba pozostaje w stosunku pracy, lub w ramach których praca jest wykonywana na rzecz tego pracodawcy, wykonywanych w okresie przyjmowanym do ustalenia podstawy wymiaru z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym, wynagrodzenie uzyskiwane z tych umów uwzględnia się w przeciętnym miesięcznym wynagrodzeniu, bez uzupełniania,
  • zmiana wymiaru czasu pracy nie wpływa na zmianę zasad ustalania przeciętnego wynagrodzenia za 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających urlop wychowawczy. Oznacza to, że do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia należy przyjmować zarówno wynagrodzenie z okresu przed, jak i po zmianie wymiaru czasu pracy,
  • zasiłek wyrównawczy, mimo że nie stanowi podstawy wymiaru składek, przy ustalaniu podstawy wymiaru składek z tytułu urlopu wychowawczego należy traktować na równi z wynagrodzeniem za pracę. Zatem uwzględnia się go przy ustalaniu przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia wypłaconego za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających urlop wychowawczy,
  • przy ustalaniu przeciętnego wynagrodzenia uwzględnia się wszystkie składniki przychodu uzyskiwane ze stosunku pracy, które nie zostały wyłączone z podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe pracownika, w myśl art. 18 ust. 2 ustawy systemowej lub § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. Nr 161, poz. 1106, ze zm.). Zatem przy ustalaniu podstawy wymiaru składek z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym nie należy wyłączać np.:
  • nagród uznaniowych,
  • dodatków stażowych,
  • dodatków służbowych i funkcyjnych,
  • nagród za ukończenie przez pracownika szkoły/studiów,
  • jednorazowych nagród z okazji ślubu pracownika lub z okazji urodzenia się dziecka pracownika,
  • kosztów wynajmu przez pracownika mieszkania sfinansowanego lub dofinansowanego przez pracodawcę,
  • dopłat pracodawcy do dodatkowego ubezpieczenia pracownika,
  • bonów lub wypłat w gotówce przyznawanych w jednakowej wysokości lub jednakowym wskaźnikiem procentowym w stosunku do płacy pracownika, określonej w umowie o pracę, wszystkim pracownikom lub grupom pracowników, z okazji uroczystych dni, świąt, rocznicy powstania firmy itp.,
  • składników wynagrodzenia, nieuzależnionych bezpośrednio od indywidualnego wkładu pracy pracownika, ale od wyników grupy pracowników lub całego zakładu pracy.

Urlop wychowawczy u dwóch lub więcej pracodawców

Jeżeli osoba jest zatrudniona u dwóch (lub więcej) pracodawców i przebywa z tego tytułu na urlopach wychowawczych, każdy pracodawca powinien rozliczyć składki na ubezpieczenia społeczne na zasadach ogólnych (w tym uwzględniając ograniczenie do kwoty 60% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia). W takim przypadku ZUS opłaci za ubezpieczonego składki obliczone od sumy podstaw wymiaru składek, łącznie nie większej niż kwota 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale. Za te osoby składka na ubezpieczenie zdrowotne powinna być rozliczana przez płatnika, u którego tytuł do ubezpieczenia (urlop wychowawczy) powstał wcześniej. Jeżeli tytuły powstały równocześnie, składka powinna być rozliczana przez płatnika, który pierwszy dokonał zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego (tj. przekazał pierwszy raport). Ubezpieczony powinien poinformować płatników o równoczesnym rozpoczęciu urlopu wychowawczego u kilku pracodawców i tym samym o konieczności rozliczania składki na ubezpieczenie zdrowotne przez jednego z nich.

Świadczenia uzyskiwane przez pracownika w trakcie urlopu wychowawczego

Od wszystkich wypłat dokonanych przez pracodawcę w trakcie urlopu, ale należnych za okres świadczenia pracy przez pracownika, należy rozliczyć i odprowadzić do ZUS składki jak za każdego „normalnie” pracującego ubezpieczonego.

PRZYKŁAD:

Wanda J. od 1 września 2013 r. przebywa na urlopie wychowawczym. W październiku otrzymała premię w wysokości 2000 zł za okres przepracowany w pierwszej połowie roku. Od tej kwoty powinny być naliczone składki na ubezpieczenia społeczne oraz na ubezpieczenie zdrowotne. Płatnik wykaże należne składki w raporcie ZUS RCA złożonym z kodem tytułu ubezpieczenia 01 10 xx.

Natomiast składek ZUS nie należy odprowadzać od wszelkich świadczeń przysługujących pracownikowi w trakcie urlopu wychowawczego, a także do których zachowuje prawo również w trakcie tego urlopu. W tym okresie osoba ta posiada inny od pracowniczego tytuł do ubezpieczeń społecznych (i zdrowotnego). Okres urlopu wychowawczego jest traktowany jak odrębny tytuł do ubezpieczeń, będący przerwą w ubezpieczeniach pracowniczych. Składki za ten okres odprowadza się od zupełnie innej podstawy wymiaru (zob. zasady opisane wyżej) niż jak to ma miejsce w przypadku pracownika niebędącego na urlopie. Dlatego od kwot dodatków przysługujących pracownikowi za okres nieświadczenia pracy nie należy opłacać składek na ubezpieczenia pracownicze. Składki na te ubezpieczenia będą należne dopiero wówczas, gdy w okresie urlopu wychowawczego pracownik otrzyma składniki wynagrodzenia przysługujące za okres, kiedy wykonywał pracę. Takie stanowisko potwierdza ZUS w swoich najnowszych interpretacjach.

Interpretacja indywidualna ZUS z 20 sierpnia 2013 r., znak: DI/ 200000/451/1134/2013

Stan faktyczny przedstawiony we wniosku o interpretację

Własne stanowisko przedsiębiorcy w sprawie

Pracodawca przyznaje pracownikom korzyści materialne w postaci zakupu pakietu świadczeń medycznych. Korzyść ta przysługuje pracownikom również w okresie przebywania przez nich urlopach macierzyńskich i wychowawczych. Wartość tych świadczeń stanowi przychód pracowniczy w rozumieniu przepisów podatkowych.

Zdaniem pracodawcy od wartości tych świadczeń powinny być odprowadzane składki, ponieważ prawo do nich nie jest uregulowane w regulaminie wynagradzania, czyli nie mogą być zastosowane przepisy rozporządzenia Ministra Pracy z 18 grudnia 1998 r. wskazujące na przychody pracownika zwolnione ze składek.

Stanowisko przedsiębiorcy przedstawione we wniosku – nieprawidłowe
Wartość pakietu medycznego w okresie urlopu wychowawczego nie podlega oskładkowaniu

PRZYKŁAD:

Mariusz O. przebywający na urlopie wychowawczym korzysta z karnetu na zajęcia sportowo-rekreacyjne, który otrzymuje od pracodawcy. Prawo to przysługuje mu również w okresie urlopu wychowawczego na podstawie regulaminu wynagradzania obowiązującego u pracodawcy. Od wartości tego karnetu pracodawca nie odprowadza składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i FGŚP.

PRZYKŁAD:

Nauczycielowi przebywającemu na urlopie wychowawczym od 15 września 2011 r., pod koniec września 2013 r. wypłacono: wynagrodzenie za przepracowaną połowę tego miesiąca oraz dodatek mieszkaniowy, dodatek za wysługę lat i dodatek funkcyjny – wszystkie w pełnej wysokości. Od wypłaconego wynagrodzenia oraz dodatków w wysokości ustalonej proporcjonalnie za okres od 1 do 14 września br. szkoła musi naliczyć i odprowadzić składki na pracownicze ubezpieczenia (emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe oraz ubezpieczenie zdrowotne) z kodem tytułu ubezpieczenia 01 10 xx. Natomiast od części dodatków przysługujących w wysokości ustalonej proporcjonalnie za okres od 15 do 30 września br. nie oblicza się składek na ubezpieczenia pracownicze, gdyż przysługują za okres przebywania pracownika na urlopie wychowawczym (tj. za okres przerwy w ubezpieczeniach z tytułu zatrudnienia).

reklama

Ekspert:

dr Katarzyna Kalata

Ekspert z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych

Autorzy:

- prawnik, specjalista w zakresie prawa pracy, autorka wielu publikacji z tej tematyki - prawnik, ekspert i praktyk, od 13 lat zajmujący się prawem ubezpieczeń społecznych

Źródło:

Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń
Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń648.00 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Natalia Buchholc

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »