| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Poradniki > Umowy cywilnoprawne – zasady współpracy i prawidłowe rozliczanie

Umowy cywilnoprawne – zasady współpracy i prawidłowe rozliczanie

Strony stosunku cywilnoprawnego mogą dowolnie kształtować postanowienia umowy, zachowując jedynie dwa ograniczenia: treść umowy cywilnoprawnej nie może naruszać porządku prawnego (czyli obowiązujących przepisów) oraz zasad współżycia społecznego. Zawierając umowę cywilnoprawną należy zwracać szczególną uwagę, aby nie narazić się na zarzut obchodzenia prawa pracy, polegającego na zastępowaniu umów o pracę umowami cywilnymi.

Inaczej jest z ubezpieczeniem zdrowotnym. Składka na to ubezpieczenie jest opłacana z każdego tytułu odrębnie (art. 82 ust. 1 ustawy zdrowotnej). Jeżeli ta sama osoba wykonuje pracę np. na podstawie umowy zlecenia i umowy o pracę, składkę zdrowotną opłaca z każdego z tych tytułów. Tak samo jest w przypadku, gdy w ramach jednego z tytułów do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego zleceniobiorca uzyskuje więcej niż jeden przychód. Wtedy składka zdrowotna jest opłacana również od każdego z uzyskanych przychodów odrębnie (art. 82 ust. 2 ustawy zdrowotnej). Na przykład, jeżeli ktoś wykonuje określone czynności w ramach dwóch umów zlecenia, wówczas składkę zdrowotną opłaca się z każdej umowy.

Na takich samych zasadach podlegają ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu także osoby, które współpracują ze zleceniobiorcami i menedżerami.

Zasady te nie dotyczą natomiast uczniów oraz studentów, którzy nie ukończyli 26 lat. Do czasu ukończenia tego wieku lub nauki osoby te nie podlegają ubezpieczeniom społecznym ani zdrowotnemu.

Korzyści

Obowiązek ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego nie dotyczy zleceniobiorców w wieku do ukończenia 26 lat, którzy mają status ucznia lub studenta.

Opisane zasady rozpatrywania obowiązku ubezpieczeń nie mają jednak zastosowania, jeśli zleceniobiorca pracuje na podstawie umowy, którą:

  • zawarł z własnym pracodawcą,
  • wykonuje na rzecz własnego pracodawcy, mimo że zawarł ją z obcym podmiotem.

W takim przypadku przychód z umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług należy traktować jak przychód ze stosunku pracy. W konsekwencji należy od niego naliczać składki na zasadach dotyczących pracowników. Dotyczy to również uczniów i studentów, którzy nie ukończyli 26 lat.

6.2.1. Umowa o dzieło

Umowa o dzieło, co do zasady, nie stanowi tytułu do ubezpieczeń społecznych ani zdrowotnego. Wykonawca dzieła nie podlega ubezpieczeniom pod warunkiem, że nie jest to umowa zawarta z własnym pracodawcą, a jeśli umowa została zawarta z obcym podmiotem – że nie jest wykonywana na rzecz własnego pracodawcy.

Jeśli wykonawca podpisał umowę ze swoim pracodawcą lub wykonuje ją na rzecz swojego pracodawcy, podlega ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu na zasadach dotyczących pracowników.

6.2.2. Umowy cywilnoprawne zawarte z własnym pracodawcą

Pracodawca ma prawo zawrzeć ze swoim pracownikiem dodatkowo umowę cywilnoprawną na wykonywanie czynności w stopniu znacząco różniącym się od obowiązków wynikających ze stosunku pracy (nie dochodzi wtedy do obejścia przepisów Kodeksu pracy).

Za pracownika – na potrzeby ubezpieczeń społecznych – uważa się nie tylko osobę zatrudnioną na podstawie umowy o pracę. Pracownikiem jest również osoba świadcząca pracę na podstawie stosunku pracy, która jednocześnie realizuje umowę cywilnoprawną, jeżeli:

  • taką umowę zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy,
  • w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy (mimo że zawarła ją z innym podmiotem niż pracodawca).

Od przychodu z umowy cywilnej trzeba wówczas pobrać składki na zasadach obowiązujących pracowników – tj. na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne (wszystkie), ubezpieczenie zdrowotne, a także ewentualnie na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych.

WAŻNE!

Jeśli pracodawca podpisał umowę zlecenia lub umowę o dzieło z własnym pracownikiem, za którego opłaca składkę na Fundusz Emerytur Pomostowych z tytułu wykonywanej pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, ma obowiązek opłacać tę składkę od sumy jego przychodów.

Nie ma w tym przypadku wyjątków – obowiązek ubezpieczeń i opłacania składek dotyczy wówczas także umów o dzieło oraz umów cywilnych wykonywanych przez uczniów i studentów, którzy nie ukończyli 26 lat.

Należy jednak pamiętać, że statusu „własnego pracownika” w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach społecznych nie ma osoba przebywająca na urlopie wychowawczym, macierzyńskim lub bezpłatnym. W tych okresach pracowniczy tytuł do ubezpieczeń jest zawieszony. Jeżeli więc umowa cywilnoprawna zostanie zawarta z pracownikiem przebywającym na ww. urlopie, pracodawca powinien rozstrzygać obowiązek ubezpieczeń na zasadach dotyczących osób, które nie są związane z firmą stosunkiem pracy. W takich okolicznościach nie ma znaczenia fakt, iż dana osoba jest w istocie pracownikiem podmiotu zatrudniającego.

reklama

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Minka .pl

oferuje ekologiczne tapety ścienne drukowane w technologii lateksowej HP

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »