| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Poradniki > Odprawy i odszkodowania w prawie pracy

Odprawy i odszkodowania w prawie pracy

Ogólnie obowiązujące przepisy prawa pracy przewidują trzy podstawowe odprawy związane ze stosunkiem pracy: odprawę emerytalno-rentową, która wypłacana jest wówczas, gdy stosunek pracy ustaje w związku z przejściem pracownika na emeryturę lub rentę, odprawę pośmiertną, którą otrzymują uprawnieni członkowie rodziny pracownika w razie jego śmierci, oraz „odprawę ekonomiczną” wypłacaną przez pracodawców zatrudniających co najmniej 20 pracowników na podstawie ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (DzU nr 90, poz. 844 ze zm.). Odprawa ta przysługuje wówczas, gdy stosunek pracy został rozwiązany na skutek wypowiedzenia złożonego przez pracodawcę lub na mocy porozumienia stron, z przyczyn niedotyczących pracowników.

Czy postanowienia umowy dotyczące wyższego odszkodowania są zgodne z prawem?

Firma chciała zatrudnić bardzo dobrego menedżera, który uzależnił podpisanie umowy o pracę od umieszczenia w niej dodatkowych klauzul. W umowie zastrzeżono więc, że rozwiązanie umowy ze skutkiem natychmiastowym z winy pracownika będzie możliwe wyłącznie w przypadku działania przez niego na szkodę spółki stwierdzonego prawomocnym wyrokiem sądu. Ponadto przewidziano, że w razie naruszenia tych postanowień menedżerowi będzie przysługiwało odszkodowanie w wysokości 24-miesięcznego wynagrodzenia. Pracodawca podpisał umowę o żądanej treści. Czy postanowienia w niej zawarte są zgodne z prawem? - pyta Czytelnik z Krakowa.

Zaproponowane przez menedżera postanowienia są zgodne z prawem i możliwe w każdej umowie o pracę, nie tylko zawartej z menedżerem.

W umowie o pracę strony mogą określić wyższe odszkodowanie niż przewidziane w art. 58 k.p. Jednak w takiej sytuacji postanowienie umowy podwyższające odszkodowanie powinno być oceniane w świetle jego zgodności z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 2 k.c. w związku z art. 300 k.p.), a ponadto żądanie wypłacenia wyższego odszkodowania może być kwestionowane na podstawie art. 8 k.p. (wyrok SN z 22 stycznia 2004 r., I PK 203/03, OSNP 2004/22/386). Ustalenie, czy rzeczywiście ma miejsce taka sprzeczność, zależy od okoliczności konkretnego przypadku.

Kodeks pracy dopuszcza możliwość korzystniejszego uregulowania przez strony odszkodowania za rozwiązanie umowy o pracę. Wynika to bezpośrednio z charakteru przepisów regulujących kwestie rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia oraz przepisów dotyczących roszczeń przewidzianych w razie wadliwego dokonania przez pracodawcę tego rodzaju rozwiązania umowy. Są to przepisy jednostronnie bezwzględnie obowiązujące. Oznacza to, że strony umowy o pracę mogą korzystniej kształtować jej treść w tym zakresie, pod warunkiem że nie będzie ona mniej korzystna dla pracownika niż sytuacja ukształtowana bezpośrednio w tych przepisach (art. 18 k.p.). Artykuł ten rozstrzyga kwestię kolizji między normami prawa a umową o pracę, nie odnosi się natomiast do możliwego konfliktu między postanowieniami umowy o pracę a zasadami współżycia społecznego. Można więc uznać, że sprawa ta nie jest uregulowana w Kodeksie pracy i że wobec tego istnieją podstawy, by w szczególnych, wyjątkowych wypadkach sięgać do art. 58 § 2 k.c. w związku z art. 300 k.p., w myśl którego nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Z analizowanej przez nas sytuacji wynika, że pracodawca zgodził się na wprowadzenie do treści umowy o pracę zapisów korzystnych dla menedżera. Tak więc w sytuacji ich naruszenia przez pracodawcę pracownik będzie mógł skutecznie odwołać się do sądu pracy. Na przykład, jeżeli pracodawca rozwiąże umowę ze skutkiem natychmiastowym z winy menedżera w przypadku działania przez pracownika na szkodę spółki, które jest oczywiste, ale nie zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądowym, sąd przyzna rację menedżerowi i zobowiąże pracodawcę do wypłaty odszkodowania w wysokości 24-miesięcznego wynagrodzenia (zgodnie z postanowieniami umowy o pracę). Analogiczne poglądy dotyczące podwyższenia odszkodowania w razie wypowiedzenia umowy o pracę przedstawił Sąd Najwyższy w wyrokach z 19 września 2002 r., I PKN 592/01, OSNP 2004/9/155, oraz z 9 lutego 2007 r., I PK 222/06, „Monitor Prawa Pracy” 2007/11/ 590.

odpowiedziała Ewa Drzewiecka

reklama

Autorzy:

Źródło:

INFOR
Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń648.00 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Anna Malinowska

Prawnik

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »