| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Indywidualne prawo pracy > Zatrudnianie i zwalnianie > Czy przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę może być nabycie uprawnień emerytalnych

Czy przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę może być nabycie uprawnień emerytalnych

Osiągnięcie wieku emerytalnego i nabycie prawa do emerytury nie może stanowić wyłącznej przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę (uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 21 stycznia 2008 r., II PZP 13/08).

Osiągnięcie wieku uprawniającego do emerytury lub nabycie prawa do emerytury jako przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę wzbudzało duże kontrowersje - zarówno według wcześniej obowiązujących przepisów, jak i obecnych.

Dotychczasowa praktyka i orzecznictwo nie były w tej kwestii jednolite. Pogląd o dopuszczalności wypowiedzenia stosunku pracy z tej przyczyny pojawił się stosunkowo wcześnie. Sąd Najwyższy w uchwale z 27 czerwca 1985 r. (III PZP 10/85, OSNCP 1985/11/164) pośrednio dopuścił możliwość wypowiedzenia umowy ze względu na osiągnięcie wieku emerytalnego w ciągu trwania stosunku pracy (zob. uzasadnienie IV tezy cyt. uchwały). Podobnie SN orzekł w wyroku z 25 lipca 2003 r. (I PK 305/02), a w kolejnym orzeczeniu z 29 września 2005 r. (II PK 19/05, OSNP 2006/15- -16/236) stwierdził wprost, że uzyskanie przez pracownika prawa do emerytury jest uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia przez pracodawcę umowy o pracę na czas nieokreślony (art. 45 § 1 k.p.), które nie oznacza dyskryminacji pracownika ze względu na wiek (art. 11 3 k.p.). Ponadto osiągnięcie wieku emerytalnego samo przez się powoduje uchylenie prawa do przewidzianej w art. 39 k.p. szczególnej ochrony przed wypowiedzeniem umowy o pracę. Prawo pracy chroni zatem trwałość stosunku pracy tylko tych pracowników w wieku przedemerytalnym, którzy po jego osiągnięciu nabędą prawo do emerytury.

Uzasadnieniem możliwości zwalniania pracowników po osiągnięciu wieku emerytalnego było też prawo pracodawcy do decydowania o dalszej przydatności pracownika, który - mimo że jedynie formalnie - utracił zdolność do wykonywania pracy. Pracodawca ma prawo do realizowania własnej polityki zatrudnienia, w której niekoniecznie muszą znaleźć miejsce pracownicy wprawdzie z wieloletnim doświadczeniem, ale w zaawansowanym wieku i z wiążącymi się z tym problemami (np. zdrowotnymi).

Ta linia orzecznicza została jednak podważona w wyroku z 4 listopada 2004 r. (I PK 7/04, OSNP 2005/12/171), w którym Sąd Najwyższy wskazał, że wypowiedzenie dokonane wyłącznie z powodu osiągnięcia przez pracownika wieku emerytalnego musiałoby być uznane za nieuzasadnione, a do dokonania takiej oceny przydatne są generalne zasady prawa pracy ujęte m.in. w art. 113 Kodeksu pracy (zakaz dyskryminacji). Pogląd ten został potwierdzony wyrokiem z 19 marca 2008 r. (I PK 219/07) i uchwałą składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 19 listopada 2008 r. (I PZP 4/08, Biul. SN 11/2008), w której sąd stwierdził, że wypowiedzenie pracownicy umowy o pracę na czas nieokreślony wyłącznie z powodu nabycia przez nią prawa do emerytury na podstawie art. 40 w związku z art. 50 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jest to tzw. emerytura kolejowa przysługująca byłym pracownikom PKP) stanowi dyskryminację ze względu na płeć (art. 113 k.p.). Mimo to jeszcze w wyroku z 14 stycznia 2008 r. (II PK 102/07, M. Pr. Prac. 2008/8/440) Sąd Najwyższy wskazał na aktualność wcześniejszej wykładni dopuszczającej rozwiązanie stosunku pracy z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego, stwierdzając, iż jest to usprawiedliwione społecznie kryterium doboru pracowników do zwolnienia, a co za tym idzie, nie może jednocześnie być uznane za kryterium dyskryminujące określoną grupę pracowników. Zdaniem sądu, nie tyle osiągnięcie wieku emerytalnego jest przyczyną rozwiązania stosunku pracy, ale fakt, że po osiągnięciu tego wieku pracownik pozyskuje inne poza zatrudnieniem źródło stałego dochodu.

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Polskie Centrum Kadrowo – Płacowe

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »