| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Inne formy zatrudnienia > Umowy cywilnoprawne > Rozliczenie umowy cywilnoprawnej zawartej z pracownikiem

Rozliczenie umowy cywilnoprawnej zawartej z pracownikiem

Zawarcie z pracownikiem umowy cywilnoprawnej łączy się z dodatkowymi obowiązkami dla pracodawcy, związanymi z rozliczeniem takiej umowy pod względem podatkowym i ubezpieczeniowym. Przychód z umowy cywilnoprawnej zawartej z własnym pracownikiem stanowi podstawę naliczania podatku dochodowego oraz składek ZUS.

Pracodawca może ze swoim pracownikiem podpisać dodatkowo umowę cywilnoprawną (umowę o dzieło czy umowę zlecenia) na wykonywanie innego rodzaju czynności niż obowiązki służbowe, wynikające z zakresu umowy o pracę. Choć nie wynika to bezpośrednio z przepisów prawa pracy, to wskazuje na to orzecznictwo. Przykładowo, w wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 21 października 1994 r. (sygn. akt III AUr 865/94) stwierdzono, że świadczenie tej samej rodzajowo pracy, co określona w umowie o pracę, poza normalnym czasem pracy pracowników na podstawie umów zlecenia jest kontynuowaniem stosunku pracy w godzinach nadliczbowych, nawet gdyby pracownicy – według niezweryfikowanych twierdzeń pracodawcy – nie byli zainteresowani pracą w godzinach nadliczbowych.

Rozliczenia podatkowe

W przypadku nawiązania z pracownikiem umowy cywilnoprawnej – pod względem podatkowym, mamy do czynienia z dwoma odrębnymi źródłami przychodów:

  • stosunkiem pracy oraz
  • działalnością wykonywaną osobiście.

W praktyce oznacza to, że pracownik uzyskuje przychody z tych dwóch źródeł jednocześnie.

Przychodami z działalności wykonywanej osobiście są m.in. te, otrzymywane za wykonanie usług na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:

1) osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,

2) właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora – jeżeli podatnik wykonuje te usługi wyłącznie na potrzeby związane z tą nieruchomością

– z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz przychodów z umów o zarządzanie, kontraktów menedżerskich i innych umów o podobnym charakterze (art. 13 pkt 8 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych; dalej: updof).

Mimo że wynagrodzenie uzgodnione w ramach dodatkowej umowy zlecenia (o dzieło) jest zaliczane do oddzielnego źródła przychodów niż stosunek pracy, pracodawca jest płatnikiem zaliczek na podatek dochodowy zarówno od dochodu z umowy o pracę jak i z umowy cywilnoprawnej.

Sposoby ustalania zaliczek na podatek dochodowy od umowy zlecenia i od dochodów z umowy o pracę różnią się od siebie, dlatego muszą być rozliczane odrębnie. Płatnik, będący jednocześnie pracodawcą i zleceniodawcą, dokonujący wypłat należności z tytułu umów zlecenia (lub o dzieło), jest obowiązany pobierać zaliczki na podatek dochodowy w wysokości najniższej stawki w skali, o której mowa w art. 27 ust. 1 updof (w 2012 r. – wynosi ona 18%).

Wyliczając podatek dochodowy, płatnik pomniejsza kwotę przysługującego wynagrodzenia z tytułu umowy zlecenia o:

  • przychody zwolnione z opodatkowania (np. diety z tytułu podróży odbywanych w związku z wykonywaniem zlecenia – w wysokości nieprzekraczającej kwot diet dla pracowników sfery budżetowej), następnie
  • potrącone w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i na ubezpieczenie chorobowe oraz
  • koszty uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust. 9 updof, właściwej przy tego rodzaju przychodach (20 lub 50% z praw autorskich).

Tak ustaloną zaliczkę na podatek dochodowy pomniejsza się o obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne, maksymalnie o 7,75% podstawy jego wymiaru (art. 41 updof).

Zaliczka w wysokości 18% z tytułu umowy zlecenia czy o dzieło obowiązuje bez względu na wysokość dochodów ze stosunku pracy. Oznacza to, że nawet gdy od początku roku dochód z zatrudnienia na podstawie umowy o pracę przekroczył górną granicę progu podatkowego i pracodawca odprowadza zaliczkę według stawki 32%, to od należności wypłaconej w tym czasie z realizacji umowy cywilnoprawnej powinien pobierać zaliczkę w wysokości 18%. Wynika to z tego, że dochody z obydwu źródeł nie podlegają kumulacji na potrzeby ustalenia wysokości zaliczki z tytułu podatku dochodowego.

Jeśli podatnik sporo zarabia z tytułu umowy o pracę, zlecenia lub stworzenia dzieła, może się okazać, że po zakończeniu roku, rozliczając się samodzielnie w zeznaniu, będzie musiał dopłacić podatek, ze względu na przekroczenie progu podatkowego. Aby tego uniknąć, podatnik może w trakcie roku podatkowego złożyć płatnikowi pisemny wniosek, aby ten, po przekroczeniu pierwszego progu, pobierał wyższą zaliczkę na podatek dochodowy, obliczoną według kolejnej stawki z tabeli skali, czyli 32% (art. 41a updof). O stosowanie wyższej stawki podatkowej można wnioskować bez względu na wysokość zarobków z umowy zlecenia – może o to wystąpić zarówno pracownik jak i zleceniobiorca – przepisy updof nie stawiają w tym zakresie żadnych dodatkowych warunków. Jest to o tyle dla podatnika korzystniejsze, że urząd skarbowy otrzymuje większe należności już w chwili uzyskania odpowiednio wysokiego dochodu.

Po zakończeniu roku podatkowego, w informacji PIT-11 płatnik wykazuje przychody z obu źródeł, tj. stosunku pracy i działalności wykonywanej osobiście. Każdy przychód należy przyporządkować do odpowiedniego źródła. Płatnik zatrudniający pracownika – zleceniobiorcę wykazuje pobrane zaliczki na podatek dochodowy z obu rodzajów umów w rocznej deklaracji PIT-4R, a w ciągu roku wpłaca je do urzędu skarbowego w tym samym obowiązującym terminie – do 20 dnia miesiąca, następującego po miesiącu pobrania zaliczek.

Rozliczenia z ZUS

Dla celów ubezpieczeniowych nie ma znaczenia fakt, że umowa zlecenia czy o dzieło zawarta z pracownikiem jest podatkowo obliczana według źródła. Przy rozliczaniu składek ZUS nie ma rozgraniczenia na umowę o pracę i umowę cywilnoprawną. Za pracownika, w rozumieniu art. 8 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy, ale także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z ustawą z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (dalej: k.c.) stosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. Oznacza to, że umowy cywilnoprawnej zawartej z pracownikiem nie zgłasza się w ZUS, ponieważ ze względów oskładkowania osoba, która zawarła taką umowę z własnym pracodawcą – traktowana jest w ramach tej umowy jak pracownik.

W przypadku tych ubezpieczonych, w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (a także na pozostałe ubezpieczenia), uwzględnia się również przychód z tytułu danego rodzaju umowy cywilnoprawnej, w tym o dzieło. W dokumentach rozliczeniowych do ZUS należy więc wykazywać jako podstawę wymiaru składek społecznych i zdrowotnej sumę przychodu z obu umów i naliczone od nich kwoty składek na poszczególne rodzaje ryzyk. Nie zmienia się również kod tytułu do ubezpieczeń, pozostaje nim kod pracowniczy 0110xx.

reklama

Autor:

Źródło:

Rachunkowość Budżetowa

Narzędzia kadrowego

POLECANE

UMOWY ZLECENIA 2017

reklama

Ostatnio na forum

Eksperci portalu infor.pl

Röben

Jeden z czołowych producentów ceramiki budowlanej, w tym dachówek, cegieł i płytek klinkierowych.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »