| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Poradniki > Skutki złamania przez pracownika zakazu konkurencji

Skutki złamania przez pracownika zakazu konkurencji

Jeżeli pracownik naruszył zakaz konkurencji w czasie trwania stosunku pracy, pracodawca może wypowiedzieć lub rozwiązać z nim umowę o pracę. Może również żądać od pracownika wypłaty odszkodowania, według zasad określających odpowiedzialność materialną pracowników, jeśli poniósł określoną szkodę. Natomiast gdy były pracownik naruszył zakaz konkurencji po ustaniu zatrudnienia, może być zobowiązany m.in. do zapłaty odszkodowania lub kary umownej.

PRZYKŁAD
ODDALENIE POWÓDZTWA

Pracownik zatrudniony na stanowisku związanym z obsługą klientów podpisał z pracodawcą umowę o zakazie konkurencji. Prowadził jednak własną działalność podobną do działalności pracodawcy i oferował jego dotychczasowym klientom własne usługi, zamiast usług pracodawcy. Pracodawca dowiedział się o tym 25 lipca 2008 r. 18 sierpnia 2008 r. rozwiązał z pracownikiem umowę o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia. W tej sytuacji pracownik wniósł do sądu pozew o odszkodowanie. Stwierdził, że rozwiązanie umowy o pracę jest nieuzasadnione i spóźnione. Sąd jednak oddalił jego powództwo i stwierdził, że pracownik świadomie naruszył zakaz konkurencji, a pracodawca zachował miesięczny termin na rozwiązanie umowy o pracę.

Niedopuszczalna kara umowna

Strony umowy o zakazie konkurencji zawartej na czas trwania stosunku pracy nie mogą stosować kar umownych w razie naruszenia jej postanowień. Wskazywał na to wyraźnie Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 2 października 2002 r. (I PKN 549/01, OSNP 2004/9/157) stwierdzając, że przedłożenie powódce do podpisania projektu umowy o zakazie konkurencji, która zawierała niezgodną z prawem pracy (art. 1011 par. 2 k.p.) klauzulę wprowadzającą karę umowną, w dodatku w rażąco wygórowanej wysokości 50 tys. zł, uprawniało ją do odmowy zaakceptowania projektu. Wynika to z faktu, że zgodnie z art. 300 k.p. przepisy kodeksu cywilnego mają zastosowanie do stosunku pracy wyłącznie w sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy. Natomiast przepisy kodeksu pracy w sposób wyczerpujący normują zasady odpowiedzialności materialnej pracownika za naruszenie zakazu konkurencji.

Należy uznać, że postanowienia umowy o zakazie konkurencji zawartej na czas trwania zatrudnienia, które zobowiązywałyby pracownika do zapłaty kary umownej w razie wyrządzenia szkody pracodawcy wskutek naruszenia tego zakazu, byłyby nieważne z mocy prawa.

Przedawnienie roszczeń

Przedawnienie roszczeń z tytułu odpowiedzialności za naruszenie zakazu konkurencji przez pracownika następuje z upływem roku od dnia, w którym pracodawca powziął wiadomość o wyrządzeniu przez pracownika szkody, jednak nie później niż z upływem trzech lat od jej wyrządzenia (art. 291 par. 21 k.p.). Zatem bieg przedawnienia roszczeń, określonych w art. 291 par. 21 k.p., rozpoczyna się: dla jednorocznego terminu przedawnienia - w dniu, w którym pracodawca dowiedział się o wyrządzeniu przez pracownika szkody, zaś dla trzyletniego terminu przedawnienia - w dniu jej wyrządzenia.

Zasada ta dotyczy jednak tylko nieumyślnego wyrządzenia szkody. Natomiast w przypadku umyślnego wyrządzenia szkody przez pracownika łamiącego zakaz konkurencji stosuje się przepisy kodeksu cywilnego (art. 291 par. 3 k.p.). Zgodnie z art. 4421 k.c. przedawnienie wynosi trzy lata licząc od dnia, w którym pracodawca dowiedział się o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem 20 lat od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany pracodawca dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia.

ZAKAZ KONKURENCJI PO USTANIU ZATRUDNIENIA
Pracodawca może z pracownikiem mającym dostęp do szczególnie istotnych danych, których ujawnienie mogłoby narazić go na straty, zawrzeć umowę o zakazie konkurencji po ustaniu zatrudnienia. Możliwość taką przewiduje art. 1012 k.p. W razie naruszenia przez byłego pracownika zakazu konkurencji po rozwiązaniu stosunku pracy pracodawca może żądać zwrotu wypłaconych mu kwot odszkodowania oraz dochodzić od niego zapłaty odszkodowania za doznaną z tego powodu szkodę lub może domagać się zapłaty kary umownej.

Zwrot wypłaconego odszkodowania

Jeżeli pracownik naruszy zakaz konkurencji i rozpocznie działalność konkurencyjną wobec byłego pracodawcy lub podejmie pracę na rzecz jego konkurencji, pracodawca może dochodzić od niego zwrotu wypłaconych mu kwot odszkodowania. Tak też wskazywał Sąd Najwyższy w wyroku z 10 stycznia 2006 r. (I PK 97/05, Monitor Prawniczy 2006/4/171) stwierdzając, że w razie złamania przez byłego pracownika zakazu konkurencji po ustaniu stosunku pracy pracodawcy należy się od tego pracownika zwrot całej kwoty wypłaconego odszkodowania. Wynika to z faktu, że odszkodowanie wypłacane byłemu pracownikowi na podstawie umowy o zakazie konkurencji jest świadczeniem wzajemnym w stosunku do zobowiązania pracownika polegającego na niepodejmowaniu działalności konkurencyjnej.

Jeśli strony przewidziały możliwość odstąpienia od umowy o zakazie konkurencji w razie jej naruszenia, powinny zwrócić sobie wzajemnie spełnione świadczenia. Jeżeli zaś pracownik naruszył zakaz konkurencji, wtedy powinien zwrócić wypłacone mu przez pracodawcę odszkodowanie. Na taki skutek wskazuje przepis art. 395 par. 2 k.c. Zgodnie z jego treścią w razie wykonania prawa odstąpienia umowa uważana jest za niezawartą. To, co strony już świadczyły, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarządu.

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Marcin Sanner

Doradca prawny z zakresu Prawa Zamówień Publicznych

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »