| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Poradniki > Odprawy i odszkodowania w prawie pracy

Odprawy i odszkodowania w prawie pracy

Ogólnie obowiązujące przepisy prawa pracy przewidują trzy podstawowe odprawy związane ze stosunkiem pracy: odprawę emerytalno-rentową, która wypłacana jest wówczas, gdy stosunek pracy ustaje w związku z przejściem pracownika na emeryturę lub rentę, odprawę pośmiertną, którą otrzymują uprawnieni członkowie rodziny pracownika w razie jego śmierci, oraz „odprawę ekonomiczną” wypłacaną przez pracodawców zatrudniających co najmniej 20 pracowników na podstawie ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (DzU nr 90, poz. 844 ze zm.). Odprawa ta przysługuje wówczas, gdy stosunek pracy został rozwiązany na skutek wypowiedzenia złożonego przez pracodawcę lub na mocy porozumienia stron, z przyczyn niedotyczących pracowników.

Brak prawa do odprawy

Odprawa nie przysługuje jedynie w sytuacji, gdy pomiędzy ustaniem stosunku pracy a przejściem na emeryturę lub rentę brak jest jakiegokolwiek związku lub w sytuacji gdy pracownik już raz otrzymał odprawę.

Przykład

Pracownik rozwiązał umowę o pracę za porozumieniem stron i wyjechał za granicę. Po roku powrócił do kraju i złożył wniosek o emeryturę do ZUS. Świadczenie zostało mu przyznane w ciągu miesiąca. Po kilku latach korzystania z emerytury zatrudnił się na umowę o pracę. Po przepracowaniu dwóch lat postanowił przejść na emeryturę. W takiej sytuacji pracodawca nie jest zobowiązany do wypłaty odprawy emerytalnej, albowiem nie jest przejściem na emeryturę „powrót” pracownika do statusu emeryta, który przysługiwał mu nieprzerwanie także w czasie trwania zatrudnienia (wyrok SN z 28 lipca 1999 r., I PKN 174/99, OSNP 2000/21/786).

Oznacza to, że jedynie zaistnienie przeszkody określonej w przepisach prawa pracy może spowodować pozbawienie pracownika prawa do tego świadczenia. Odprawa jest świadczeniem, które podlega identycznym regułom, jak pozostałe uprawnienia płacowe pracownika (wyrok SN z 6 maja 2003 r., I PK 223/02, M.P.Pr. - wkł. 2004/3/10).

• Świadczenie przedemerytalne

W wyroku z 6 maja 2003 r. (I PK 257/02, OSNP 2004/15/267) Sąd Najwyższy stwierdził, że rozwiązanie stosunku pracy, wraz z którym pracownik uzyskuje świadczenie przedemerytalne, nie jest ustaniem stosunku pracy „w związku z przejściem na emeryturę” w rozumieniu art. 921 § 1 k.p.

• Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron

Rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron przed osiągnięciem przez pracownika wieku emerytalnego nie jest rozwiązaniem stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę lub rentę w zakresie uprawnień do odprawy emerytalnej (uchwała SN z 3 marca 1989 r., III PZP 7/89, OSNC 1990/6/77).

• Odprawa a rozwiązanie umowy w trybie art. 55 § 11 k.p.

Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracownika z winy pracodawcy (art. 55 § 11 k.p.) nie może być uznane za ustanie stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę (art. 921 § 1 k.p.), wobec czego pracownikowi zasadniczo nie przysługuje odprawa pieniężna, choćby przed rozwiązaniem stosunku pracy posiadał ustalone prawo do emerytury (wyrok SN z 16 listopada 2000 r., I PKN 81/00, OSNP 2002/11/265).

• Odprawa rentowa a renta rodzinna

W wyroku z 9 grudnia 1999 r. (I PKN 408/99, OSNP 2001/9/305) Sąd Najwyższy uznał, że pracownik, który rozwiązał umowę o pracę w związku z przejściem na rentę rodzinną, nie nabywa prawa do odprawy rentowej na podstawie art. 921 k.p., ponieważ renta rodzinna jest świadczeniem pochodnym, przysługującym pracownikowi nie z tytułu własnej pracy, lecz z zatrudnienia zmarłego żywiciela.

reklama

Autorzy:

Źródło:

INFOR
Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń648.00 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Katarzyna Wojtowicz-Janicka

Doradca podatkowy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »