| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Poradniki > Zwolnienia od pracy

Zwolnienia od pracy

Pracownik, zawierając umowę o pracę, zobowiązuje się do pozostawania w dyspozycji pracodawcy w określonym miejscu i czasie. Pracodawca natomiast ma obowiązek zorganizować pracownikowi pracę oraz wypłacić za nią umówione wynagrodzenie. Czas, przez jaki pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w poszczególnych dniach i godzinach, powinien być określony w wewnętrznych aktach prawnych ustalających systemy i rozkłady czasu pracy oraz okres rozliczeniowy czasu pracy obowiązujące u danego pracodawcy. Na ogół jest to regulamin pracy, układ zbiorowy pracy lub obwieszczenie. Zdarzają się jednak sytuacje, w których pracownik nieobecny w ustalonym miejscu i czasie nie poniesie konsekwencji swojej nieobecności.

W organach związków zawodowych działają osoby pełniące funkcje związkowe, które:

  • są zwolnione z obowiązku świadczenia pracy na rzecz pracodawcy przez okres trwania kadencji,
  • bezpłatnie wykonują w organach związkowych funkcje z wyboru,
  • są zatrudnione przez związki zawodowe.

Ustawa o związkach zawodowych dopuszcza możliwość zwolnienia pracownika do pracy w organach związku bez zachowania prawa do wynagrodzenia.

Szczegółowe zasady udzielania urlopów i zwolnień od pracy określa rozporządzenie Rady Ministrów z 11 czerwca 1996 r. w sprawie trybu udzielania urlopu bezpłatnego i zwolnień od pracy pracownikom pełniącym z wyboru funkcje w związkach zawodowych oraz zakresu uprawnień przysługujących pracownikom w czasie urlopu bezpłatnego i zwolnień od pracy (DzU nr 71, poz. 336).

W myśl przepisów rozporządzenia zarząd zakładowej organizacji związkowej jest zobowiązany poinformować pracodawcę o ustaniu okoliczności uprawniających pracownika do korzystania ze zwolnienia od pracy, a w razie ustania tych okoliczności pracownik ma obowiązek przystąpienia do pracy.

Ustawa o związkach zawodowych przyznaje prawo do zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zakładowej lub międzyzakładowej organizacji związkowej pracownikowi, w sytuacji gdy zarząd tej organizacji wystąpi z odpowiednim wnioskiem do pracodawcy. Wniosek ten powinien zawierać:

  • wskazanie pracownika, któremu zwolnienie od pracy ma być udzielone,
  • uzasadnienie, w którym należy wskazać okoliczności uzasadniające zwolnienie,
  • stwierdzenie, że zwolnienie ma być płatne bądź bezpłatne,
  • podanie okresu zwolnienia od pracy oraz jego wymiaru.

Pracodawca, który otrzymał wniosek organizacji związkowej, ma obowiązek udzielić wskazanemu pracownikowi zwolnienia od pracy i nie może go kwestionować.

Przykład

Pracownik został wybrany do zarządu międzyzakładowej organizacji związkowej, która następnie złożyła do pracodawcy wniosek o płatne zwolnienie od pracy na okres kadencji w związku z pełnieniem funkcji z wyboru. Pracodawca miał obowiązek udzielić zwolnienia ze świadczenia pracy pracownikowi, mimo że liczba członków tej organizacji w zakładzie pracy jest zbyt mała, aby uzasadniała zwolnienie. Jednak o zwolnieniu pracownika od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia decyduje łączna liczba członków międzyzakładowej organizacji związkowej zatrudnionych u wszystkich pracodawców objętych działaniem tej organizacji. Ustawa o związkach zawodowych przyznaje prawo do zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zakładowej lub międzyzakładowej organizacji związkowej pracownikowi, w sytuacji gdy zarząd tej organizacji wystąpi z odpowiednim wnioskiem do pracodawcy. Organizacja ta powinna ponadto dołączyć informację o liczbie członków międzyzakładowej organizacji zatrudnionych u wszystkich pracodawców objętych działaniem tej organizacji oraz u każdego z nich. Pracodawca, który otrzymał wniosek organizacji związkowej, ma obowiązek udzielić wskazanemu pracownikowi zwolnienia od pracy, wypłacać mu wynagrodzenie oraz ustalić sposób i tryb ponoszenia kosztów przez pozostałych pracodawców. W okresie zwolnienia pracownikowi przysługuje wynagrodzenie ustalane na zasadach obowiązujących przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy.

W rozporządzeniu określono obowiązki zarządu zakładowej organizacji związkowej i pracownika w razie zaistnienia takiej sytuacji. Zarząd ma obowiązek powiadomić pracodawcę o ustaniu okoliczności uzasadniających zwolnienia, a pracownik, którego to dotyczy, ma obowiązek przystąpienia do pracy.

Niezależnie od tego, jak postąpi zarząd zakładowej organizacji związkowej, jeżeli odpadły podstawy do nieświadczenia pracy, pracownik powinien podjąć pracę, a pracodawca może się tego od niego domagać, wydając odpowiednie polecenie.

W wyroku z 5 czerwca 1996 r. (I PRN 37/96, OSNAP 1997/3/36) Sąd Najwyższy orzekł, że spór na tle przewidzianego w art. 31 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych prawa do zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie zakładowej organizacji związkowej jest sporem z zakresu prawa pracy (art. 476 § 1 k.p.c.). Na podstawie tego przepisu pracownik może domagać się przed sądem zobowiązania pracodawcy do zwolnienia go od pracy.

Wymienione wyżej zasady udzielania zwolnień z obowiązku świadczenia pracy pracownikom do pracy w zakładowej organizacji związkowej mają odpowiednie zastosowanie do międzyzakładowej organizacji związkowej.

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Connected Life Magazine

Connected Life Magazine jest pierwszym w Polsce pismem skupiającym uwagę na zagadnieniach z zakresu rosnącego rynku Internetu Rzeczy i szeroko rozumianych usługach connected.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »