| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Poradniki > Ekwiwalenty pracownicze

Ekwiwalenty pracownicze

Ekwiwalenty pracownicze spełniają jedną podstawową funkcję – rekompensują pracownikom świadczenia, których nie mogli otrzymać w ich pierwotnej postaci. W praktyce najczęściej spotykamy się z ekwiwalentem pieniężnym za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.

Ekwiwalent za sprzęt telepracownika

W przypadku zatrudnienia w formie telepracy pracodawca ma obowiązek m.in. dostarczyć telepracownikowi sprzęt niezbędny do wykonywania pracy, spełniający wymagania określone w rozdziale IV działu dziesiątego Kodeksu pracy (art. 6711 k.p.), oraz go ubezpieczyć. Pracodawca i telepracownik mogą jednak również w odrębnej umowie określić zakres ubezpieczenia i zasady wykorzystywania przez pracownika sprzętu stanowiącego jego własność.

W takim przypadku telepracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny w wysokości określonej w porozumieniu lub regulaminie precyzującym warunki stosowania telepracy albo umowie między stronami stosunku pracy.

Przy ustalaniu wysokości ekwiwalentu bierze się pod uwagę w szczególności normy zużycia sprzętu, jego udokumentowane ceny rynkowe oraz ilość wykorzystanego materiału na potrzeby pracodawcy.

Spory dotyczące samej umowy, a także ustalenie wysokości ekwiwalentu są sporami z zakresu prawa pracy, podlegającymi orzecznictwu sądów pracy.

Ekwiwalent za używanie własnej odzieży i obuwia

Jednym z ważniejszych obowiązków pracodawcy w zakresie konieczności zapewnienia pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy – jeżeli wynika to z charakteru pracy – jest wymóg dostarczenia pracownikowi nieodpłatnie odzieży i obuwia roboczego, spełniającego wymagania określone w Polskich Normach. Taka odzież w szczególności musi odpowiadać charakterowi i specyfice pracy.

Obowiązek ten ciąży na pracodawcy przede wszystkim:

  • gdy odzież własna pracownika może ulec zniszczeniu lub znacznemu zabrudzeniu,
  • ze względu na wymagania technologiczne, sanitarne lub bezpieczeństwa i higieny pracy.

Pracodawca może także ustalić stanowiska, na których dopuszcza się używanie przez pracowników, za ich zgodą, własnej odzieży i obuwia roboczego, spełniających wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy. W takiej jednak sytuacji pracodawca wypłaca ekwiwalent pieniężny w wysokości uwzględniającej ich aktualne ceny (art. 2377 k.p.).

Należy jednak pamiętać, że nie wolno zezwalać na używanie własnej odzieży i obuwia roboczego na stanowiskach, na których są wykonywane prace związane z bezpośrednią obsługą maszyn i innych urządzeń technicznych albo prace powodujące intensywne brudzenie lub skażenie odzieży i obuwia roboczego środkami chemicznymi lub promieniotwórczymi albo materiałami biologicznie zakaźnymi. W takich wypadkach niedopuszczalne jest także wypłacanie jakichkolwiek ekwiwalentów za obuwie i odzież. Pracodawca ma obowiązek dostarczyć je pracownikowi niejako „w naturze”.

Termin wypłaty ekwiwalentu powinien być ściśle związany z przewidywanymi okresami używalności odzieży i obuwia roboczego. Wypłata ekwiwalentu powinna następować przed upływem okresu używalności tych rzeczy. Umożliwi to pracownikowi zakup nowej odzieży czy obuwia w celu wymiany tej, która utraciła swoje cechy użytkowe.

Spór o ekwiwalent pieniężny za używanie przez pracownika własnej odzieży i obuwia jest sporem ze stosunku pracy. Roszczenie o ten ekwiwalent może być dochodzone na ogólnych zasadach przed komisją pojednawczą lub sądem pracy.

Ekwiwalent za pranie odzieży

Pracodawca nie może również dopuścić pracownika do pracy bez środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego, przewidzianych do stosowania na danym stanowisku pracy.

Jego obowiązkiem jest także zapewnienie, aby przekazane środki ochrony, odzież i obuwie robocze posiadały właściwości ochronne i użytkowe. Co więcej – musi on również umożliwić ich pranie, konserwację, naprawę, odpylanie i odkażanie.

Jeżeli jednak pracodawca nie jest w stanie tego zapewnić, czynności te mogą być wykonywane przez pracownika, pod warunkiem wypłacania przez pracodawcę ekwiwalentu pieniężnego w wysokości kosztów poniesionych przez pracownika. Wysokość tych kosztów jest ustalana we wzajemnym porozumieniu pracodawcy i pracownika. Wielkość ekwiwalentu musi być rozsądna, tak by nie została zakwestionowana przez urząd skarbowy i uznana za jakiś inny składnik wynagrodzenia. Ekwiwalent należy ustalić w kwotach realnych – jest bowiem rekompensatą za pracę wykonaną przez samego pracownika, a jednocześnie nie może być wyższy od ceny podobnych usług określonych przez podmioty trudniące się tego typu usługami zawodowo.

W razie odmowy prania odzieży roboczej przez pracownika jego zorganizowanie spoczywa bezwzględnie na pracodawcy.

Ekwiwalent za pranie odzieży nie może też przysługiwać, gdy odzież i obuwie robocze w procesie pracy uległy skażeniu środkami chemicznymi lub promieniotwórczymi albo materiałami biologicznie zakaźnymi. W takim wypadku zakazane jest powierzanie pracownikowi samodzielnego prania lub czyszczenia takiej odzieży. Pracodawca musi wówczas bezwzględnie zapewnić pranie, odkażanie i konserwację.

reklama

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Mira Michalska

Doradca

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »