| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Poradniki > Rozliczanie podatku dochodowego od pracowników

Rozliczanie podatku dochodowego od pracowników

Pracodawca zobowiązany jest w stosunku do pracownika nie tylko do wypłaty wynagrodzenia za pracę. Jest on również płatnikiem składek ZUS oraz podatku dochodowego. Musi więc dokonywać rozliczenia wynagrodzenia pod kątem podatkowym oraz odprowadzać comiesięczne zaliczki na podatek dochodowy.

Jeżeli pracownik wcześniej został rozliczony przez płatnika w deklaracji PIT-40, do zeznania składanego samodzielnie przenosi kwotę zaliczki:

  • pomniejszoną o kwotę z poz. 84 PIT-40, jeśli z obliczenia płatnika wynikała nadpłata, lub
  • powiększoną o kwotę z poz. 83 PIT-40, jeśli z obliczenia płatnika wynikała kwota do zapłaty.

Przykład

Podatnik otrzymał rozliczenie roczne PIT-40A od organu rentowego. Obok dochodów z emerytury podatnik osiągał również dochody z najmu opodatkowane według skali. W tym stanie rzeczy złoży on samodzielnie zeznanie roczne na formularzu PIT-36. W zeznaniu tym wykaże dwa źródła przychodu – emeryturę i najem.

Organ rentowy nie sporządza rocznego obliczenia podatku PIT-40A podatnikom:

● w stosunku do których ustał obowiązek poboru zaliczek,

● którzy złożyli oświadczenie o zamiarze opodatkowania wspólnie z małżonkiem lub jako osoba samotnie wychowująca dzieci,

● w stosunku do których zwolniono organ rentowy w całości lub w części z obowiązku poboru zaliczek na podatek na podstawie przepisów ordynacji podatkowej,

● którym nie pobrano zaliczek na podatek stosownie do postanowień umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.

W takich przypadkach organ rentowy przesyła informację PIT-11A, która jest jednym formularzem z PIT-40A, a wyboru dokonuje płatnik przez odpowiednie skreślenie.

Podatek wynikający z obliczenia podatku przez płatnika jest podatkiem należnym za dany rok, chyba że naczelnik właściwego urzędu skarbowego w decyzji określi ten podatek inaczej.

Rocznego rozliczenia podatku za 2009 r. płatnik dokonuje na formularzu PIT-40 w terminie do 1 marca 2010 r. (28 lutego 2009 r. przypada w niedzielę). W tym samym terminie płatnik przekazuje egzemplarz rozliczenia pracownikowi oraz urzędowi skarbowemu właściwemu według miejsca zamieszkania pracownika. W przypadku osób objętych ograniczonym obowiązkiem podatkowym egzemplarz rozliczenia rocznego składa się do urzędu skarbowego właściwego w sprawach opodatkowania osób zagranicznych. Różnicę między podatkiem z rozliczenia rocznego podatku a sumą wpłaconych zaliczek w trakcie roku pobiera się z wynagrodzenia (dochodu) za marzec roku następnego.

Przykłady

Zaliczki wpłacone w 2009 r. wynosiły 980 zł. Podatek należny w rozliczeniu rocznym wyniósł 981 zł. Różnicę w kwocie 1 zł płatnik pobierze z dochodu za marzec 2010 r.

Na wniosek pracownika różnica może być pobrana z dochodu za kwiecień. Jeżeli stosunek pracy z danym pracownikiem ustanie w styczniu lub lutym 2010 r., różnicę pobiera się w ostatnim miesiącu, za który pobrano zaliczkę. Pobraną różnicę wpłaca się na rachunek urzędu właściwego dla płatnika wraz z zaliczkami za dany miesiąc. W przypadku gdy z rozliczenia rocznego wynika nadpłata, zalicza się ją na poczet zaliczki za marzec. Jeżeli dalej pozostaje nadpłata, zwraca się ją pracownikowi w gotówce. Zwrot nadpłaty w gotówce następuje przez jej potrącenie z zaliczek.

***

Z rozliczenia rocznego podatku przez płatnika wynikła nadpłata w kwocie 300 zł. Zaliczka za marzec wynosiła 200 zł. Płatnik zwróci więc pracownikowi w gotówce 100 zł.


Płatnik powinien sporządzić deklarację PIT-11 i PIT-40 w 3 egzemplarzach:

  • jeden z informacją o odebraniu przez podatnika przechowuje w dokumentacji finansowej (np. w płacach),
  • jeden zobowiązany jest przesłać do urzędu skarbowego właściwego dla podatnika,
  • jeden przekazuje pracownikowi podatnikowi.

Obliczanie podatku od wynagrodzeń

Prawidłowe wyliczenie podatku od wynagrodzeń wymaga, oprócz prawidłowego zakwalifikowania przychodu, znajomości zasad wyliczania wynagrodzeń, jak również znajomości obowiązujących w danym roku progów podatkowych, kosztów uzyskania przychodu czy przysługującej na dany rok kwoty wolnej od podatku.

Wysokość podatku za dany rok zależy przede wszystkim od skali podatkowej obowiązującej w danym roku podatkowym.

Rok 2010 nie będzie rokiem zmian. W 2010 r. będzie obowiązywała więc skala podatkowa z 2009 r., a więc z dwiema stawkami, tj. 18% i 32%. Skala jest progresywna, tzn. im wyższy dochód narastająco od początku roku, tym większą jego część trzeba oddać państwu w formie podatku. Znowu ze względu na wysokość progów podatkowych podatek w wysokości 32% zapłacą osoby dobrze zarabiające. Pozostali z niższymi i średnimi dochodami pozostaną przy niższej stopie 18%.

W 2010 r. tak jak w 2009 r. zaliczki od wynagrodzeń pracowniczych za miesiące od stycznia do grudnia wynoszą:

  • za miesiące od początku roku do miesiąca włącznie, w którym dochód podatnika uzyskany od początku roku w tym zakładzie pracy przekroczył kwotę 85 528 zł – 18% dochodu uzyskanego w danym miesiącu,
  • za miesiące następujące po miesiącu, w którym dochód uzyskany od początku roku przekroczył kwotę 85 528 zł – 32% dochodu uzyskanego w danym miesiącu.

Skala podatkowa na 2009 r. oraz na 2010 r.

@RY1@i26/2010/003/i26.2010.003.000.0011.101.jpg@RY2@

Przykłady

Dochód pracownika do opodatkowania osiągnięty w danym zakładzie pracy od początku roku w październiku 2010 r. przekroczy kwotę 85 528 zł.

Zaliczka za listopad 2010 r. powinna więc zostać pobrana już według stawki 32%.

Na pisemny wniosek pracownika pracodawca może wcześniej zastosować wyższą 32% stawkę podatku do obliczania zaliczek na podatek. Wniosek należy złożyć odpowiednio wcześnie, aby pracodawca miał możliwość zastosowania wyższej stawki do rozliczenia zaliczki.

***

Dochód pracownika do opodatkowania, osiągnięty w danym zakładzie pracy od początku roku, w lipcu 2010 r. wyniesie 86 200 zł. Jednak dopiero zaliczka za sierpień wyliczona byłaby według stawki 32%.

Pracownik podatnik wnioskował jednak do pracodawcy, aby zaliczki na podatek dochodowy, począwszy od zaliczki za lipiec, były obliczane według stawki 32%.

Wniosek złożony zostanie w lipcu i pracodawca będzie miał możliwość wyliczenia zaliczki za lipiec już według stawki 32%.


Kwota wolna

Kolejnym ważnym elementem obliczania właściwej zaliczki na podatek dochodowy jest tzw. kwota zmniejszająca podatek. Zaliczkę obliczoną w omówiony sposób zmniejsza się co miesiąc o kwotę stanowiącą 1/12 kwoty zmniejszającej podatek. W ten sposób po 12 miesiącach zostaje odpisana od podstawy opodatkowania pracownika cała kwota wolna od opodatkowania. Co do zasady pracodawca dokonuje comiesięcznych odpisów tej kwoty.

Warunkiem dokonywania tych odpisów przez pracodawcę jest złożenie przez pracownika przed pierwszą wypłatą wynagrodzenia w roku podatkowym oświadczenia według ustalonego wzoru, w którym stwierdzi, że:

  • nie otrzymuje emerytury lub renty,
  • nie osiąga dochodów z tytułu członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną,
  • nie osiąga dochodów z działalności gospodarczej,
  • nie osiąga dochodów ze stosunku pracy otrzymywanych z zagranicy,
  • nie osiąga dochodów z emerytur i rent otrzymywanych z zagranicy bez pośrednictwa banków,
  • nie osiąga dochodów z najmu lub dzierżawy,
  • nie otrzymuje świadczeń pieniężnych od organu zatrudnienia,
  • określa danego pracodawcę jako właściwego do stosowania odliczenia kwoty wolnej od opodatkowania, w przypadku gdy równocześnie osiąga od innych zakładów pracy dochody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy lub wykonywania pracy nakładczej.

Oświadczenie to składa się raz. Jeżeli zatem stan faktyczny wynikający z oświadczenia złożonego w latach poprzednich nie uległ zmianie, to nie trzeba składać go w następnym roku podatkowym.

Jeżeli jednak w trakcie roku podatkowego zmieni się pracodawca, wówczas należy złożyć to oświadczenie nowemu pracodawcy. Pracownik jest zobowiązany zawiadomić pracodawcę o zmianach stanu faktycznego wynikającego z oświadczenia przed wypłatą wynagrodzeń za miesiąc, w którym zaszła zmiana.

Aby prawidłowo potrącać kwotę wolną od opodatkowania, pracownik musi złożyć stosowne oświadczenie. W praktyce może jednak pojawić się wiele wątpliwości w zakresie wywiązywania się z tego obowiązku.

Przykład

Alina K. zaczyna w trakcie roku podatkowego prowadzić działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach ogólnych według skali podatkowej. Kwota wolna od opodatkowania była dotychczas potrącana przez jej pracodawcę, który odprowadzał zaliczki na podatek dochodowy z tytułu wynagrodzenia.

Zakład pracy, obliczając zaliczkę na podatek dochodowy z tytułu pobieranego wynagrodzenia, pomniejsza ją o 1/12 kwoty wolnej od opodatkowania, pod warunkiem że pracownik złoży oświadczenie, w którym poinformuje, że nie osiąga dochodów z tytułu m.in. prowadzenia działalności nieopodatkowanej ryczałtem czy podatkiem liniowym (art. 32 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Wobec powyższego Alina K. przed rozpoczęciem działalności gospodarczej powinna na formularzu PIT-2 poinformować pracodawcę, żeby ten zaprzestał potrącania 1/12 kwoty wolnej od opodatkowania za każdy następny miesiąc. Podatek dochodowy na koniec roku z tytułu pobierania wynagrodzenia oraz działalności gospodarczej łączy się i wylicza należny podatek za cały rok. Kwota wolna od opodatkowania w roku podatkowym przysługuje każdemu podatnikowi tylko w wysokości ściśle określonej w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ponieważ Alina K. musi odliczyć tę kwotę w pierwszej kolejności od dochodów uzyskiwanych z działalności gospodarczej, w sytuacji gdyby nie złożyła oświadczenia pracodawcy, to w ciągu roku podatkowego kwota wolna od opodatkowania zostałaby pobrana z wynagrodzenia dwa razy – pierwszy raz przez zakład pracy, drugi raz przy obliczaniu przez podatnika zaliczek z tytułu najmu.

W takiej sytuacji Alina K. może narazić się na otrzymanie decyzji dotyczących złego naliczenia zaliczek na podatek wraz z należnymi odsetkami. Dlatego jej obowiązkiem jest poinformowanie pracodawcy na formularzu PIT-2 o zaistniałej sytuacji i samodzielne potrącanie kwoty wolnej od opodatkowania przy obliczaniu zaliczek na podatek dochodowy z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.

reklama

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

INDEPENDENT TAX ADVISERS Doradztwo Podatkowe Sp. z o.o.

Doradcy podatkowi

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »