| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Poradniki > Zwolnienia od pracy

Zwolnienia od pracy

Pracownik, zawierając umowę o pracę, zobowiązuje się do pozostawania w dyspozycji pracodawcy w określonym miejscu i czasie. Pracodawca natomiast ma obowiązek zorganizować pracownikowi pracę oraz wypłacić za nią umówione wynagrodzenie. Czas, przez jaki pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w poszczególnych dniach i godzinach, powinien być określony w wewnętrznych aktach prawnych ustalających systemy i rozkłady czasu pracy oraz okres rozliczeniowy czasu pracy obowiązujące u danego pracodawcy. Na ogół jest to regulamin pracy, układ zbiorowy pracy lub obwieszczenie. Zdarzają się jednak sytuacje, w których pracownik nieobecny w ustalonym miejscu i czasie nie poniesie konsekwencji swojej nieobecności.

Uczestnictwo w postępowaniu sądowym lub administracyjnym

Obowiązek udzielenia zwolnień od pracy może wynikać z konieczności udziału pracownika w różnego rodzaju postępowaniach urzędowych.

Pracodawca powinien zwolnić od pracy pracownika, który został wezwany do osobistego stawienia się przed:

  • sądem, prokuratorem lub policją,
  • organem administracji publicznej – rządowej lub samorządowej.

Obowiązujące przepisy nie wprowadzają w tym przypadku żadnych ograniczeń zarówno ilościowych, jak i czasowych. Na pracowniku natomiast ciąży obowiązek przedstawienia imiennego wezwania do stawienia się przed właściwym organem wraz z adnotacją potwierdzającą fakt jego obecności.

Po otrzymaniu przez pracownika wezwania przez wymieniony organ pracodawca jest zobowiązany udzielić mu zwolnienia od pracy w terminie wskazanym w wezwaniu. Należy zwrócić uwagę, że organem prowadzącym postępowanie w sprawach o wykroczenia może być nie tylko sąd grodzki, ale również inspektor pracy, który prowadzi postępowanie wyjaśniające w sprawach o wykroczenia przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową.

Obowiązek zwolnienia na wezwanie organów samorządu terytorialnego został doprecyzowany (i ograniczony) w orzecznictwie. W wyroku Sądu Najwyższego z 5 listopada 1998 r. (I PKN 350/98, OSNP 1999/24/777) stwierdzono, że pracodawca nie ma obowiązku zwolnienia pracownika od pracy w przypadku „wezwania go” do wzięcia udziału w naradzie organów samorządu terytorialnego poświęconej realizacji celów społecznych.

Z kolei pozostanie pracownika w sądzie jako świadka po złożeniu zeznań na żądanie pełnomocnika procesowego w celu złożenia uzupełniających zeznań lub konfrontacji z innymi świadkami jest okolicznością usprawiedliwiającą jego nieobecność w zakładzie pracy w związku z wezwaniem do sądu, a tym samym wyłączającą przypisanie mu winy i stosowanie wobec niego kary porządkowej na podstawie art. 108 i art. 111 k.p. – tak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z 23 stycznia 1998 r. (I PKN 500/97, OSNP 1999/1/14).

Pracownik może uzyskać rekompensatę utraconego wynagrodzenia na podstawie dekretu z 26 października 1950 r. o należnościach świadków, biegłych i stron w postępowaniu sądowym (DzU nr 49, poz. 445 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 4 lipca 1990 r. w sprawie wysokości należności świadków i stron w postępowaniu sądowym (DzU nr 48, poz. 284 ze zm.).

Na żądanie świadka może być przyznane odszkodowanie za zarobek utracony z powodu stawienia się na wezwanie sądu. Obejmuje ono wynagrodzenie w wysokości przeciętnego dziennego zarobku świadka, nie więcej jednak niż 4% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce uspołecznionej za kwartał poprzedzający wypłatę pracownikowi tej należności.

Strona w postępowaniu może otrzymać rekompensatę jedynie wówczas, gdy obowiązujące przepisy przewidują przyznanie stronie należności z tytułu jej udziału w postępowaniu. Wówczas należności te przyznaje się w wysokości przewidzianej dla świadka.

Przepis art. 56 § 1 k.p.c. przewiduje, że osobie, która stawiła się na wezwanie, przyznaje się koszty podróży i inne należności według przepisów o należnościach świadków i biegłych w postępowaniu sądowym. Odnosi się to również do kosztów osobistego stawiennictwa strony, gdy postępowanie zostało wszczęte z urzędu albo gdy strona została nie ze swojej winy błędnie wezwana do stawienia się.

Natomiast art. 98 k.p.c. stanowi, że do zwrotu niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, zalicza się m.in. równowartość zarobku utraconego wskutek osobistego stawiennictwa w sądzie, a w przypadku strony reprezentowanej przez adwokata koszty osobistego stawiennictwa strony nakazanego przez sąd.

W postępowaniu karnym nie przewiduje się prawa strony do żądania należności za utracony zarobek z tytułu osobistego stawienia się na wezwanie sądu lub innego organu, który prowadzi postępowanie karne (np. prokuratora). Wyjątkiem jest występowanie w sprawie karnej z powództwem cywilnym – wówczas stosuje się art. 98 k.p.c.

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Katarzyna Pasierbek

Prawnik

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »