| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | WIDEOAKADEMIA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Indywidualne prawo pracy > Uprawnienia rodzicielskie > Dla kogo zasiłek macierzyński

Dla kogo zasiłek macierzyński

Pracownica podlegająca ubezpieczeniu chorobowemu, która urodzi dziecko lub przyjmie dziecko na wychowanie, ma zagwarantowane ustawowo prawo do urlopu macierzyńskiego.

Urlop macierzyński przysługuje każdej pracownicy bez względu na rodzaj zawartej umowy o pracę, staż pracy czy zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Zasiłek macierzyński przysługuje pracownicy, która w okresie ubezpieczenia chorobowego albo w okresie urlopu wychowawczego:

• urodziła dziecko,

• przyjęła na wychowanie dziecko w wieku do 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do 10. roku życia i wystąpiła do sądu opiekuńczego w sprawie jego przysposobienia,

• przyjęła na wychowanie w ramach rodziny zastępczej z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem, dziecko w wieku do 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do 10. roku życia.

Wymiar urlopu macierzyńskiego

Wymiar urlopu macierzyńskiego wynosi obecnie:

• 18 tygodni (126 dni) przy pierwszym porodzie,

• 20 tygodni (140 dni) przy każdym następnym porodzie,

• 28 tygodni (196 dni) w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie.

Pracownicy, która wychowuje dziecko przysposobione lub która przyjęła dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej pełniącej zadania pogotowia rodzinnego, przysługuje urlop macierzyński w wymiarze 20 tygodni również przy pierwszym porodzie.

Urlop macierzyński przed porodem

Co najmniej 2 tygodnie urlopu macierzyńskiego mogą przypadać przed przewidzianą datą porodu. Ustawowy przepis umożliwiający skorzystanie z urlopu macierzyńskiego przed porodem jest uprawnieniem i przywilejem pracownicy, która z powodu zbliżającej się daty porodu nie może świadczyć pracy. Nie wynika z niego obowiązek korzystania przez pracownicę z urlopu macierzyńskiego przed porodem.

Po porodzie przysługuje urlop macierzyński niewykorzystany przed porodem aż do wyczerpania przysługującego wymiaru urlopu.

Liczenie urlopu

Jeżeli pracownica nie korzysta z urlopu macierzyńskiego przed przewidywaną datą porodu, pierwszym dniem urlopu macierzyńskiego jest dzień porodu.

Urlop macierzyński rozpoczyna się zatem od dnia porodu pracownicy również wówczas, gdy urodzi ona dziecko w dniu, w którym wykonywała pracę.

W przypadku gdy poród nastąpił w dniu, w którym pracownica przepracowała dobowy wymiar czasu pracy i otrzymała wynagrodzenie za tę pracę, pracownica nie otrzyma zasiłku macierzyńskiego, mimo że ten dzień jest pierwszym dniem urlopu macierzyńskiego. Zasiłek macierzyński nie przysługuje za okres niezdolności do pracy, w którym pracownik na podstawie przepisów o wynagradzaniu zachowuje prawo do wynagrodzenia. Postępowanie zakładów pracy polegające na udzielaniu urlopu macierzyńskiego w sytuacji, gdy poród przypada w dniu wolnym od pracy, od pierwszego dnia, w którym pracownica miałaby obowiązek świadczyć pracę jest niezgodne z przepisami.

Dokumenty

Dokumentami służącymi do wypłaty zasiłku macierzyńskiego są: zaświadczenie lekarskie wystawione na zwykłym druku, stwierdzające przewidywaną datę porodu - za okres przed porodem, skrócony odpis aktu urodzenia dziecka - po porodzie oraz oświadczenie ubezpieczonej o urodzeniu pierwszego lub kolejnego dziecka.


W razie wypłaty zasiłku macierzyńskiego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych dodatkowo wymagane są:

• zaświadczenie pracodawcy o okresie udzielonego urlopu macierzyńskiego,

• zaświadczenie płatnika składek (wystawione na druku ZUS Z-3).

Wypłaty zasiłku macierzyńskiego w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego ZUS dokonuje, gdy płatnicy składek zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego nie więcej niż 20 ubezpieczonych.

W liczbie tej należy zatem uwzględniać nie tylko pracowników (w tym młodocianych w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy), ale również inne osoby podlegające ubezpieczeniu chorobowemu, np. wykonujące pracą nakładczą. Nie uwzględnia się natomiast osób przebywających na urlopach wychowawczych i bezpłatnych oraz duchownych podlegających ubezpieczeniu chorobowemu.

Po ustaniu ubezpieczenia chorobowego zasiłki zawsze (bez względu na liczbę ubezpieczonych) wypłacane są przez ZUS.

Macierzyński na wychowawczym

Pracownicy, która urodziła dziecko w czasie urlopu wychowawczego, zasiłek macierzyński przysługuje przez okres opowiadający części urlopu macierzyńskiego, przypadającej po porodzie, czyli w wymiarze skróconym o 2 tygodnie, jeżeli pełny wymiar urlopu macierzyńskiego bez skracania go o 2 tygodnie przypada w czasie urlopu wychowawczego. Jeżeli pełny wymiar urlopu macierzyńskiego wykracza poza udzielony pracownicy urlop wychowawczy, pracownicy przysługuje zasiłek macierzyński w pełnym wymiarze, tj. przez okres odpowiednio 20 lub 28 tygodni liczonych od dnia porodu.

Przyjęcie dziecka na wychowanie

Pracownicy, która przyjęła dziecko na wychowanie i wystąpiła do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie jego przysposobienia, zasiłek macierzyński przysługuje przez okres 18 tygodni (126 dni), nie dłużej jednak niż dokończenia przez dziecko 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10. roku życia.

W przypadku przyjęcia na wychowanie dziecka w wieku do 7. roku życia, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego do ukończenia przez nie 10. roku życia, zasiłek macierzyński przysługuje przez okres nie krótszy niż 8 tygodni.

Przykład

Pracownica przyjęła na wychowanie dziecko w wieku 6 lat i 11 miesięcy i wystąpiła do sądu z wnioskiem o przysposobienie tego dziecka.

Zasiłek macierzyński przysługuje jej przez okres 8 tygodni, mimo że do ukończenia przez nie 7. roku życia pozostał tylko miesiąc (art. 183 § 2 k.p.).

Przyznanie i wypłata zasiłku macierzyńskiego z tytułu przyjęcia dziecka na wychowanie następuje na podstawie:

• oświadczenia o dacie przyjęcia dziecka na wychowanie,

• zaświadczenia sądu opiekuńczego o wystąpieniu do sądu o przysposobienie dziecka lub przyjęcie dziecka na wychowanie w ramach rodziny zastępczej - zawierającego informację o dacie urodzenia dziecka,

• zaświadczenie pracodawcy o okresie udzielonego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego - w razie wypłaty zasiłku macierzyńskiego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Andrzej Wars

Narzędzia kadrowego

POLECANE

SKŁADKI ZUS

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Eksperci portalu infor.pl

Biuro rachunkowe PROGRES s.c.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »