| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Indywidualne prawo pracy > Urlopy > Liczba dni wypoczynku pracownika zależy od wymiaru jego czasu pracy

Liczba dni wypoczynku pracownika zależy od wymiaru jego czasu pracy

Pracownikom zatrudnionym w niepełnym wymiarze czasu pracy, np. na pół etatu, urlop wypoczynkowy ustala się w wymiarze proporcjonalnym do wymiaru czasu pracy. Zasada ta obowiązuje zarówno w odniesieniu do pracownika podejmującego pracę po raz pierwszy, jak i wobec pracownika mającego prawo do kolejnego urlopu.

Pracownik podejmujący pracę po raz pierwszy, w roku kalendarzowym, w którym podejmuje taką pracę, uzyskuje prawo do urlopu z upływem każdego miesiąca pracy, w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu przysługującego mu po przepracowaniu roku. Ustalenie, ile dni urlopu będzie pracownikowi przysługiwało po przepracowaniu każdego miesiąca sprawia niekiedy pracodawcom kłopot, szczególnie gdy dotyczy to pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Urlop cząstkowy

W takiej sytuacji należy ustalić najpierw wymiar urlopu w proporcji do wymiaru czasu pracy, do jakiego miałby prawo po roku pracy (np. dla pracownika zatrudnionego na 1/4 etatu, przy założeniu, że ukończył on szkołę wyższą, a zatem po roku pracy miałby dziewięcioletni staż pracy, wyniesie on pięć dni).

Następnie należy ustalić 1/12 z wymiaru urlopu przysługującego takiemu pracownikowi po przepracowaniu roku, tj. 1/12 z pięciu dni.

Ze względu na brak przepisu zobowiązującego pracodawcę do zaokrąglania niepełnego dnia urlopu w górę - wymiar urlopu cząstkowego, przysługującego pracownikowi z upływem każdego miesiąca pracy w roku kalendarzowym, w którym podjął pracę po raz pierwszy może być określony nie tylko w dniach, ale także w godzinach, a niekiedy i w minutach.

Urlop wypoczynkowy w wymiarze 1/12 z pięciu dni wyniesie 3 godziny i 20 minut. Wynika to z następującego wyliczenia:

- pięć dni urlopu to 40 godzin (jeden dzień urlopu odpowiada ośmiu godzinom pracy)

- 40 godzin to 2400 minut,

- 1/12 z 2400 minut to 200 minut;

- 200 minut to 3 godziny i 20 minut.

Jeżeli zatem taki pracownik pozostaje w zatrudnieniu np. przez ostatnie trzy miesiące 2007 roku to uzyska on prawo do trzech cząstkowych urlopów wypoczynkowych, każdy w wymiarze trzech godzin i 20 minut.

Ustalenie wymiaru urlopu przysługującego pracownikowi w następnym roku kalendarzowym, przy założeniu, że pracownik nadal pracowałby w niepełnym wymiarze czasu pracy (np. na 1/3 etatu) i był zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony przedstawia się następująco: 1/3 z 20 dni urlopu to siedem dni (po zaokrągleniu niepełnego dnia urlopu w górę do pełnego dnia). W tym przypadku obowiązuje już bowiem zasada, że przy ustalaniu urlopu wypoczynkowego w wymiarze proporcjonalnym do wymiaru czasu pracy następuje zaokrąglenie ułamkowej części urlopu w górę do pełnego dnia, czyli zawsze na korzyść pracownika.

Ze względu na to, że wymiar urlopu wypoczynkowego jest ustalany z uwzględnieniem wymiaru czasu pracy, w jakim pracownik wykonuje pracę - każda zmiana wymiaru czasu pracy oznacza konieczność skorygowania wymiaru urlopu wypoczynkowego przysługującego pracownikowi.

Korekta ta oznaczać będzie podwyższenie lub obniżenie przysługującego pracownikowi urlopu, w zależności od tego, czy pracownik ma wykonywać pracę w wyższym, czy też w niższym wymiarze czasu pracy.

Prawo do urlopu na żądanie przysługuje każdemu pracownikowi, niezależnie od tego, w jakim wymiarze czasu pracy jest zatrudniony. Zgodnie bowiem z przepisem art. 1672 k.p. pracownik w każdym roku kalendarzowym ma prawo do czterech dni urlopu wykorzystywanego w terminie przez siebie wskazanym.

Urlop na żądanie nie jest odrębnym rodzajem urlopu, a jedynie częścią urlopu wypoczynkowego należnego pracownikowi. Należy to rozumieć w ten sposób, iż z wymiaru urlopu wypoczynkowego pracownika określona jego część może być przez pracownika wykorzystywana na uprzywilejowanych zasadach.

Żaden przepis nie daje podstaw do stosowania do urlopu na żądanie zasady proporcjonalności, zarówno w przypadku nawiązywania i rozwiązywania stosunku pracy, jak i w przypadku ustalania wymiaru urlopu dla pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Prowadzi to zatem do wniosku, iż pracownik zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy powinien mieć prawo do urlopu na żądanie na takich samych zasadach, jak pracownik zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy.

Ze względu na cel, jakiemu służy urlop na żądanie, przyjmuje się, że chodzi tu o cztery nieobecności pracownika w pracy usprawiedliwione faktem wykorzystywania przez niego urlopu wypoczynkowego. Ile faktycznie godzin urlopu zużyje pracownik korzystający z urlopu na żądanie, jest uzależnione od liczby godzin, jaką miałby on przepracować w danym dniu, gdyby nie korzystał z takiego urlopu. Urlopu wypoczynkowego, w tym także urlopu na żądanie, udziela się bowiem w wymiarze godzinowym odpowiadającym liczbie godzin pracy pracownika w danym dniu, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy.

Jeżeli więc pracownik zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy, np. na 3/4 etatu ma prawo do 20 dni urlopu (3/4 z 26 dni) - to oznacza to, że urlop ten obejmuje także cztery dni nieobecności pracownika w pracy usprawiedliwione faktem korzystania przez niego z urlopu na żądanie.


Ze względu na możliwość wykonywania pracy także w bardzo niewielkim wymiarze czasu pracy, np. na 1/5, czy 1/8 etatu - wymiar urlopu wypoczynkowego ustalony w proporcji do wymiaru czasu pracy może nieznacznie tylko różnić się od liczby dni nieobecności pracownika w pracy z powodu wykorzystywania urlopu na żądanie.

PRZYKŁAD WYMIAR CZASU PRACY WPŁYWA NA URLOP

Pracownik z 12 letnim stażem pracy został z początkiem roku kalendarzowego zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony w wymiarze 1/2 etatu a następnie, od dnia 1 kwietnia do końca roku, wykonuje pracę u tego samego pracodawcy w wymiarze 2/3 etatu.

W danym roku pracownikowi przysługuje urlop w wymiarze 18 dni. Wynika to z następującego wyliczenia:

1/2 z 26 dni urlopu to 13 dni urlopu, 3/12 z 13 dni urlopu to 4 dni urlopu;

2/3 z 26 dni urlopu to 18 dni urlopu, 9/12 z 18 dni urlopu to 14 dni urlopu,

to znaczy 4+14 = 18 dni urlopu

PRZYKŁAD ZMIANA PRACODAWCY W CIĄGU ROKU

Pracownik z ośmioletnim stażem pracy był zatrudniony u pracodawcy A w pełnym wymiarze czasu pracy od stycznia do maja, a następnie podjął pracę u pracodawcy B w wymiarze 1/3 etatu od lipca do końca roku. W czerwcu pracownik ten nie był zatrudniony.

Minimalny wymiar urlopu tego pracownika to 13 dni. Wynika to z następującego wyliczenia:

5/12 z 20 dni urlopu to 9 dni urlopu;

1/3 z 20 dni urlopu to 7 dni urlopu; 6/12 z 7 dni urlopu to 4 dni urlopu.

W praktyce pracownik mógł u pracodawcy A do dnia rozwiązania stosunku pracy wykorzystać w naturze więcej niż dziewięć dni urlopu, bowiem urlop w wymiarze proporcjonalnym jest ustalany dopiero w momencie rozwiązania stosunku pracy, a więc do tego dnia pracownik może wykorzystywać urlop w pełnym należnym mu wymiarze (w naszym przykładzie 20 dni). Informacja o wymiarze faktycznie wykorzystanego urlopu powinna być zawarta w wydanym przez pracodawcę A świadectwie pracy. Pracodawca B, ustalając wymiar urlopu, powinien brać pod uwagę treść świadectwa pracy. W konkretnym przypadku może się zatem okazać, że pracodawca B w ogóle nie będzie zobowiązany do udzielenia pracownikowi urlopu. Tak będzie, jeżeli pracownik wykorzystał u pracodawcy A taką liczbę dni urlopu, która odpowiada wymiarowi urlopu pracownika w danym roku kalendarzowym, biorąc pod uwagę okresy zatrudnienia pracownika w danym roku u poszczególnych pracodawców, przerwy w zatrudnieniu oraz wymiar czasu pracy, w jakim pracownik wykonuje pracę.

Jeżeli zatem pracownik u pracodawcy A wykorzystałby np. 15 dni urlopu, to pracodawca B w ogóle nie byłby zobowiązany do udzielenia mu urlopu wypoczynkowego. Minimalny łączny wymiar urlopu w tym roku wynosi bowiem dla tego pracownika 13 dni.

PRZYKŁAD NIEPEŁNY WYMIAR CZASU PRACY

Wymiar urlopu wypoczynkowego dla pracownika z 12-letnim stażem pracy zatrudnionego na 1/5 etatu wynosi 6 dni (w tym 4 dni urlopu na żądanie), zaś zatrudnionego na 1/8 etatu wynosi 4 dni (co pokrywa się z wymiarem urlopu na żądanie). Od rozkładu czasu pracy tych pracowników będzie zależeć, ile godzin urlopu zużyją oni korzystając z 4 nieobecności w pracy usprawiedliwionych faktem bycia na urlopie na żądanie.

W praktyce bowiem wyrażany w dniach wymiar urlopu nie zawsze pokrywa się z liczbą dni nieobecności w pracy ze względu na korzystanie z urlopu. Liczba ta będzie taka sama jedynie w przypadku, gdy pracownik ma 8-godzinny dzień pracy. Jeżeli natomiast dobowy wymiar czasu pracy jest krótszy niż 8 godzin, to np. 6-dniowy urlop (48 godzin) będzie wykorzystywany przez większą liczbę dni niż 6. Jeżeli natomiast dobowy wymiar czasu pracy jest dłuższy niż 8 godzin, to np. 4-dniowy urlop (32 godziny) będzie wykorzystywany przez mniejszą liczbę dni niż 4.

Powyższe reguły odnoszą się także do urlopu na żądanie wykorzystywanego przez pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy. W przypadku zatrudnienia na 1/8 etatu (co uprawnia do 4 dni urlopu, które w całości mogą być wykorzystane na zasadach uprzywilejowanych) - pracownik może być nieobecny w pracy np. tylko przez 2 dni (jeżeli jego dobowy wymiar czasu pracy wynosi 16 godzin). Jeżeli jednak jego dobowy wymiar czasu pracy wynosiłby np. 2 godziny, to po wykorzystaniu 4 dni urlopu na żądanie w puli urlopowej zostanie jeszcze 24 godziny urlopu.

JADWIGA SOWIŃSKA

reklama

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Joanna Targowska

Prawnik

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »