| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Poradniki > Odprawy i odszkodowania w prawie pracy

Odprawy i odszkodowania w prawie pracy

Ogólnie obowiązujące przepisy prawa pracy przewidują trzy podstawowe odprawy związane ze stosunkiem pracy: odprawę emerytalno-rentową, która wypłacana jest wówczas, gdy stosunek pracy ustaje w związku z przejściem pracownika na emeryturę lub rentę, odprawę pośmiertną, którą otrzymują uprawnieni członkowie rodziny pracownika w razie jego śmierci, oraz „odprawę ekonomiczną” wypłacaną przez pracodawców zatrudniających co najmniej 20 pracowników na podstawie ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (DzU nr 90, poz. 844 ze zm.). Odprawa ta przysługuje wówczas, gdy stosunek pracy został rozwiązany na skutek wypowiedzenia złożonego przez pracodawcę lub na mocy porozumienia stron, z przyczyn niedotyczących pracowników.

• Powierzenie mienia - odpowiedzialność odszkodowawcza

Do naprawienia szkody może być również zobowiązany pracownik, wyrządzający pracodawcy szkodę w mieniu, które otrzymał od pracodawcy z obowiązkiem zwrotu albo wyliczenia się.

Pracodawca może powierzyć pracownikowi m.in.:

• pieniądze, papiery wartościowe lub kosztowności,

• narzędzia i instrumenty lub podobne przedmioty, a także środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze.

Pracownik odpowiada za szkodę w mieniu powierzonym w pełnej wysokości.

Dodatkowym warunkiem odpowiedzialności pracownika za szkodę (oprócz wskazanych w tabeli powyżej) w mieniu jest prawidłowe jego powierzenie przez pracodawcę, tj. w taki sposób, aby pracownik miał możliwość wyliczenia się z niego. W wyroku z 21 kwietnia 1995 r. (III APr 82/94, OSA 1997/7-8/22) Sąd Apelacyjny w Katowicach stwierdził, że „prawidłowe powierzenie mienia to takie, które dla przejmującego ustala stan zerowy, czyli punkt wyjścia, w kierunku późniejszych rozliczeń, bowiem inwentaryzacja początkowa i końcowa dają możliwość wyliczenia ewentualnego braku (niedoboru w mieniu)”.

Pracownik może uwolnić się od odpowiedzialności za szkodę w całości lub w części, udowadniając, że szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych, a w szczególności na skutek niezapewnienia przez pracodawcę warunków umożliwiających zabezpieczenie powierzonego mu mienia.

W kwestii zapewnienia warunków umożliwiających rozliczenie się z powierzonego mienia zapadło wiele orzeczeń Sądu Najwyższego.

Poniżej przytoczonych zostanie kilka najciekawszych:

• Wyrok SN z 21 listopada 2006 r., II PK 69/06, OSNP 2007/23-24/351

Wydanie przez pracodawcę zarządzenia nakazującego pracownikowi parkowanie powierzonego pojazdu wyłącznie na parkingach strzeżonych, bez jego wyposażenia w podstawowe zabezpieczenia (autoalarm, blokada skrzyni biegów), nie może być uznane za zapewnienie warunków umożliwiających zabezpieczenie powierzonego mienia.

• Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 19 czerwca 2002 r., III APa 206/01, OSA 2003/1/1

Niewłaściwa metoda ustalania ilości opału w magazynie paliw, uniemożliwiająca ustalenie faktycznej ilości tego opału w momencie powierzenia pracownikowi odpowiedzialności materialnej za ten magazyn i brak rzetelnej inwentaryzacji zdawczo-odbiorczej, stanowi podstawę do uwolnienia się przez pracownika od odpowiedzialności za stwierdzony niedobór.

• Wyrok SN z 17 grudnia 2001 r., I PKN 748/00, OSNP 2003/24/591

Podporządkowanie pracownika kierownictwu nieuczciwego lub nierzetelnego przełożonego może być kwalifikowane jako niezapewnienie przez pracodawcę warunków umożliwiających należyte zabezpieczenie mienia powierzonego z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się (art. 124 § 3 k.p.).

W praktyce można również spotkać się z przypadkami tzw. wtórnego powierzenia mienia. Do wtórnego powierzenia dojdzie np. wówczas, gdy pracownik pobiera pieniądze za towar należący do pracodawcy. W myśl wyroku SN z 18 grudnia 2001 r. (I PKN 757/00, Pr. Pracy 2002/11/32) taka sytuacja jest równoznaczna z powierzeniem tych pieniędzy pracownikowi odpowiedzialnemu materialnie.

Zasady odpowiedzialności pracowników za powierzone mienie zostały określone w przepisach:

• Kodeksu pracy,

• rozporządzenia Rady Ministrów z 4 października 1974 r. w sprawie wspólnej odpowiedzialności materialnej pracowników za powierzone mienie (DzU z 1996 r. nr 143, poz. 663),

• § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 4 października 1975 r. w sprawie warunków odpowiedzialności materialnej pracowników za szkodę w powierzonym mieniu (DzU z 1996 r. nr 143, poz. 662).

Na przyjęcie wspólnej odpowiedzialności materialnej muszą wyrazić zgodę wszyscy pracownicy zatrudnieni w miejscu powierzenia mienia, którzy mają być objęci tą odpowiedzialnością.

Podstawą łącznego powierzenia mienia pracownikom jest umowa zawarta między pracownikami a pracodawcą. Umowa ta pod rygorem nieważności musi być sporządzona w formie pisemnej.

Autorzy:

Źródło:

INFOR
Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń648.00 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Przemysław Kędzia

Przemysław Kędzia, prezes Business Media Software Solutions

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »