| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Poradniki > Odprawy i odszkodowania w prawie pracy

Odprawy i odszkodowania w prawie pracy

Ogólnie obowiązujące przepisy prawa pracy przewidują trzy podstawowe odprawy związane ze stosunkiem pracy: odprawę emerytalno-rentową, która wypłacana jest wówczas, gdy stosunek pracy ustaje w związku z przejściem pracownika na emeryturę lub rentę, odprawę pośmiertną, którą otrzymują uprawnieni członkowie rodziny pracownika w razie jego śmierci, oraz „odprawę ekonomiczną” wypłacaną przez pracodawców zatrudniających co najmniej 20 pracowników na podstawie ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (DzU nr 90, poz. 844 ze zm.). Odprawa ta przysługuje wówczas, gdy stosunek pracy został rozwiązany na skutek wypowiedzenia złożonego przez pracodawcę lub na mocy porozumienia stron, z przyczyn niedotyczących pracowników.

Podmioty uprawnione

Podmiotem uprawnionym do odprawy jest każdy pracownik, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy. Przy czym na prawo do odprawy nie wpływa fakt podjęcia dalszego zatrudnienia (zarówno u dotychczasowego, jak i u innego pracodawcy) ani również okres, jaki upłynął między ustaniem jednego stosunku pracy a nawiązaniem kolejnego.

Przykład

31 marca pracownik osiągnął wiek emerytalny i rozwiązał umowę o pracę z dotychczasowym pracodawcą za porozumieniem stron. Kolejną umowę o pracę z tym samym pracodawcą podpisał od 1 kwietnia. W takiej sytuacji pracodawca jest zobowiązany do wypłaty odprawy emerytalnej 31 marca.

Podobnie zobowiązany do wypłaty odprawy jest pracodawca, w sytuacji gdy pracownik skorzysta z uprawnień emerytalnych w trakcie trwania stosunku pracy. W takim przypadku pracodawca będzie musiał wypłacić odprawę w momencie definitywnego ustania stosunku pracy i zmiany statusu z pracownika lub pracownika emeryta (lub pracownika rencisty) na status wyłącznie emeryta (lub rencisty). Dopóki trwa stosunek pracy, osoba pobierająca emeryturę lub rentę nie przestaje być pracownikiem. Jak wynika z ugruntowanego w tym zakresie orzecznictwa Sądu Najwyższego, skorzystanie przez pracownika z uprawnień emerytalnych lub rentowych w czasie trwania zatrudnienia nie powoduje utraty prawa do odprawy emerytalnej lub rentowej, w chwili gdy nastąpi rozwiązanie stosunku pracy (wyrok SN z 6 maja 2003 r., I PK 223/02, M.P.Pr. - wkł. 2004/3/10). Zdaniem Sądu Najwyższego do nabycia prawa do odprawy nie jest konieczne równoczesne z przejściem na emeryturę lub rentę rozwiązanie stosunku pracy z tego powodu. Kontynuowanie stosunku pracy po przyznaniu pracownikowi świadczenia emerytalno-rentowego, a nawet pobieranie świadczenia, nie oznacza przejścia na emeryturę. Spełnienie przez pracownika warunków uprawniających do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury nie stwarza dla żadnej ze stron obowiązku rozwiązania stosunku pracy. Dlatego też zachowanie prowadzące do ustania stosunku pracy w związku z nabyciem wymienionych uprawnień musi przybrać formę prawną rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy, określoną w przepisach prawa pracy. Tym samym istotne dla prawa do odprawy ma jedynie definitywne ustanie stosunku pracy. Ono sprawia, że pracownik staje się wyłącznie emerytem lub wyłącznie rencistą (por. uchwała SN z 6 sierpnia 1998 r., III ZP 22/98, OSNP 1998/24/713, wyrok SN z 6 czerwca 2000 r., I PKN 700/99, OSNP 2000/15/486, wyrok SN z 4 czerwca 2002 r., I PKN 346/01, Prawo Pracy 2003/1/35).

Przesłanki nabycia odprawy

Katalog przesłanek uprawniających do odprawy określa art. 921 k.p.

Paragraf 1 przytoczonego przepisu określa katalog przesłanek pozytywnych, których spełnienie gwarantuje wypłatę prawa do odprawy i wśród nich wymienia:

• spełnienie przez pracownika warunków uprawniających do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury,

• ustanie stosunku pracy i zmianę statusu prawnego z pracownika lub pracownika emeryta, lub pracownika rencisty na emeryta lub rencistę,

• istnienie związku między ustaniem stosunku pracy a przejściem na rentę lub emeryturę.

Natomiast § 2 tego przepisu wskazuje jedyną przesłankę ujemną, której zaistnienie, mimo spełnienia wszystkich pozytywnych przesłanek, eliminuje wypłatę odprawy. Jest to przesłanka ponownego nabycia prawa do odprawy.

Oznacza to, że tylko pracownik spełniający łącznie wszystkie pozytywne przesłanki i niespełniający tej jednej negatywnej otrzyma od pracodawcy odprawę.

reklama

Autorzy:

Źródło:

INFOR
Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń648.00 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Rzecznik Ubezpieczonych

Rzecznik Ubezpieczonych reprezentuje interesy osób ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia, członków funduszy emerytalnych, uczestników pracowniczych programów emerytalnych, osób otrzymujących emeryturę kapitałową lub osób przez nie uposażonych.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »