| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | WIDEOAKADEMIA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Indywidualne prawo pracy > Zatrudnianie i zwalnianie > Wyrok SN z dnia 5 października 2005 r. sygn. I UK 32/05

Wyrok SN z dnia 5 października 2005 r. sygn. I UK 32/05

Nie można przypisać celu obejścia ustawy (art. 58 § 1 k.c. w związku z art. 300 k.p.) stronom umowy o pracę, na podstawie której rzeczywiście były wykonywane obowiązki i prawa z niej wynikające.

Ustalając powyższy stan faktyczny w oparciu o zeznania wnioskodawczyni, świadka Kazimierza G., dokumenty spółki i akta osobowe Elżbiety M., Sąd Okręgowy odmówił wiary zeznaniom wnioskodawczyni i Kazimierza G. w części dotyczącej zamiaru nawiązania stosunku pracy. W ocenie Sądu, zamiarowi takiemu przeczą okoliczności podpisania umowy o pracę, a mianowicie: podpisanie umowy na dwa dni przed osiągnięciem przez wnioskodawczynię 55 roku życia, „bliska znajomość biznesowa z Kazimierzem G. męża wnioskodawczyni i posiadanie przez niego udziałów w spółce „T.C”, pogarszająca się sytuacja finansowa spółki, brak rzeczywistej potrzeby dla tworzenia we wrześniu 2002 r. nowego stanowiska pracy dla pracownika administracji w spółce, a także sytuacja osobista i zdrowotna wnioskodawczyni, od kilkunastu lat niepozostającej w stosunku pracy. Uwzględniając te okoliczności Sąd Okręgowy uznał, że umowa o pracę ze spółką„T.C.” została zawarta przez wnioskodawczynię dla pozoru (art. 83 § 1 k.c. w związku z art. 300 k.p.), jedynie w celu podlegania ubezpieczeniu pracowniczemu dla uzyskania świadczenia emerytalnego przewidzianego w art. 29 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Wyrok Sądu Okręgowego zaskarżył apelacją pełnomocnik wnioskodawczyni, wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie odwołania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W konkluzji apelacji stwierdzono, że uzasadnienie odmowy prawa do świadczenia emerytalnego tezą zgodnie z którą ubezpieczony po to zawarł umowę o pracę, aby uzyskać prawo do emerytury, jest całkowicie nietrafne, ponieważ istotą każdego systemu ubezpieczenia społecznego jest to, że po przepracowaniu określonej ustawowo liczby lat, uzyskuje się uprawnienia emerytalne i świadczenie pieniężne w postaci emerytury.

Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi wyrokiem z 28 października 2004 r. [...] oddalił apelację wnioskodawczyni. Sąd Apelacyjny uznał, iż apelacja jest nieuzasadniona co do istoty sprawy - prawa wnioskodawczyni do emerytury przysługującej pracownikowi na podstawie art. 29 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z tym przepisem, ubezpieczeni urodzeni przed dniem 1 stycznia 1949 r, będący pracownikami, którzy nie osiągnęli wieku emerytalnego określonego w art. 27 pkt 1 (60 lat dla kobiet), mogą przejść na emeryturę: (w przypadku kobiety) po osiągnięciu wieku 55 lat, jeżeli mają co najmniej 30-letni okres składkowy i nieskładkowy. Przepis art. 29 ustawy, określając korzystniejsze od ogólnych warunki uzyskania prawa do emerytury, wskazuje krąg osób uprawnionych przez sformułowanie „ubezpieczeni będący pracownikami” i stanowiąc wyjątek od zasad ogólnych, określa warunki konieczne do uzyskania prawa do tzw. wcześniejszej emerytury. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, ratio legis omawianego przepisu daje podstawę do przyjęcia, że na podstawie art. 29 ustawy o emeryturach i rentach z FUS prawo do emerytury uzyskać może jedynie osoba posiadająca status pracowniczy. W okolicznościach faktycznych rozpatrywanej sprawy Sąd Okręgowy bezpodstawnie odmówił wnioskodawczyni statusu pracowniczego uznając, że zawarta przez nią ze spółką„T.C.” umowa o pracę jest czynnością pozorną. Sąd Apelacyjny podzielił pogląd Sądu Najwyższego, wyrażony w wyroku z 14 marca 2001 r., II UKN 258/00, OSNP 2002 nr 21, poz. 527, zgodnie z którym nie można przyjąć pozorności oświadczeń woli o zawarciu umowy o pracę, gdy pracownik podjął pracę i ją wykonywał, a pracodawca świadczenie to przyjmował. Nie wyklucza to jednak rozważenia, czy w konkretnym przypadku zawarcie umowy nie zmierzało do obejścia prawa (art. 58 § 1 k.c. w związku z art. 300 k.p.). Niesporne ustalenia Sądu Okręgowego wskazują że wnioskodawczyni świadczyła pracę, a ta była przyjmowana przez pracodawcę. Jednocześnie okoliczności sprawy uzasadniają zdaniem Sądu Apelacyjnego, rozważenie uznania zawartej umowy o pracę za nieważną na podstawie art. 58 k.c, gdyż jej zawarcie zmierzało do obejścia prawa. Według Sądu Apelacyjnego analiza okoliczności zawarcia umowy o pracę z 9 września 2002 r., jak też okoliczności jej rozwiązania w drodze porozumienia stron „w związku z nabyciem uprawnień emerytalnych”, uzasadnia wniosek, że rzeczywistym celem zawarcia umowy nie była wola realizowania przez wnioskodawczynię obowiązków pracowniczych, ale stworzenie warunków dla uzyskania statusu pracowniczego, a w konsekwencji uzyskania prawa do tzw. wcześniejszej emerytury. W ocenie Sądu drugiej instancji błędne jest stanowisko apelacji, że niecelowo Sąd Okręgowy oceniał konieczność bądź jej brak przyjęcia do pracy dodatkowej osoby, potrzebę utworzenia nowego stanowiska pracy, datę zawarcia umowy i czas jej trwania. Rzeczywisty charakter pracowniczego zatrudnienia wymaga bowiem nie tylko stwierdzenia braku formalnych zakazów do zatrudnienia danej osoby w ramach stosunku pracy, ale rygorystycznych ustaleń i przekonującej oceny, że zostały spełnione formalne i realne warunki do podjęcia zatrudnienia. Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że celem umowy o pracę z 9 września 2002 r. było skonstruowanie dla wnioskodawczyni statusu pracownika, koniecznej przesłanki dla uzyskania prawa do wcześniejszej emerytury. Umowa taka, mająca na celu obejście bezwzględnie obowiązującego przepisu ustawy, wymagającego posiadania statusu pracowniczego w sensie rzeczywistym, jest nieważna. Oznacza to, że wnioskodawczyni nie będąc pracownikiem nie może przejść na emeryturę w oparciu o przepis art. 29 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Źródło:

Orzeczenia Sądu Najwyższego - Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
Gazeta Samorządu i Administracji598.00 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

SKŁADKI ZUS

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Eksperci portalu infor.pl

Dziennik Gazeta Prawna

Największy polski dziennik prawno-gospodarczy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »