| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE MOBILNE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Poradniki > Zwolnienia od pracy

Zwolnienia od pracy

Pracownik, zawierając umowę o pracę, zobowiązuje się do pozostawania w dyspozycji pracodawcy w określonym miejscu i czasie. Pracodawca natomiast ma obowiązek zorganizować pracownikowi pracę oraz wypłacić za nią umówione wynagrodzenie. Czas, przez jaki pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w poszczególnych dniach i godzinach, powinien być określony w wewnętrznych aktach prawnych ustalających systemy i rozkłady czasu pracy oraz okres rozliczeniowy czasu pracy obowiązujące u danego pracodawcy. Na ogół jest to regulamin pracy, układ zbiorowy pracy lub obwieszczenie. Zdarzają się jednak sytuacje, w których pracownik nieobecny w ustalonym miejscu i czasie nie poniesie konsekwencji swojej nieobecności.

W organach związków zawodowych działają osoby pełniące funkcje związkowe, które:

  • są zwolnione z obowiązku świadczenia pracy na rzecz pracodawcy przez okres trwania kadencji,
  • bezpłatnie wykonują w organach związkowych funkcje z wyboru,
  • są zatrudnione przez związki zawodowe.

Ustawa o związkach zawodowych dopuszcza możliwość zwolnienia pracownika do pracy w organach związku bez zachowania prawa do wynagrodzenia.

Szczegółowe zasady udzielania urlopów i zwolnień od pracy określa rozporządzenie Rady Ministrów z 11 czerwca 1996 r. w sprawie trybu udzielania urlopu bezpłatnego i zwolnień od pracy pracownikom pełniącym z wyboru funkcje w związkach zawodowych oraz zakresu uprawnień przysługujących pracownikom w czasie urlopu bezpłatnego i zwolnień od pracy (DzU nr 71, poz. 336).

W myśl przepisów rozporządzenia zarząd zakładowej organizacji związkowej jest zobowiązany poinformować pracodawcę o ustaniu okoliczności uprawniających pracownika do korzystania ze zwolnienia od pracy, a w razie ustania tych okoliczności pracownik ma obowiązek przystąpienia do pracy.

Ustawa o związkach zawodowych przyznaje prawo do zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zakładowej lub międzyzakładowej organizacji związkowej pracownikowi, w sytuacji gdy zarząd tej organizacji wystąpi z odpowiednim wnioskiem do pracodawcy. Wniosek ten powinien zawierać:

  • wskazanie pracownika, któremu zwolnienie od pracy ma być udzielone,
  • uzasadnienie, w którym należy wskazać okoliczności uzasadniające zwolnienie,
  • stwierdzenie, że zwolnienie ma być płatne bądź bezpłatne,
  • podanie okresu zwolnienia od pracy oraz jego wymiaru.

Pracodawca, który otrzymał wniosek organizacji związkowej, ma obowiązek udzielić wskazanemu pracownikowi zwolnienia od pracy i nie może go kwestionować.

Przykład

Pracownik został wybrany do zarządu międzyzakładowej organizacji związkowej, która następnie złożyła do pracodawcy wniosek o płatne zwolnienie od pracy na okres kadencji w związku z pełnieniem funkcji z wyboru. Pracodawca miał obowiązek udzielić zwolnienia ze świadczenia pracy pracownikowi, mimo że liczba członków tej organizacji w zakładzie pracy jest zbyt mała, aby uzasadniała zwolnienie. Jednak o zwolnieniu pracownika od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia decyduje łączna liczba członków międzyzakładowej organizacji związkowej zatrudnionych u wszystkich pracodawców objętych działaniem tej organizacji. Ustawa o związkach zawodowych przyznaje prawo do zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zakładowej lub międzyzakładowej organizacji związkowej pracownikowi, w sytuacji gdy zarząd tej organizacji wystąpi z odpowiednim wnioskiem do pracodawcy. Organizacja ta powinna ponadto dołączyć informację o liczbie członków międzyzakładowej organizacji zatrudnionych u wszystkich pracodawców objętych działaniem tej organizacji oraz u każdego z nich. Pracodawca, który otrzymał wniosek organizacji związkowej, ma obowiązek udzielić wskazanemu pracownikowi zwolnienia od pracy, wypłacać mu wynagrodzenie oraz ustalić sposób i tryb ponoszenia kosztów przez pozostałych pracodawców. W okresie zwolnienia pracownikowi przysługuje wynagrodzenie ustalane na zasadach obowiązujących przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy.

W rozporządzeniu określono obowiązki zarządu zakładowej organizacji związkowej i pracownika w razie zaistnienia takiej sytuacji. Zarząd ma obowiązek powiadomić pracodawcę o ustaniu okoliczności uzasadniających zwolnienia, a pracownik, którego to dotyczy, ma obowiązek przystąpienia do pracy.

Niezależnie od tego, jak postąpi zarząd zakładowej organizacji związkowej, jeżeli odpadły podstawy do nieświadczenia pracy, pracownik powinien podjąć pracę, a pracodawca może się tego od niego domagać, wydając odpowiednie polecenie.

W wyroku z 5 czerwca 1996 r. (I PRN 37/96, OSNAP 1997/3/36) Sąd Najwyższy orzekł, że spór na tle przewidzianego w art. 31 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych prawa do zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie zakładowej organizacji związkowej jest sporem z zakresu prawa pracy (art. 476 § 1 k.p.c.). Na podstawie tego przepisu pracownik może domagać się przed sądem zobowiązania pracodawcy do zwolnienia go od pracy.

Wymienione wyżej zasady udzielania zwolnień z obowiązku świadczenia pracy pracownikom do pracy w zakładowej organizacji związkowej mają odpowiednie zastosowanie do międzyzakładowej organizacji związkowej.

reklama

Polecamy artykuły

Narzędzia kadrowego

POLECANE

REWOLUCYJNE ZMIANY W UMOWACH ZLECENIA 2017

reklama

Ostatnio na forum

Eksperci portalu infor.pl

Marta Maria Bandzmer

Doradca podatkowy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »