| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Poradniki > Zakaz dyskryminacji w zatrudnieniu oraz reguły polityki antydyskryminacyjnej

Zakaz dyskryminacji w zatrudnieniu oraz reguły polityki antydyskryminacyjnej

W prawie polskim zakaz dyskryminacji wynika z art. 32 ust. 2 Konstytucji RP, według którego nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym i gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.

Przykład
Pracodawca prowadzący stację benzynową blisko granicy niemieckiej, której 90% klientów to osoby narodowości niemieckiej, zwolnił pracowników polskich i w ich miejsce zatrudnił samych pracowników Niemców. Zwolnieni pracownicy zarzucili pracodawcy dyskryminację w zatrudnieniu. Pracodawca uniknął zarzutu dyskryminacji, dowodząc, że jego działanie było podyktowane rodzajem oraz miejscem prowadzonej działalności oraz że celem zatrudnienia pracowników narodowości niemieckiej było zagwarantowanie lepszej usługi dla obsługiwanych przez stację benzynową klientów narodowości niemieckiej.

Należy jednak pamiętać, że pracodawca nie ma pełnej swobody w kształtowaniu zasad naboru pracowników. Warunki przeprowadzonej rekrutacji oraz wymogi stawiane kandydatom powinny odwoływać się do kryteriów związanych z rodzajem oferowanej pracy. Jeżeli pracodawca kieruje się, tak jak w przedstawionym przykładzie, kryterium uznanym za dyskryminujące, to musi liczyć się z koniecznością wykazania, że zastosowanie tego kryterium dyskryminacyjnego było podyktowane rodzajem pracy lub warunkami, w jakich ma być ona wykonywana (art. 183b § 2 pkt 1 k.p.).

Sąd Najwyższy w wyroku z 5 października 2007 r. (II PK 14/07, OSNP 2008/21–22/311) wskazał, że do naruszenia zasady równego traktowania pracowników (art. 112 k.p.) i zasady niedyskryminacji w zatrudnieniu (art. 113 k.p.) może dojść wtedy, gdy różnicowanie sytuacji pracowników wynika z zastosowania przez pracodawcę niedozwolonego kryterium, a więc w szczególności, gdy dyferencjacja praw pracowniczych nie ma oparcia w odrębnościach związanych z ciążącymi obowiązkami, sposobem ich wypełnienia czy też kwalifikacjami.

Mówiąc o narodowości, warto również wspomnieć o zakazie dyskryminacji ze względu na obywatelstwo (wielokrotnie zresztą dyskryminacja ze względu na narodowość będzie stanowiła jednocześnie dyskryminację ze względu na przynależność państwową). Zakaz dyskryminacji ze względu na przynależność państwową nie został wprost wymieniony w katalogu kryteriów dyskryminacji w art. 113 i art. 183 § 1 k.p. Trzeba w tym miejscu jednak przypomnieć o wspólnotowej zasadzie swobody przemieszczania się pracowników wewnątrz Unii Europejskiej. W konsekwencji obowiązywania tej zasady wszelka dyskryminacja obywateli UE w zakresie zatrudnienia, w tym wynagradzania i innych warunków pracy ze względu na przynależność państwową, jest zakazana (art. 45 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej – DzUrz UE C 115 z 9 maja 2008 r., s. 65; dawniej art. 39 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską). Wynikający z zasady swobody przemieszczania się pracowników zakaz dyskryminacji ze względu na przynależność państwową nie ma jednak charakteru absolutnego.

Ograniczenie swobody przemieszczania się pracowników – obywateli państw członkowskich, w sytuacji gdy jest to uzasadnione względami porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego, zdrowia publicznego, a ponadto gdy dotyczy to zatrudnienia w administracji, dopuszcza art. 45 ust. 3 i 4 Traktatu. W związku z tym odwołanie się do kryterium obywatelstwa przy zatrudnieniu pracowników administracji publicznej nie stanowi naruszenia zasady niedyskryminacji ze względu na przynależność państwową.

Przykładów naruszeniu zasady swobody przepływu pracowników wewnątrz Unii w wyniku dyskryminowania pracowników ze względu na posiadane przez nich obywatelstwo dostarcza bogate orzecznictwo ETS. Na przykład w wyroku z 31 maja 2001 r. w sprawie Komisja przeciwko Włochom (sygn. C-283/99) za dyskryminujące ze względu na przynależność państwową uznano przepisy prawa krajowego, zgodnie z którymi włoskie firmy ochroniarskie mogły zatrudniać tylko obywateli Włoch.

Praktyki dyskryminacyjne ze względu na przynależność państwową występują przede wszystkim na etapie selekcji i rekrutacji pracowników. Pracodawcy często stosują warunki rekrutacji, które łatwiej mogą spełnić obywatele określonego państwa członkowskiego. Naprzeciw tym praktykom staje jednak orzecznictwo ETS.

Do dyskryminacji pośredniej ze względu na przynależność państwową może prowadzić nieuwzględnienie na etapie rekrutacji okresów zatrudnienia kandydata na pracownika w innym państwie członkowskim niż państwo, w którym ubiega się o zatrudnienie (wyrok ETS z 23 lutego 1994 r. w sprawie I. Scholz przeciwko Opera Universitaria di Cagliari and Cinzia Porcedda, sygn. C-419/92).

Uzależnienie zatrudnienia od posiadania miejsca zamieszkania na terenie danego państwa członkowskiego także może prowadzić do dyskryminacji pośredniej ze względu na obywatelstwo (wyrok ETS z 7 maja 1998 r. w sprawie Clean Car Autoservice GmbH przeciwko Miastu Wiedeń i Republice Austrii, sygn. C-350/96).

reklama

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Magdalena Łomozik

Dyplomowany konsultant feng shui

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »