| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Poradniki > Jak ustalać staż uprawniający do „trzynastki” i jej wysokość

Jak ustalać staż uprawniający do „trzynastki” i jej wysokość

Pracodawcy sektora finansów publicznych muszą w najbliższym czasie ustalić uprawnienia pracowników do dodatkowego wynagrodzenia rocznego, tzw. „trzynastki”. Najwięcej trudności powstaje podczas ustalania stażu wymaganego do nabycia prawa do tego świadczenia. Jednak wątpliwości pojawiają się również przy obliczaniu wysokości świadczenia. Poniżej przybliżamy zasady prawidłowego ustalania okresów zatrudnienia dla różnych przypadków oraz wyznaczania wysokości dodatkowego wynagrodzenia rocznego.

PRZYKŁAD

Pracownik samorządowy zatrudniony na stanowisku naczelnika wydziału w gminie otrzymuje wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 3000 zł według XV kategorii zaszeregowania (załącznik nr 3F poz. 1 do rozporządzenia z 18 marca 2009 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych), dodatek za wieloletnią pracę w wysokości 20% wynagrodzenia zasadniczego i dodatek funkcyjny w miesięcznej wysokości 25% najniższego wynagrodzenia zasadniczego (1100 zł x 25% = 275 zł miesięcznie – załącznik nr 1 część A do rozporządzenia z 18 marca 2009 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych). Za 2010 r. pracownik otrzymał 31 500 zł pensji zasadniczej, 6300 zł dodatku za wieloletnią pracę oraz 3300 zł dodatku funkcyjnego, w tym 3162,50 zł za czas faktycznie przepracowany. Oprócz tych składników uzyskał w 2010 r. nagrodę jubileuszową za 20-lecie pracy zawodowej w wysokości 75% miesięcznego wynagrodzenia, wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy, nagrody w łącznej wysokości 3200 zł oraz „trzynastkę” za 2009 r. Aby ustalić wysokość „trzynastki” za 2010 r., należy:

Krok 1. Ustalić podstawę wymiaru „trzynastki”

W tym celu należy zsumować otrzymane przez pracownika w 2010 r. wynagrodzenie zasadnicze, dodatek za wieloletnią pracę i dodatek funkcyjny za czas faktycznie przepracowany: 31 500 zł + 6300 zł + 3162,50 zł = 40 962,50 zł.

Do podstawy wymiaru trzynastej pensji nie należy przyjmować w tym przypadku nagrody jubileuszowej, wynagrodzenia chorobowego, zasiłku chorobowego, nagród oraz „trzynastki” za 2009 r.

Krok 2. Ustalić kwotę „trzynastki” za 2010 r.

40 962,50 zł x 8,5% = 3481,81 zł.

Trochę inne zasady ustalania podstawy wymiaru „trzynastki” dotyczą nauczycieli oświaty. Do podstawy wymiaru dodatkowego wynagrodzenia rocznego należy wliczać:

  • wynagrodzenie zasadnicze,
  • dodatki: za wysługę lat, motywacyjny, funkcyjny, za warunki pracy,
  • wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw,
  • dodatkowe wynagrodzenie za pracę w porze nocnej,
  • odrębne wynagrodzenie za zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze w dniu wolnym od pracy,
  • wynagrodzenie za pracę w święto,
  • dodatek za uciążliwość pracy,
  • wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy,
  • wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy przez pracownika przywróconego do pracy przez sąd,
  • jednorazowy dodatek uzupełniający – od 1 stycznia 2011 r. (nowelizacja z 21 grudnia 2010 r. do rozporządzenia urlopowego nauczycieli).

W podstawie wymiaru trzynastej pensji nauczyciela nie należy natomiast uwzględniać wynagrodzenia za okres:

  • gotowości do pracy oraz za czas niezawinionego przez pracownika przestoju,
  • innej niż urlop wypoczynkowy usprawiedliwionej nieobecności w pracy,
  • niezdolności do pracy z powodu choroby oraz odosobnienia w związku z chorobą zakaźną (§ 1 rozporządzenia z 26 czerwca 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania wynagrodzenia oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy nauczycieli).

PRZYKŁAD

Nauczycielka mianowana z tytułem zawodowym magistra, bez przygotowania pedagogicznego, zatrudniona w gminnej szkole podstawowej z pensum 18 godzin tygodniowo, otrzymuje wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 2077 zł miesięcznie, dodatek za wysługę lat w wysokości 5% pensji zasadniczej i dodatek motywacyjny w wysokości 150 zł miesięcznie. Ponadto w 2010 r. pracownica otrzymała nagrodę z okazji Dnia Edukacji Narodowej w wysokości 2500 zł, dodatek wiejski w wysokości 10% wynagrodzenia zasadniczego oraz świadczenia chorobowe. Za 2010 r. nauczycielka otrzymała 22 847 zł wynagrodzenia zasadniczego, 1142,35 zł dodatku za wysługę lat, 1650 zł dodatku motywacyjnego oraz 332,28 zł za 12 godzin ponadwymiarowych. Aby ustalić wysokość należnego jej dodatkowego wynagrodzenia rocznego za 2010 r., należy:

Krok 1. Ustalić podstawę wymiaru „trzynastki”

W tym celu należy zsumować uzyskane faktycznie przez pracownika w 2010 r. wynagrodzenie zasadnicze, dodatek za wysługę lat i dodatek motywacyjny oraz wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe:

22 847 zł + 1142,35 zł + 1650 zł + 332,28 zł = 25 971,63 zł.

Do podstawy wymiaru „trzynastki” nie należy wliczać nagrody z okazji Dnia Edukacji Narodowej i dodatku wiejskiego, które nie mieszczą się w pojęciu wynagrodzenia nauczyciela (art. 30 i art. 54 Karty Nauczyciela), a także wynagrodzenia chorobowego i zasiłku. Za czas urlopu wypoczynkowego i ekwiwalentu za ten urlop nauczyciel dostaje bowiem wynagrodzenie, jakie by uzyskał, gdyby w tym czasie pracował (art. 67 ust. 1 Karty Nauczyciela).

Krok 2. Ustalić wysokość „trzynastki” za 2010 r.

25 971,63 zł x 8,5% = 2207,59 zł.

Jeszcze inne zasady dotyczą nauczycieli akademickich. W podstawie wymiaru należnej im trzynastej pensji należy uwzględniać wynagrodzenie i inne świadczenia ze stosunku pracy, z wyłączeniem:

  • jednorazowych lub nieperiodycznych wypłat za wykonanie określonego zadania bądź za określone osiągnięcie, w tym za recenzje,
  • wynagrodzenia za czas gotowości do pracy oraz za czas niezawinionego przez pracownika przestoju,
  • ekwiwalentu pieniężnego za okres niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego,
  • nagród jubileuszowych,
  • nagród za osiągnięcia naukowe, dydaktyczne i organizacyjne albo za całokształt dorobku określonych w art. 155 ust. 1 i 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym,
  • odpraw emerytalnych lub rentowych,
  • dodatkowego wynagrodzenia rocznego,
  • wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną,
  • odszkodowania przysługującego nauczycielowi akademickiemu w razie rozwiązania stosunku pracy(§ 1 w związku z § 7 ust. 1 rozporządzenia z 2 listopada 2006 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy oraz ekwiwalentu pieniężnego za okres niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego nauczycieli akademickich).

PRZYKŁAD

Nauczyciel akademicki przebywał od 1 stycznia do 30 czerwca 2010 r. na zwolnieniu lekarskim, a przez pozostałą część roku pracował. W 2010 r. otrzymał łącznie 26 512 zł wynagrodzenia i składników wchodzących do podstawy wymiaru trzynastej pensji oraz mniej więcej tyle samo wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy z powodu choroby. Przysługujące mu dodatkowe wynagrodzenie roczne należy obliczyć następująco:

Krok 1. Ustalić podstawę wymiaru

W tym przypadku będzie to kwota 26 512 zł.

W podstawie wymiaru nie należy uwzględniać wynagrodzenia za czas choroby (§ 1 pkt 9 rozporządzenia z 2 listopada 2006 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy oraz ekwiwalentu pieniężnego za okres niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego nauczycieli akademickich).

Krok 2. Ustalić kwotę trzynastej pensji za 2010 r.

26 512 zł x 8,5% = 2253,52 zł.

Kto nie otrzyma „trzynastki”

Większość pracowników, którzy nie wywiązują się prawidłowo ze swoich obowiązków, traci prawo do dodatkowego wynagrodzenia rocznego. Nie otrzymają go nawet wtedy, gdy spełniają kryterium stażowe, a więc przepracowali co najmniej 6 miesięcy. Zatrudniony nie nabywa prawa do wynagrodzenia rocznego, nawet jeśli przepracował cały rok kalendarzowy, z powodu:

  • nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy trwającej dłużej niż 2 dni,
  • stawienia się lub przebywania w pracy w stanie nietrzeźwości,
  • wymierzenia mu kary dyscyplinarnej wydalenia z pracy lub ze służby,
  • rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Kierownik jednostki, który decyduje o odebraniu pracownikowi prawa do „trzynastki”, może jednocześnie wymierzyć pracownikowi karę porządkową, np. upomnienia czy nagany. Obecnie nie ma bowiem zakazu łączenia kary porządkowej i dodatkowego pozbawienia pracownika uprawnień wynikających z prawa pracy (zakaz taki nie istnieje od 29 listopada 2002 r.). Jeśli jednak pracownik został ukarany karą porządkową za inne przewinienia niż nieusprawiedliwiona absencja czy nietrzeźwość w miejscu pracy, nie wolno pozbawić go „trzynastki” z tego powodu. Taki sposób uregulowania prawa do wynagrodzenia rocznego sprawia, że jest ono w istocie premią i ma charakter roszczeniowy.

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Marcin Pietrusiński

Doradca podatkowy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »