| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | WIDEOAKADEMIA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Poradniki > Pracodawca może żądać odszkodowania w pełnej wysokości

Pracodawca może żądać odszkodowania w pełnej wysokości

Pracownik, który naruszając swoje obowiązki wyrządza pracodawcy szkodę, jest zobowiązany do jej naprawienia. W przeciwieństwie jednak do odpowiedzialności cywilnej zasady odpowiedzialności pracowniczej inaczej kształtują sytuację pracownika, który nie zawsze musi płacić pełne odszkodowanie

W granicach trzymiesięcznych zarobków
Kodeks pracy limituje obowiązek odszkodowawczy pracownika, wprowadzając dwojakiego rodzaju ograniczenia w przypadku szkody wyrządzonej pracodawcy z winy nieumyślnej. Z jednej strony bowiem pracodawca jest zobligowany do ustalenia wielkości szkody jedynie w granicach rzeczywistej straty, co oznacza, że nie może uwzględniać on wielkości utraconych korzyści.
Ponadto takie ustalenie nie jest ostateczną granicą obowiązku odszkodowawczego pracownika, gdyż wyznacza go dopiero kwota trzymiesięcznych zarobków, przysługujących mu w dniu wyrządzenia szkody. Odszkodowania w pełnej wysokości obejmującego poniesioną stratę i utracone korzyści pracodawca może żądać od pracownika, który wyrządził szkodę z winy umyślnej. W przypadku wystąpienia kilku szkód, wyrządzonych przez pracownika kilkoma czynami, stosowne odszkodowanie ustala się oddzielnie, w stosunku do każdej z tych szkód.
Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną osobie trzeciej
Jest oczywiste, że pracownik, który wyrządzi szkodę pracodawcy, jest zobowiązany do zapłaty mu odszkodowania. Gdy jednak poszkodowanym jest osoba trzecia, obowiązek naprawienia szkody spoczywa nie na pracowniku, lecz na pracodawcy. Wynika to z przepisów kodeksu pracy, które statuują bezpośrednią odpowiedzialność pracodawcy za szkodę wyrządzoną przez pracownika osobie trzeciej.
W zasadzie podstawą odpowiedzialności odszkodowawczej wobec osób trzecich są przepisy kodeksu cywilnego. Jednakże w sferze zatrudnienia zakres tej odpowiedzialności został zmodyfikowany. O tym, kto jest zobowiązany zapłacić odszkodowanie osobie poszkodowanej, przesądza wina pracownika. Bezpośrednia odpowiedzialność odszkodowawcza pracodawcy za szkodę wyrządzoną innej osobie powstaje wskutek niedbalstwa lub lekkomyślności pracownika. Jednakże odpowiada on za szkodę, którą pracownik wyrządził osobie trzeciej przy wykonywaniu obowiązków pracowniczych, a nie jedynie przy sposobności ich wykonywania.
Istotne jest to, że pracodawca zobowiązany jest ponieść majątkowe następstwa zachowania pracownika, który wyrządza szkodę innej osobie (w tym także innemu pracownikowi) na surowszych zasadach, w ramach ryzyka prowadzonej działalności. Odpowiada on bowiem na zasadzie odpowiedzialności przewidzianej w kodeksie cywilnym i ma obowiązek zapewnić poszkodowanemu pełne odszkodowanie.
Pracownik ponosi wobec osoby trzeciej wyłączną odpowiedzialność odszkodowawczą, na zasadach określonych w kodeksie cywilnym, zawsze wtedy gdy przekracza zakres wykonywania obowiązków pracowniczych albo jego zachowanie skutkujące wyrządzeniem szkody opiera się na winie umyślnej.
Naprawienie przez pracodawcę szkody wyrządzonej przez pracownika innej osobie nie oznacza, że pracownik jest zupełnie zwolniony z odpowiedzialności. Odpowiada on bowiem niejako pośrednio, gdyż pracodawca, naprawiwszy szkodę, może domagać się od niego w drodze regresu stosownego odszkodowania. Należy jednak pamiętać, że często oznacza to niemożliwość odzyskania całej kwoty wydatkowanej na rzecz osoby trzeciej, gdyż do tej odpowiedzialności również mają zastosowanie przepisy limitujące odpowiedzialność pracowniczą. Ponadto podstawę ustalenia odszkodowania wynikającego z roszczenia regresowego pracodawcy stanowi wynagrodzenie w dniu wyrównania szkody, a nie jej wyrządzenia przez pracownika. Dokładne obliczenie należnego odszkodowania powinno zaś nastąpić na zasadach przewidzianych dla ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy.
PRZYKŁAD
ODPOWIEDZIALNOŚĆ SOLIDARNA ZA WYRZĄDZONĄ SZKODĘ
Jeden z pracowników odpowiedzialny za mienie pracodawcy i osoba z nim spokrewniona dokonali kradzieży akcesoriów komputerowych z magazynu. Okoliczności czynu nie budzą wątpliwości. Ich zachowanie było bezprawne i nosiło znamiona przestępstwa określonego w kodeksie karnym. Obaj sprawcy kradzieży odpowiadać będą wobec pracodawcy solidarnie.
PRZYKŁAD
WYRZĄDZENIE SZKODY ODRĘBNYMI CZYNAMI
Pracownik zatrudniony na stanowisku operatora z winy nieumyślnej uszkodził urządzenie sterujące dźwigiem, którego naprawa kosztowała 2500 zł. Kilka godzin później uszkodził on drugi dźwig, wyrządzając szkodę na kwotę 1700 zł. Pracownik zarabia miesięcznie 2300 zł. W przypadku gdy pracownik wyrządza pracodawcy szkodę odrębnymi czynami, ponosi on odpowiedzialność majątkową za każdą z nich oddzielnie, przy czym każdorazowo granice odszkodowania stanowi trzymiesięczne wynagrodzenie pracownika. Inaczej byłoby w sytuacji, gdyby pracownik wyrządził kilka szkód zachowaniem ciągłym w pewnym zwartym przedziale czasowym. Wówczas należałoby ustalić jedno odszkodowanie. W omawianej sytuacji pracownik z winy nieumyślnej uszkodził dwa dźwigi i chociaż czyny te miały miejsce jednego dnia i dotyczyły podobnego nienależytego wykonywania obowiązków pracowniczych, to jednak nie można ich uznać za tak zwany czyn ciągły. Pracownik odpowie zatem za każdą ze szkód z osobna.
PRZYKŁAD
USTALENIE MAKSYMALNEJ WYSOKOŚCI ODSZKODOWANIA
Pracownik wyrządził pracodawcy szkodę, która wyniosła 5000 zł. Jego miesięczne wynagrodzenie wynosi 2200 zł. Zastrzeżenie, aby odszkodowanie nie przekraczało trzymiesięcznych zarobków pracownika, oznacza, iż dzienne wynagrodzenie, do którego miał on prawo w dniu wyrządzenia szkody, można zwielokrotnić co najwyżej do wysokości wynagrodzenia za trzy miesiące. Kwotę wynagrodzenia do celów ustalenia wysokości odszkodowania oblicza się według zasad obowiązujących przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop, bez uwzględnienia zmian w warunkach wynagradzania lub wysokości składników wynagrodzenia wprowadzonych po dniu wyrządzenia szkody. Skoro w przytoczonej sytuacji wysokość odszkodowania mieści się w granicach kwoty wynikającej z trzymiesięcznych zarobków pracownika, tj. w kwocie 6600 zł (2200 x 3 = 6600 zł), to pracodawca może żądać od pracownika naprawienia całej poniesionej szkody.

Narzędzia kadrowego

POLECANE

SKŁADKI ZUS

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Eksperci portalu infor.pl

Rafał Jankowski

Przedsiębiorca, Partner Zarządzający Cafe Finance

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »