| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Inne formy zatrudnienia > Umowy cywilnoprawne > Rozliczenie umowy cywilnoprawnej zawartej z pracownikiem

Rozliczenie umowy cywilnoprawnej zawartej z pracownikiem

Zawarcie z pracownikiem umowy cywilnoprawnej łączy się z dodatkowymi obowiązkami dla pracodawcy, związanymi z rozliczeniem takiej umowy pod względem podatkowym i ubezpieczeniowym. Przychód z umowy cywilnoprawnej zawartej z własnym pracownikiem stanowi podstawę naliczania podatku dochodowego oraz składek ZUS.

Pracodawca może ze swoim pracownikiem podpisać dodatkowo umowę cywilnoprawną (umowę o dzieło czy umowę zlecenia) na wykonywanie innego rodzaju czynności niż obowiązki służbowe, wynikające z zakresu umowy o pracę. Choć nie wynika to bezpośrednio z przepisów prawa pracy, to wskazuje na to orzecznictwo. Przykładowo, w wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 21 października 1994 r. (sygn. akt III AUr 865/94) stwierdzono, że świadczenie tej samej rodzajowo pracy, co określona w umowie o pracę, poza normalnym czasem pracy pracowników na podstawie umów zlecenia jest kontynuowaniem stosunku pracy w godzinach nadliczbowych, nawet gdyby pracownicy – według niezweryfikowanych twierdzeń pracodawcy – nie byli zainteresowani pracą w godzinach nadliczbowych.

Rozliczenia podatkowe

W przypadku nawiązania z pracownikiem umowy cywilnoprawnej – pod względem podatkowym, mamy do czynienia z dwoma odrębnymi źródłami przychodów:

  • stosunkiem pracy oraz
  • działalnością wykonywaną osobiście.

W praktyce oznacza to, że pracownik uzyskuje przychody z tych dwóch źródeł jednocześnie.

Przychodami z działalności wykonywanej osobiście są m.in. te, otrzymywane za wykonanie usług na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:

1) osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,

2) właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora – jeżeli podatnik wykonuje te usługi wyłącznie na potrzeby związane z tą nieruchomością

– z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz przychodów z umów o zarządzanie, kontraktów menedżerskich i innych umów o podobnym charakterze (art. 13 pkt 8 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych; dalej: updof).

Mimo że wynagrodzenie uzgodnione w ramach dodatkowej umowy zlecenia (o dzieło) jest zaliczane do oddzielnego źródła przychodów niż stosunek pracy, pracodawca jest płatnikiem zaliczek na podatek dochodowy zarówno od dochodu z umowy o pracę jak i z umowy cywilnoprawnej.

Sposoby ustalania zaliczek na podatek dochodowy od umowy zlecenia i od dochodów z umowy o pracę różnią się od siebie, dlatego muszą być rozliczane odrębnie. Płatnik, będący jednocześnie pracodawcą i zleceniodawcą, dokonujący wypłat należności z tytułu umów zlecenia (lub o dzieło), jest obowiązany pobierać zaliczki na podatek dochodowy w wysokości najniższej stawki w skali, o której mowa w art. 27 ust. 1 updof (w 2012 r. – wynosi ona 18%).

Wyliczając podatek dochodowy, płatnik pomniejsza kwotę przysługującego wynagrodzenia z tytułu umowy zlecenia o:

  • przychody zwolnione z opodatkowania (np. diety z tytułu podróży odbywanych w związku z wykonywaniem zlecenia – w wysokości nieprzekraczającej kwot diet dla pracowników sfery budżetowej), następnie
  • potrącone w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i na ubezpieczenie chorobowe oraz
  • koszty uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust. 9 updof, właściwej przy tego rodzaju przychodach (20 lub 50% z praw autorskich).

Tak ustaloną zaliczkę na podatek dochodowy pomniejsza się o obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne, maksymalnie o 7,75% podstawy jego wymiaru (art. 41 updof).

Zaliczka w wysokości 18% z tytułu umowy zlecenia czy o dzieło obowiązuje bez względu na wysokość dochodów ze stosunku pracy. Oznacza to, że nawet gdy od początku roku dochód z zatrudnienia na podstawie umowy o pracę przekroczył górną granicę progu podatkowego i pracodawca odprowadza zaliczkę według stawki 32%, to od należności wypłaconej w tym czasie z realizacji umowy cywilnoprawnej powinien pobierać zaliczkę w wysokości 18%. Wynika to z tego, że dochody z obydwu źródeł nie podlegają kumulacji na potrzeby ustalenia wysokości zaliczki z tytułu podatku dochodowego.

Jeśli podatnik sporo zarabia z tytułu umowy o pracę, zlecenia lub stworzenia dzieła, może się okazać, że po zakończeniu roku, rozliczając się samodzielnie w zeznaniu, będzie musiał dopłacić podatek, ze względu na przekroczenie progu podatkowego. Aby tego uniknąć, podatnik może w trakcie roku podatkowego złożyć płatnikowi pisemny wniosek, aby ten, po przekroczeniu pierwszego progu, pobierał wyższą zaliczkę na podatek dochodowy, obliczoną według kolejnej stawki z tabeli skali, czyli 32% (art. 41a updof). O stosowanie wyższej stawki podatkowej można wnioskować bez względu na wysokość zarobków z umowy zlecenia – może o to wystąpić zarówno pracownik jak i zleceniobiorca – przepisy updof nie stawiają w tym zakresie żadnych dodatkowych warunków. Jest to o tyle dla podatnika korzystniejsze, że urząd skarbowy otrzymuje większe należności już w chwili uzyskania odpowiednio wysokiego dochodu.

Po zakończeniu roku podatkowego, w informacji PIT-11 płatnik wykazuje przychody z obu źródeł, tj. stosunku pracy i działalności wykonywanej osobiście. Każdy przychód należy przyporządkować do odpowiedniego źródła. Płatnik zatrudniający pracownika – zleceniobiorcę wykazuje pobrane zaliczki na podatek dochodowy z obu rodzajów umów w rocznej deklaracji PIT-4R, a w ciągu roku wpłaca je do urzędu skarbowego w tym samym obowiązującym terminie – do 20 dnia miesiąca, następującego po miesiącu pobrania zaliczek.

Rozliczenia z ZUS

Dla celów ubezpieczeniowych nie ma znaczenia fakt, że umowa zlecenia czy o dzieło zawarta z pracownikiem jest podatkowo obliczana według źródła. Przy rozliczaniu składek ZUS nie ma rozgraniczenia na umowę o pracę i umowę cywilnoprawną. Za pracownika, w rozumieniu art. 8 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy, ale także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z ustawą z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (dalej: k.c.) stosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. Oznacza to, że umowy cywilnoprawnej zawartej z pracownikiem nie zgłasza się w ZUS, ponieważ ze względów oskładkowania osoba, która zawarła taką umowę z własnym pracodawcą – traktowana jest w ramach tej umowy jak pracownik.

W przypadku tych ubezpieczonych, w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (a także na pozostałe ubezpieczenia), uwzględnia się również przychód z tytułu danego rodzaju umowy cywilnoprawnej, w tym o dzieło. W dokumentach rozliczeniowych do ZUS należy więc wykazywać jako podstawę wymiaru składek społecznych i zdrowotnej sumę przychodu z obu umów i naliczone od nich kwoty składek na poszczególne rodzaje ryzyk. Nie zmienia się również kod tytułu do ubezpieczeń, pozostaje nim kod pracowniczy 0110xx.

reklama

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Przemysław Dybała

Doradca podatkowy nr 11590

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »