| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Poradniki > Odprawy i odszkodowania w prawie pracy

Odprawy i odszkodowania w prawie pracy

Ogólnie obowiązujące przepisy prawa pracy przewidują trzy podstawowe odprawy związane ze stosunkiem pracy: odprawę emerytalno-rentową, która wypłacana jest wówczas, gdy stosunek pracy ustaje w związku z przejściem pracownika na emeryturę lub rentę, odprawę pośmiertną, którą otrzymują uprawnieni członkowie rodziny pracownika w razie jego śmierci, oraz „odprawę ekonomiczną” wypłacaną przez pracodawców zatrudniających co najmniej 20 pracowników na podstawie ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (DzU nr 90, poz. 844 ze zm.). Odprawa ta przysługuje wówczas, gdy stosunek pracy został rozwiązany na skutek wypowiedzenia złożonego przez pracodawcę lub na mocy porozumienia stron, z przyczyn niedotyczących pracowników.

Zasadniczo na prawo do odprawy nie wpływa także sposób rozwiązania umowy o pracę (wypowiedzenie, porozumienie stron, rozwiązanie umowy o pracę z upływem czasu, na jaki została zawarta itp.) ani także fakt, która ze stron stosunku pracy rozwiązała umowę lub zainicjowała jej rozwiązanie (np. w przypadku porozumienia stron). Istotny jest jedynie fakt, czy sposób rozwiązania stosunku pracy rzeczywiście pozostaje w związku z przejściem pracownika na emeryturę lub rentę.

Jednorazowość odprawy wynika z § 2 art. 921 k.p. Pracownik, który otrzymał już raz odprawę, nie może ponownie nabyć do niej prawa. Dotyczy to zarówno sytuacji, w której pracownik otrzymując odprawę rentową nie otrzyma już odprawy emerytalnej, jak również sytuacji, w której raz otrzymawszy odprawę emerytalną, ponownie nie nabędzie do niej prawa, nawet jeśli będzie kilkakrotnie przechodził na emeryturę.

Przykłady

Pracownik zachorował i po wyczerpaniu okresu pobierania wynagrodzenia i zasiłku chorobowego ZUS przyznał mu rentę. W związku z powyższym pracownik rozwiązał umowę o pracę i przeszedł na rentę, a pracodawca wypłacił mu odprawę rentową. Po kilku miesiącach pracownik podjął zatrudnienie i pracował aż do osiągnięcia wieku emerytalnego. Przechodząc na emeryturę, nie otrzyma już odprawy emerytalnej.

Przechodząc na wcześniejszą emeryturę, pracownica rozwiązała umowę o pracę za porozumieniem stron, a pracodawca wypłacił jej odprawę emerytalną. Po kilku miesiącach pobierania emerytury zatrudniła się ponownie i pracowała do osiągnięcia pełnego wieku emerytalnego. Przechodząc ponownie na emeryturę, nie otrzyma już drugiej odprawy emerytalnej.

Nie dotyczy to jednak sytuacji, w której odprawa została pracownikowi wypłacona nienależnie, wbrew obowiązującym przepisom prawa pracy. W wyroku z 1 grudnia 1999 r. (I PKN 386/99, OSNP 2001/8/257) Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 921 § 2 k.p. należy rozumieć w ten sposób, iż pozbawia on pracownika prawa do odprawy jedynie w tych przypadkach, w których pracownik otrzymał odprawę zgodnie z obowiązującymi regułami, a nie zaś w każdym przypadku, niezależnie od tego, czy została ona mu wypłacona zgodnie z prawem czy nie, w szczególności zaś wtedy gdy miałoby to prowadzić do pokrzywdzenia pracownika. Wprawdzie w przepisie tym mowa jest tylko o „otrzymaniu odprawy”, lecz w sposób dorozumiany zakłada się w nim, że chodzi tylko o taką „otrzymaną” odprawę, która wypłacona została zgodnie z prawem.

Podobnie nie narusza zasady jednorazowości odprawy sytuacja, w której pracownik jest zatrudniony równolegle w więcej niż jednym zakładzie pracy i którego stosunki pracy ustają w związku z przejściem na emeryturę lub rentę. W takiej sytuacji odprawa przysługuje pracownikowi w każdym z tych zakładów pracy. Taki pogląd wyraził Sąd Najwyższy w uchwale z 6 listopada 1984 r. (III PZP 44/84, OSNC 1985/7/84) oraz w wyroku z 16 listopada 2000 r. (I PKN 84/00, Prok. i Pr. 2001/6/36).

Autorzy:

Źródło:

INFOR
Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń648.00 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Marcin Pietrusiński

Doradca podatkowy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »