| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Poradniki > Zakaz dyskryminacji w zatrudnieniu oraz reguły polityki antydyskryminacyjnej

Zakaz dyskryminacji w zatrudnieniu oraz reguły polityki antydyskryminacyjnej

W prawie polskim zakaz dyskryminacji wynika z art. 32 ust. 2 Konstytucji RP, według którego nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym i gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.

Przekonania polityczne

Dyskryminacja w stosunku pracy ze względu na przekonania polityczne pozostaje w ścisłym związku z konstytucyjną zasadą wolności wyrażania poglądów, w tym również politycznych (art. 54 ust. 1 Konstytucji RP). Wolność ta doznaje jednak ograniczeń w przypadku niektórych kategorii pracowników. Na przykład, członek korpusu służby cywilnej (art. 78 ust. 2 ustawy z 21 stycznia 2008 r. o służbie cywilnej, DzU nr 227, poz. 1505 ze zm.) czy urzędnik państwowy zatrudniony w Kancelarii Sejmu, Senatu, Prezydenta RP, Biurze z KRRiT (art. 451 ust. 1 ustawy z 16 września 1982 o pracownikach urzędów państwowych, DzU z 2001 r. nr 86, poz. 953 ze zm.) nie może publicznie manifestować swoich poglądów politycznych. Nie oznacza to jednak, że wyżej wymienieni pracownicy nie mogą być dyskryminowani w pracy ze względu na przekonania polityczne.

Warto zwrócić uwagę, że zakazana jest dyskryminacja w zatrudnieniu ze względu na przekonania polityczne, a nie tylko ze względu na przekonania polityczne dyskryminowanego pracownika. Jeżeli więc pracodawca zwalnia danego pracownika tylko z tego powodu, że został zatrudniony w danym urzędzie w okresie, gdy u władzy było inne ugrupowanie polityczne, to działanie takie stanowi dyskryminację ze względu na przekonania polityczne, niezależnie od tego, jakie rzeczywiście poglądy polityczne miał lub ma pracownik (tzn. nawet gdyby założenie pracodawcy co do przekonań politycznych pracownika było błędne, to i tak doszłoby do dyskryminacji ze względu na przekonania polityczne).

Przynależność związkowa

Dyskryminacja pracowników ze względu na przynależność do związku zawodowego obejmuje zarówno gorsze traktowanie z uwagi na działalność związkową danego pracownika (osoby ubiegającej się o zatrudnienie), jak i gorsze traktowanie ze względu na fakt, że dana osoba w ogóle nie należy do związku zawodowego albo przynależy do związku zawodowego innego niż związek preferowany przez pracodawcę.

Trzeba tu jednak podkreślić, że o dyskryminacji ze względu na przynależność związkową nie można mówić w sytuacji, gdy członek związku zawodowego korzysta z uprawnień przewidzianych w ustawie z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (DzU 2001 r. nr 79, poz. 854 ze zm.).

Uprawnienia te wiążą się z pełnioną funkcją związkową i są to w szczególności:

  • prawo do zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie zakładowej organizacji związkowej,
  • prawo do zwolnienia z pracy w celu wykonania doraźnej czynności związanej z pełnioną funkcją związkową,
  • szczególna ochrona trwałości stosunku pracy polegająca na zakazie wypowiadania oraz rozwiązywania stosunku pracy oraz zakazie wypowiadania warunków pracy i płacy bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej w zakresie wskazanym w art. 32 wyżej wymienionej ustawy.

Powyżej wskazane uprawnienia, w zakresie określonym w ustawie o związkach zawodowych, przysługują zarówno członkom zakładowej, jak i międzyzakładowej organizacji związkowej, a jeśli chodzi o szczególną ochronę trwałości stosunku pracy również niektórym członkom komitetu założycielskiego organizacji związkowej (art. 32 ust. 7 ustawy o związkach zawodowych).

Typowym przykładem dyskryminacji ze względu na przynależność związkową jest gorsze traktowanie pracowników, którzy podjęli inicjatywę założenia związku zawodowego. Jeżeli w związku z prowadzoną przez pracowników działalnością związkową pracodawca zwalnia ich albo szykanuje, np. przez częste zlecanie pracy w godzinach nadliczbowych, dyżurów w zakładzie pracy, zmianę rodzaju dotychczas wykonywanej pracy czy miejsca jej wykonywania na podstawie art. 42 § 4 k.p., to musi liczyć się nie tylko z odpowiedzialnością odszkodowawczą z tytułu naruszenia zakazu dyskryminacji, ale również z odpowiedzialnością karną za wykroczenie. Oczywiście w przypadku zwolnienia pracownika objętego szczególną ochroną trwałości stosunku pracy bez uzyskania zgody zarządu zakładowej (odpowiednio międzyzakładowej) organizacji związkowej pracodawca naruszy również przepisy o rozwiązywaniu stosunku pracy i w konsekwencji sąd może, stosownie do żądania zwolnionego pracownika, zasądzić na jego rzecz odszkodowanie (obok odszkodowania z tytułu naruszenia zakazu dyskryminacji) albo przywrócenie do pracy wraz z zapłatą wynagrodzenia za cały czas pozostawania bez pracy.

reklama

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Portal Procesowy

Wydawcą portalu jest kancelaria Wardyński i Wspólnicy.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »