| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Poradniki > Odprawy i odszkodowania w prawie pracy

Odprawy i odszkodowania w prawie pracy

Ogólnie obowiązujące przepisy prawa pracy przewidują trzy podstawowe odprawy związane ze stosunkiem pracy: odprawę emerytalno-rentową, która wypłacana jest wówczas, gdy stosunek pracy ustaje w związku z przejściem pracownika na emeryturę lub rentę, odprawę pośmiertną, którą otrzymują uprawnieni członkowie rodziny pracownika w razie jego śmierci, oraz „odprawę ekonomiczną” wypłacaną przez pracodawców zatrudniających co najmniej 20 pracowników na podstawie ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (DzU nr 90, poz. 844 ze zm.). Odprawa ta przysługuje wówczas, gdy stosunek pracy został rozwiązany na skutek wypowiedzenia złożonego przez pracodawcę lub na mocy porozumienia stron, z przyczyn niedotyczących pracowników.

Czy należy się odprawa emerytalna mimo dyscyplinarnego rozwiązania umowy?

17 lutego 2008 r. zawarliśmy z pracownikiem porozumienie o rozwiązaniu umowy i ustaliliśmy, że rozwiąże się ona 31 marca. Pracownik spełnia warunki uprawniające do emerytury i zamierza przejść na nią po rozwiązaniu stosunku pracy. Nowe okoliczności spowodowały jednak, że pracodawca rozwiązał z pracownikiem umowę o pracę bez wypowiedzenia w trybie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. Czy w tej sytuacji pracodawca powinien wypłacić pracownikowi odprawę emerytalną? - pyta Czytelnik z Nowego Sącza.

Zgodnie z art. 921 §1 k.p. powstanie prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy nie musi mieć miejsca bezpośrednio po rozwiązaniu stosunku pracy. Istotne jest, aby między tym rozwiązaniem a powstaniem prawa do odprawy zachodził związek, który może mieć charakter przyczynowy, czasowy, funkcjonalny albo mieszany.

Przejście na emeryturę nie musi być jedyną, wyłączną i bezpośrednią przyczyną rozwiązania stosunku pracy. Co więcej, aby nabyć prawo do odprawy, stosunek pracy w ogóle nie musi rozwiązać się z powodu przejścia na emeryturę czy rentę. Ważne jest tylko to, aby to przejście nastąpiło. Odprawa przysługuje bowiem z uwagi na fakt przejścia na emeryturę, niezależnie od przyczyn, które spowodowały rozwiązanie stosunku pracy. Ponadto prawo do odprawy nie zależy od sposobu rozwiązania umowy o pracę ani od tego, która ze stron dokonuje jej rozwiązania (z uzasadnienia uchwały SN z 7 stycznia 2000 r., III ZP 18/99, OSNP 2000/24/888). Omawiane świadczenie wypłaca się, gdy umowa o pracę rozwiązała się w wyniku porozumienia stron, wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę albo pracownika, ale także po rozwiązaniu się umowy na czas określony z nadejściem ustalonego terminu. Pracownik ma prawo do odprawy również wtedy, gdy umowa rozwiąże się wcześniej niż uzyskanie przez niego emerytury czy renty, np. pracownik po upływie okresu zasiłkowego, trwającego nieprzerwanie w czasie stosunku pracy i po jego zakończeniu, uzyskuje rentę z tytułu niezdolności do pracy.

Jednak w ocenie Sądu Najwyższego, w razie rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracownika (art. 55 § 11 k.p.), odprawa nie przysługuje, choćby przed rozwiązaniem stosunku pracy posiadał ustalone prawo do emerytury. Również w razie rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracodawcę w trybie art. 52 k.p. pracownik nie może domagać się odprawy (wyrok SN z 16 listopada 2000 r., I PKN 81/00, OSNAPiUS 2002/11/265). Rozwiązania umowy o pracę w trybie wskazanych przepisów nie można bowiem uznać za ustanie stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę. W obu przypadkach celem zastosowanego sposobu rozwiązania umowy o pracę nie jest przejście pracownika na emeryturę czy rentę. Przesłanką rozwiązania umowy o pracę jest ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków przez pracodawcę (art. 55 §11 k.p.) albo pracownika (art. 52 § 1 pkt 1 k.p.) bądź inne jego rażące zachowanie (art. 52 § 1 pkt 2 i 3 k.p.). Zdaniem Sądu Najwyższego, gdyby nie ciężkie naruszenie obowiązków, stosunek pracy byłby kontynuowany niezależnie od posiadanego prawa do emerytury. Tym samym nie została spełniona przesłanka nabycia prawa do odprawy emerytalnej w postaci ustania stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę.

Tak więc w analizowanej przez nas sytuacji pracownikowi nie przysługuje prawo do odprawy emerytalnej, skoro jego stosunek pracy został rozwiązany w trybie dyscyplinarnym. Nie można bowiem przyjąć, że odprawa emerytalna ze względu na swoją powszechność przysługuje w każdym przypadku ustania stosunku pracy, jeśli tylko po takim ustaniu pracownik zacznie korzystać ze świadczeń emerytalnych.

Odpowiedziała Ewa Drzewiecka

reklama

Autorzy:

Źródło:

INFOR
Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń648.00 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Edyty Grubek EG Usługi Księgowe

Biuro księgowe

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »