| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Indywidualne prawo pracy > Zatrudnianie i zwalnianie > Ochrona pracy młodych pracowników

Ochrona pracy młodych pracowników

Dbanie o dobro pracowników młodocianych odbywa się nie tylko na gruncie prawa krajowego, ale także europejskiego.

Państwa członkowskie podejmują konieczne środki w celu zakazu wykonywania pracy przez dzieci. Minimalny wiek, dopuszczający zatrudnienie, nie może być niższy niż minimalny wiek, w którym kończy się powszechny obowiązek szkolny nałożony prawem krajowym, lub 15 lat. Zagadnienie to zostało uregulowane w dyrektywie 94/33 z 22 czerwca 1994 r. w sprawie ochrony pracy osób młodych, która obejmuje właściwie wszystkie kwestie związane z zatrudnianiem takich osób, z wyjątkiem ich wynagradzania i szkolenia zawodowego.

Zawarte w dyrektywie rozwiązania nie mają charakteru optymalnego, a jedynie formułują minimalne standardy w zakresie zatrudniania młodych pracowników. Oznacza to, że poszczególne państwa członkowskie Unii Europejskiej mogą wprowadzić przepisy korzystniejsze od zawartych w samej dyrektywie.

Definicje

Pojęcie „młody pracownik” oznacza osobę poniżej 18 lat, która posiada umowę o pracę lub pozostaje w stosunku pracy określonym przez prawo obowiązujące w danym państwie członkowskim i przez nie regulowanym. Jest ono stosunkowo szerokie i obejmuje zarówno dzieci, jak i młodocianych. Dyrektywa definiuje „dziecko” jako jakąkolwiek młodą osobę w wieku poniżej 15 lat, podlegającą powszechnemu obowiązkowi szkolnemu zgodnie z prawem krajowym. Zaś jako „młodocianego” należy rozumieć jakąkolwiek młodą osobę w wieku co najmniej 15 lat, ale poniżej 18 lat, która nie podlega już powszechnemu obowiązkowi szkolnemu.

Dyrektywa reguluje sytuację prawną młodych pracowników, posiadających umowę o pracę lub pozostających w stosunku pracy określonym przez prawo danego państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Nie obejmuje ona swym zakresem sytuacji osób młodych wykonujących pracę na podstawie innych stosunków prawnych, w tym zatrudnionych na podstawie umowy cywilnoprawnej, np. umowy zlecenia.

Praca dzieci

Prawodawstwo europejskie zobowiązuje państwa członkowskie do wprowadzenia zakazu pracy dzieci.

Wyjątkowo praca dzieci jest dopuszczalna, gdy:

• wiąże się ona z działalnością kulturalną, artystyczną, sportową lub reklamową, zgodnie z upoważnieniem właściwych władz wydanym w indywidualnych przypadkach,

• dzieci w wieku co najmniej 14 lat pracują w systemie kształcenia połączonego z pracą lub w systemie kształcenia zawodowego organizowanego przez pracodawcę w miejscu pracy, pod warunkiem że praca jest wykonywana zgodnie z warunkami ustalonymi przez właściwe władze,

• dziecko ukończyło 13 lat i wykonuje pracę lekką, niezwiązaną z działalnością kulturalną i podobną, przez ograniczoną liczbę godzin tygodniowo. Rodzaj tej pracy musi być jednak określony w prawie krajowym.

Praca lekka oznacza każdą pracę, która ze względu na jej charakter oraz warunki, w których jest wykonywana, nie zagraża bezpieczeństwu, zdrowiu lub rozwojowi dzieci oraz nie wpływa negatywnie na ich frekwencję w szkole, naukę zawodu i korzystanie z programów szkoleniowych zatwierdzonych przez właściwe władze.


Praca młodocianych

Prawo europejskie umożliwia zatrudnianie osób, które mają co najmniej 15 lat, ale nie ukończyły jeszcze 18 lat i nie podlegają już obowiązkowi szkolnemu. Jednak przewiduje pewne rodzaje prac, których takie osoby nie mogą wykonywać i wprowadza w tym zakresie wyjątki, mające charakter obligatoryjny.

Artykuł 7 ust. 2 dyrektywy zakazuje zatrudniania młodocianych przy pracy:

• przekraczającej ich fizyczne lub psychologiczne możliwości,

• narażającej na kontakt z czynnikami toksycznymi, rakotwórczymi lub powodującymi negatywny wpływ na ludzkie zdrowie,

• wiążącej się ze szkodliwym napromieniowaniem,

• pociągającej za sobą ryzyko wypadków, których młode osoby nie mogą rozpoznać lub uniknąć, ze względu na niewystarczającą dbałość o kwestie bezpieczeństwa, brak doświadczenia lub właściwego przygotowania,

• stwarzającej ryzyko dla zdrowia z powodu ekstremalnego zimna lub gorąca, hałasu lub drgań.

Ważne!

Artykuł 7 ust. 3 dyrektywy umożliwia państwom członkowskim odstąpienie od postanowień ust. 2, jeżeli jest to konieczne ze względu na naukę zawodu, a sama praca jest wykonywana pod nadzorem upoważnionej osoby.

Czas pracy

Podstawową zmienną, co do której dyrektywa nakłada na państwa członkowskie obowiązek ograniczenia, jest czas pracy młodych pracowników, zarówno dzieci, jak i młodocianych. W przypadku dzieci wymiar czasu pracy jest uzależniony od systemu kształcenia i rodzaju wykonywanej pracy. Natomiast w przypadku młodocianych wymiar ten wynosi nie więcej niż 8 godzin dziennie i 40 godzin tygodniowo.

Ograniczeniu podlegają też godziny wykonywania pracy: dzieci nie powinny wykonywać żadnej pracy w godzinach 20.00-6.00, natomiast młodociani - w godzinach 22.00-6.00 albo 23.00-7.00. Wyjątkowo młodociani mogą wykonywać pracę w porze nocnej, jeżeli nie podlegają już obowiązkowi szkolnemu, w szczególnych rodzajach działalności, pod nadzorem osoby dorosłej i poza godzinami 24.00-4.00.

Czas wypoczynku i przerwy w pracy zgodnie z art. 10 dyrektywy dla dzieci powinien być zapewniony w zakresie 14-godzinnego nieprzerwanego wypoczynku w ciągu doby, natomiast dla młodocianych o 2 godziny krótszy. Wypoczynek tygodniowy powinien wynosić nie mniej niż 2 dni, w miarę możliwości następujące po sobie.

W przypadku pracy w porze nocnej oraz czasu wypoczynku w odniesieniu do młodocianych, którzy nie podlegają obowiązkowi szkolnemu dyrektywa umożliwia odstępstwa od przyjętych zasad, jeżeli są ku temu obiektywne powody, a pracownicy mogą skorzystać z wyrównawczego okresu wypoczynku. Odstępstwa te dotyczą określonych w dyrektywie branż, tj. żeglarstwa, rybołówstwa, sił zbrojnych, policji, szpitali i podobnych instytucji, rolnictwa, przemysłu turystycznego, działalności kulturalnej, artystycznej, sportowej lub reklamowej.

Każdy z młodych pracowników, których dobowy czas pracy jest dłuższy niż 4,5 godziny, powinien mieć zapewnioną przerwę w pracy o wymiarze nie mniej niż 30 minut, w miarę możliwości o charakterze ciągłym.

Wszystkie państwa członkowskie zostały zobowiązane dyrektywą do określenia skutecznych i proporcjonalnych środków stosowanych w razie łamania jej postanowień. Jednocześnie w takim zakresie, w jakim minimalne wymagania przewidziane dyrektywą były wcześniej spełnione, wprowadzenie w życie dyrektywy nie stanowiło uzasadnionej podstawy dla zmniejszania ogólnego poziomu ochrony zapewnianej młodym osobom.

Katarzyna M. Świderska

 

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Anna Konarzewska-Żuczek

Prawnik

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »