| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Poradniki > Ekwiwalenty pracownicze

Ekwiwalenty pracownicze

Ekwiwalenty pracownicze spełniają jedną podstawową funkcję – rekompensują pracownikom świadczenia, których nie mogli otrzymać w ich pierwotnej postaci. W praktyce najczęściej spotykamy się z ekwiwalentem pieniężnym za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.

Przy obliczaniu ekwiwalentu należy również pamiętać o zachowaniu zasady proporcjonalności. W przypadku bowiem rozwiązania stosunku pracy i niewykorzystania z tego powodu urlopu wypoczynkowego nabytego w pełnym wymiarze (art. 153 § 3 k.p.) pracownikowi przysługuje od dotychczasowego pracodawcy ekwiwalent pieniężny odpowiadający urlopowi w wymiarze proporcjonalnym do okresu przepracowanego u danego pracodawcy w roku, w którym rozwiązano stosunek pracy, także w sytuacji, gdy nastąpiło to w związku z nabyciem przez pracownika uprawnień emerytalnych – art. 171 § 1 k.p. w zw. z art. 1551 § 1 pkt 1 k.p. (uchwała SN z 20 sierpnia 1997 r., III ZP 26/97, OSNP 1998/5/145).

W podobnym tonie wypowiadał się również Sąd Najwyższy w wyroku z 6 listopada 1980 r. (I PRN 109/80, OSNCP 1981/6/107), w którym wskazał, iż z samej istoty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy wynika, że wypłata ekwiwalentu jest jednorazowym świadczeniem przysługującym w razie niewykorzystania urlopu z powodu rozwiązania stosunku pracy, m.in. wskutek przejścia na rentę inwalidzką lub emeryturę. Wypłaty ekwiwalentu w takim wypadku nie można traktować jako świadczenia pieniężnego pozostającego w sprzeczności z przepisami ustawy o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym. Odmienne stanowisko prowadziłoby w konsekwencji do wyłączenia postanowień art. 171 § 1 k.p. w stosunku do osób przechodzących na rentę lub emeryturę, co byłoby sprzeczne z wyraźnym jego brzmieniem.

Nowelizacja rozporządzenia urlopowego

Wskazane zasady uległy istotnej zmianie pod koniec 2009 r., kiedy to znowelizowano rozporządzenie urlopowe rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 8 października 2009 r. (DzU nr 174, poz. 1353). Opisane powyżej przepisy weszły w życie 3 listopada 2009 r. Nowelizacja przede wszystkim dookreśliła oraz uporządkowała zasady obliczania wynagrodzenia oraz ekwiwalentu urlopowego przez rozszerzenie listy składników wynagrodzenia wyłączanych z podstawy wynagrodzenia urlopowego i ekwiwalentu za urlop.

Mocą rozporządzenia do wykazu składników płacy dołączono kolejne wyłączenie, tj. kwotę wyrównania do wynagrodzenia za pracę do poziomu gwarantowanej płacy minimalnej, wynoszącej w 2010 r. 1317 zł. Wyrównanie to pracodawca jest zobowiązany wypłacać pracownikowi, jeżeli ten w danym miesiącu – w związku z obowiązującym go rozkładem czasu pracy lub w związku z terminami płatności niektórych składników płacy – nie wypracował wynagrodzenia minimalnego (lub jego części w przypadku niepełnoetatowców, pomniejszonej proporcjonalnie do wymiaru etatu obowiązującego takiego pracownika).

Obecnie w katalogu wykluczeń znajdują się:

  • jednorazowe lub nieperiodyczne wypłaty za spełnienie określonego zadania bądź za określone osiągnięcie,
  • wynagrodzenie za czas gotowości do pracy oraz za czas niezawinionego przez pracownika przestoju,
  • gratyfikacje (nagrody) jubileuszowe,
  • wynagrodzenie za czas urlopu wypoczynkowego, a także za czas innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy,
  • ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy,
  • dodatkowe wynagrodzenie radcy prawnego z tytułu zastępstwa sądowego,
  • wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną,
  • kwota wyrównania do wynagrodzenia za pracę do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę,
  • nagrody z zakładowego funduszu nagród, dodatkowe wynagrodzenie roczne, należności przysługujące z tytułu udziału w zysku lub w nadwyżce bilansowej,
  • odprawa emerytalna lub rentowa albo inne odprawy pieniężne,
  • wynagrodzenie i odszkodowanie przysługujące w razie rozwiązania stosunku pracy.

Przepisy przejściowe noweli przyjęły również, że przy ustalaniu wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy nie uwzględnia się należności przysługujących pracownikowi zgodnie z przepisami o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców – w okresie objęcia go przestojem ekonomicznym lub obniżonym wymiarem czasu pracy. Co to oznacza? Otóż nowela wyłączyła zarówno z wynagrodzenia urlopowego, jak i ekwiwalentu za urlop świadczenia z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz stypendia z Funduszu Pracy przysługujące na podstawie przepisów tzw. ustawy antykryzysowej (ustawy z 1 lipca 2009 r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców, DzU nr 125, poz. 1035).

Obliczając więc wynagrodzenie urlopowe oraz ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, nie uwzględnia się tych środków przysługujących pracownikowi w okresie objęcia go przestojem ekonomicznym lub obniżonym wymiarem czasu pracy. Z uwagi na okres obowiązywania tej ustawy jej postanowienia będą mogły być stosowane tylko do 31 grudnia 2011 r.

Niestety efektem takiej zmiany będzie wypłacanie pracownikom objętych zakresem pakietu antykryzysowego niższego wynagrodzenia za czas urlopu. Przy obliczaniu wynagrodzenia i ekwiwalentu za urlop pracodawca uwzględni jedynie wynagrodzenie wypłacone z jego własnych środków z pominięciem świadczeń z FGŚP lub FP.

Przykład
Jan K. jest zatrudniony na cały etat z wynagrodzeniem 5000 zł brutto. Z uwagi na kryzys pracodawca został objęty ustawą antykryzysową. Skorzystał z niej i obniżył pracownikowi etat o 2/5 na okres 3 miesięcy, od kwietnia do czerwca 2010 r.

W okresie pracy w obniżonym czasie pracy pracownik otrzyma miesięczne wynagrodzenie w wysokości: 3000 zł (3/5 x 5000 zł) oraz dodatki przysługujące na podstawie ustawy z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, sięgające nawet kilkuset złotych miesięcznie. Podstawą wynagrodzenia – jeżeli uda się na urlop, będzie jednak jedynie pensja pochodząca ze środków własnych pracodawcy.

reklama

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Fundacja ITAKA

Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »