Ustawa o rehabilitacji z 27 sierpnia 1997 r. (DzU z 2011 r. nr 127, poz. 721 ze zm., zwana dalej ustawą o rehabilitacji) nie określa pojęcia „działalność gospodarcza”, dlatego należy je rozumieć zgodnie z definicją zawartą w ustawie z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (DzU z 2010 r. nr 220, poz. 1447 ze zm.). W związku z tym przez pojęcie „działalność gospodarcza” należy rozumieć zarobkową działalność wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodową, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły.

Ustawa o rehabilitacji przewiduje 3 główne instrumenty pomocowe, których celem jest ułatwienie osobom niepełnosprawnym podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej. Te instrumenty to:

• przyznane jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej,
• dofinansowanie do kredytu bankowego,
• refundacja składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Osoba niepełnosprawna zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotna albo poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu może otrzymać ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, zwanego dalej PFRON, jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej, nie więcej jednak niż do wysokości 15-krotnego przeciętnego wynagrodzenia, jeżeli nie otrzymała wcześniej bezzwrotnych środków publicznych na ten cel (art. 12a ustawy o rehabilitacji). Szczegółowe warunki przyznawania dotacji na ww. cel zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 17 października 2007 r. w sprawie przyznania osobie niepełnosprawnej środków na podjęcie działalności gospodarczej, rolniczej albo wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej (DzU nr 194, poz. 1403 ze zm., zwanym dalej rozporządzeniem). Wniosek (na druku Wn-O) o przyznanie takiej pomocy należy skierować do starosty właściwego ze względu na miejsce zarejestrowania osoby niepełnosprawnej jako bezrobotnej albo poszukującej pracy niepozostającej w zatrudnieniu (§ 3 ust. 1 rozporządzenia). Starosta rozpatruje wniosek zgodnie z treścią § 4 ust. 5 rozporządzenia.

Rozpatrzenie wniosku powinno nastąpić w ciągu 30 dni od dnia otrzymania kompletu dokumentów. W przypadku negatywnego rozpatrzenia wniosku właściwy organ jest zobligowany do sporządzenia uzasadnienia. Natomiast w przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku starosta informuje pisemnie wnioskodawcę o tym fakcie, wzywając go jednocześnie do negocjacji warunków umowy, która będzie stanowiła podstawę do przekazania środków pieniężnych. Negocjacje powinny zakończyć się w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, a samo zawarcie umowy powinno nastąpić w terminie 14 dni od zakończenia negocjacji. Po podpisaniu umowy z wnioskodawcą starosta przekazuje osobie niepełnosprawnej środki pieniężne w terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy, po przedstawieniu przez nią zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej lub odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, a także kopii koncesji, zezwolenia lub zaświadczenia o wpisie do rejestru działalności regulowanej, jeżeli są wymagane. Należy pamiętać, że rejestracja działalności gospodarczej powinna nastąpić po podpisaniu stosownej umowy ze starostą. Rejestrując działalność wcześniej, należy liczyć się z odmową przyznania środków na jej rozpoczęcie. Realizacja samego przedsięwzięcia powinna także nastąpić dopiero po wydaniu pozytywnej decyzji w sprawie udzielenia dotacji oraz podpisaniu umowy ze starostą w tym przedmiocie.