| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Poradniki > Odprawy i odszkodowania w prawie pracy

Odprawy i odszkodowania w prawie pracy

Ogólnie obowiązujące przepisy prawa pracy przewidują trzy podstawowe odprawy związane ze stosunkiem pracy: odprawę emerytalno-rentową, która wypłacana jest wówczas, gdy stosunek pracy ustaje w związku z przejściem pracownika na emeryturę lub rentę, odprawę pośmiertną, którą otrzymują uprawnieni członkowie rodziny pracownika w razie jego śmierci, oraz „odprawę ekonomiczną” wypłacaną przez pracodawców zatrudniających co najmniej 20 pracowników na podstawie ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (DzU nr 90, poz. 844 ze zm.). Odprawa ta przysługuje wówczas, gdy stosunek pracy został rozwiązany na skutek wypowiedzenia złożonego przez pracodawcę lub na mocy porozumienia stron, z przyczyn niedotyczących pracowników.

Prawo do odprawy pośmiertnej

Na początku grudnia zmarł nasz pracownik, który pracując w naszym zakładzie pracy, jednocześnie pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy. Pracownik był kawalerem i mieszkał ze swoją matką, która pobiera świadczenie emerytalne. Czy w tej sytuacji matce pracownika należy się odprawa pośmiertna? - pyta Czytelnik z Gdyni.

Matce zmarłego pracownika przysługuje po nim odprawa pośmiertna, jeżeli spełnia warunki niezbędne do jej uzyskania, tzn. skończyła już 50 lat, a syn przyczyniał się do jej utrzymania.

Zasadniczo w przypadku śmierci pracownika w czasie trwania stosunku pracy (a także w czasie pobierania zasiłku z tytułu niezdolności do pracy wskutek choroby) rodzinie przysługuje odprawa pośmiertna. Za rodzinę uprawnioną do otrzymania odprawy pośmiertnej uważa się małżonka oraz innych członków rodziny pracownika spełniających warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Za innych członków rodziny pracownika spełniających warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej uważa się m.in. rodziców. Za rodziców w tym przypadku uważa się również ojczyma i macochę, jak również osoby przysposabiające.

Matka pracownika będzie uprawniona do odprawy pośmiertnej z tytułu śmierci syna, jeśli zostaną spełnione następujące warunki:

• syn bezpośrednio przed śmiercią przyczyniał się do jej utrzymania,

• w chwili śmierci syna: osiągnęła wiek 50 lat lub była niezdolna do pracy albo wychowywała co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa uprawnione do renty rodzinnej po zmarłym, które nie osiągnęło 16 lat, a jeśli kształci się w szkole - 18 lat życia, lub jeżeli sprawowała pieczę nad dzieckiem całkowicie niezdolnym do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolnym do pracy, uprawnionym do renty rodzinnej.

Prawo to również będzie przysługiwało matce, jeśli osiągnie wiek 50 lat lub stanie się niezdolna do pracy po śmierci syna, nie później jednak niż w ciągu 5 lat od jego śmierci lub zaprzestania wychowywania osób, o których mowa wyżej.

Przed wypłaceniem matce odprawy pośmiertnej z tytułu śmierci syna powinni Państwo sprawdzić, czy spełnia ona wskazane wyżej warunki. Szczególnie należy zwrócić uwagę na fakt, czy syn bezpośrednio przed śmiercią przyczyniał się do utrzymania matki. Nie wystarczy bowiem samo stwierdzenie, że matka i syn wspólnie prowadzili gospodarstwo domowe albo, co prawda, prowadzili oddzielne gospodarstwa, ale syn np. dawał matce pieniądze, kupował żywność czy opłacał rachunki. Trudno bowiem uznać, że syn przyczyniał się do utrzymania matki, jeśli okaże się, że wysokość otrzymywanej przez matkę emerytury przewyższa zarobki, jakie uzyskiwał syn. W takim przypadku matka nie będzie miała prawa do odprawy pośmiertnej po synu.

Wypłacając odprawę pośmiertną, muszą Państwo ustalić, czy matka jest jedyną osobą uprawnioną do odprawy, np. na podstawie kwestionariusza osobowego pracownika, danych uzyskanych na potrzeby zfśs itp. Gdyby okazało się, że jest więcej osób uprawnionych, odprawę powinni państwo podzielić w częściach równych między wszystkich uprawnionych członków rodziny. Jeśli natomiast do odprawy pośmiertnej jest uprawniona jedynie matka pracownika, wówczas przysługuje jej jedynie połowa wysokości odprawy przewidzianej przepisami prawa.

Wysokość odprawy jest równa:

• 1-miesięcznemu wynagrodzeniu, jeśli okres zatrudnienia u pracodawcy był krótszy niż 10 lat,

• 3-miesięcznemu wynagrodzeniu, jeśli okres zatrudnienia u pracodawcy wynosił co najmniej 10 lat,

• 6-miesięcznemu wynagrodzeniu, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej 15 lat.

Wysokość odprawy powinni Państwo ustalić według zasad obowiązujących przy obliczaniu ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy.

Odpowiedział Piotr Matwiejczyk

reklama

Autorzy:

Źródło:

INFOR
Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń648.00 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Małgorzata Woźniak

Adwokat - ekspert w dziedzinie prawa rodzinnego

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »