| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Poradniki > Wykorzystywanie zwolnień lekarskich przez pracowników

Wykorzystywanie zwolnień lekarskich przez pracowników

nieprawidłowości w korzystaniu ze zwolnieniazawiadomienie o chorobiezasady i tryb wystawiania zwolnień lekarskichkontrola zwolnień lekarskichPracodawca, który ma wątpliwości, czy pracownik faktycznie jest niezdolny do pracy, nie może samodzielnie podważać zaświadczenia o niezdolności do pracy (zwolnienia lekarskiego) wystawionego przez lekarza. Ustalenie rzeczywistej niezdolności pracownika do pracy należy do wyłącznych kompetencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

WAŻNE!

Nie zawsze niewłaściwe wykorzystywanie zwolnień lekarskich będzie stanowiło podstawę do rozwiązania umowy o pracę w trybie dyscyplinarnym.

Problematyka faktycznego wykorzystywania zwolnień lekarskich przez pracowników była przedmiotem bogatego orzecznictwa Sądu Najwyższego. Należy zwrócić uwagę, że w większości przypadków, które były rozstrzygane przez Sąd Najwyższy, Sąd stanął na stanowisku, że niezgodne z przeznaczeniem wykorzystywanie zwolnień lekarskich stanowi ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych i może być przyczyną rozwiązania umowy w trybie art. 52 k.p. Jako przykład tak zarysowanej linii orzeczniczej należy przytoczyć wyrok SN z 5 grudnia 2000 r. (I PKN 120/00, OSNP 2002/15/352), w którym sąd stwierdził, że wyjazd pracownika za granicę z delegacją resortową w okresie niezdolności do pracy wskutek choroby, bez zgody i wiedzy przełożonych oraz upoważnienia do reprezentowania pracodawcy, stanowi uzasadnioną przyczynę rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia (art. 52 § 1 pkt 1 k.p.). Kolejnym wyrokiem jest orzeczenie SN z 21 października 1999 r. (I PKN 308/99, OSNP 2001/5/154), gdzie Sąd uznał, że wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego przeznaczeniem może być naruszeniem podstawowych obowiązków pracowniczych i stanowić uzasadnioną przyczynę rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. tylko wtedy, gdy pracownikowi można przypisać winę co najmniej w postaci rażącego niedbalstwa. Natomiast w wyroku z 19 stycznia 1998 r. (I PKN 486/97, OSNP 1998/23/687) SN wskazał, że nie stanowi ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych (art. 52 § 1 k.p.) wykonywanie w czasie zwolnienia chorobowego pracy, która nie jest sprzeczna z zaleceniami lekarskimi. Natomiast Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z 21 kwietnia 1995 r. (III APr 1/95, Pr. Pracy 1996/2/43) orzekł, że postępowanie w okresie niezdolności do pracy, polegające na założeniu spółki, przyjęciu stanowiska prezesa zarządu, częstym kontaktowaniu się z zarządem w sprawach spółki stanowi naruszenie obowiązku pracowniczego w macierzystym zakładzie pracy i jest oznaką braku dbałości o jego dobro. Jest tym samym ciężkim naruszeniem podstawowych obowiązków pracowniczych, upoważniającym pracodawcę do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia w trybie art. 52 § 1 pkt 1 k.p.

W innych wyrokach Sąd Najwyższy, zajmując się kwestią korzystania ze zwolnień lekarskich przez pracowników, wskazał m.in., że podjęcie przez pracownika niezdolnego do pracy wskutek choroby czynności zarobkowych sprzecznych ze wskazaniami lekarskimi nie jest wykonywaniem obowiązku troski o dobro zakładu pracy nawet wtedy, gdy pracodawca bez swojej wiedzy i zgody uzyskał przy okazji korzyść majątkową. Natomiast przejawem troski pracownika niezdolnego do pracy wskutek choroby o dobro zakładu pracy jest stosowanie się do wskazań lekarskich i powstrzymywanie się od wykonywania czynności mogących przedłużyć jego nieobecność w pracy (art. 211 pkt 5 k.p. w zw. z art. 100 § 2 pkt 3 k.p., por. wyrok SN z 16 listopada 2000 r. I PKN 44/00, OSNP 2002/10/239).

Sąd Najwyższy uznał również, że wyjaśnienie przez pracownika, czy w okresie zwolnienia z obowiązku wykonywania pracy z powodu choroby przeprowadzał zaleconą przez lekarza kurację, czy też wykorzystywał zwolnienie w innym celu – niezależnie od tego, czy sprzyjającym poprawie stanu zdrowia, czy pogarszającym lub mogącym go pogorszyć – mieści się w ramach obowiązku współdziałania z pracodawcą przy wykonywaniu zobowiązania (art. 354 k.c. w zw. z art. 300 k.p. – wyrok SN z 19 kwietnia 2001 r., I PKN 376/00, OSNP 2003/4/101).

Kontrola zwolnień lekarskich

Mimo że zdarzają się sytuacje, w których pracownicy nadużywają swoich uprawnień lub korzystają z nich niezgodnie z ich przeznaczeniem, pracodawca nie musi się na takie postępowanie godzić. Wykorzystywanie przez pracowników zwolnień lekarskich niezgodnie z ich celem, jakim bez wątpienia jest jak najszybszy powrót do zdrowia, a tym samym do wykonywania pracy, a także korzystanie ze zwolnień lekarskich w sytuacji, gdy są one nieuprawnione, nie jest uważane za wykonywanie swojego prawa i tym samym nie korzysta z ochrony (art. 8 k.p.).

Aby zapobiegać takim sytuacjom, przepisy prawa pracy i ubezpieczeń społecznych wyposażyły zarówno pracodawcę, jak i Zakład Ubezpieczeń Społecznych w wiele uprawnień służących do kontroli korzystających ze zwolnień pracowników. Szczegółowe zasady i tryb prowadzenia kontroli prawidłowości korzystania ze zwolnień określa rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy oraz formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich (DzU nr 65, poz. 743; zwane dalej rozporządzeniem).

Autorzy:

Źródło:

Serwis Prawno-Pracowniczy
Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń648.00 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Przemysław Kędzia

Przemysław Kędzia, prezes Business Media Software Solutions

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »