| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Indywidualne prawo pracy > Prawa i obowiązki > Klauzule autonomiczne do umowy o pracę

Klauzule autonomiczne do umowy o pracę

Poza umową o pracę pracownik i pracodawca są uprawnieni do zawierania innych umów, które – nie będąc częścią składową stosunku pracy – kształtują wzajemne prawa i obowiązki stron. Takie dodatkowe umowy nazywane są klauzulami autonomicznymi.

Ograniczeniem dla swobody kontraktowej stron jest art. 1012 § 3 k.p. Wskazuje on, że odszkodowanie zastrzeżone dla pracownika nie może być niższe od 25% wynagrodzenia otrzymanego przez pracownika przed ustaniem stosunku pracy przez okres odpowiadający okresowi obowiązywania zakazu konkurencji. Treść klauzuli konkurencyjnej mogą uzupełniać instytucje prawa cywilnego. Przykładem tego jest kara umowna zastrzegana na rzecz byłego pracodawcy na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania przez pracownika obowiązku powstrzymywania się od działalności konkurencyjnej, a także odstąpienie od umowy lub jej rozwiązanie za wypowiedzeniem pracodawcy z zastrzeżeniem warunku wskazania okoliczności stanowiących przesłanki wypowiedzenia (wyrok SN z 26 lutego 2003 r., I PK 139/02, OSNP 2004/14/241).

Przykładem klauzuli autonomicznej jest również umowa o wspólnej odpowiedzialności pracowników za mienie powierzone. Umowę taką można zawrzeć jedynie z osobą pozostającą w zatrudnieniu. Jest to odrębna umowa – nie musi więc obejmować całego okresu pozostawania w stosunku pracy; może dotyczyć różnych jego okresów. Ten sam pracownik może zresztą zawrzeć wiele umów o wspólnej odpowiedzialności w czasie zatrudnienia. Umowa o współodpowiedzialności za mienie powierzone wygasa najpóźniej w związku z wygaśnięciem umowy o pracę. Odwrotny skutek w postaci ustania stosunku pracy w związku z ustaniem umowy o wspólnej odpowiedzialności za mienie powierzone nie następuje. Umowa powinna zawierać postanowienia o udziale poszczególnych pracowników za niedobory, jakie mogą powstać w przyszłości. Udział można określić procentowo lub w ułamku. Nieustalenie udziału nie prowadzi do nieważności umowy, lecz do ustalenia równych udziałów. Jak zauważył Sąd Najwyższy w wyroku z 19 marca 1998 r., pracodawca w przypadku odpowiedzialności za mienie powierzone (art. 124 k.p.) jest zobowiązany udowodnić wyrządzenie przez pracownika szkody w tym mieniu i jej wysokość. Zmiana w tym zakresie na niekorzyść pracownika w drodze umowy jest niedopuszczalna (I PKN 564/97, OSNP 1999/5/162). Nie jest możliwe zwolnienie pracodawcy z obowiązku prawidłowego powierzenia mienia łącznie wszystkim pracownikom, którzy mają być objęci współodpowiedzialnością na podstawie inwentaryzacji przeprowadzonej z ich udziałem lub z udziałem osób przez nich wskazanych.

Na zasadach określonych w odrębnej umowie może odbywać się podnoszenie kwalifikacji zawodowych przez pracownika. Przewiduje to art. 1034 § 1 k.p. Umowa o podnoszenie kwalifikacji zawodowych powinna zostać zawarta na piśmie i zawierać postanowienia określające wzajemne prawa i obowiązki pracodawcy i pracownika. Swoboda stron tej umowy jest ograniczona z mocy art. 1034 § 2 k.p., który stanowi, że umowa nie może zawierać postanowień mniej korzystnych dla pracownika niż przepisy rozdziału dotyczącego podnoszenia kwalifikacji zawodowych pracowników. Tym samym szkolącemu się pracownikowi pracodawca może przyznać świadczenia obligatoryjne oraz fakultatywne. Do pierwszych należy urlop szkoleniowy oraz zwolnienie z całości lub części dnia pracy, na czas niezbędny, by punktualnie przybyć na obowiązkowe zajęcia oraz na czas ich trwania. Obniżenie obowiązującego wymiaru urlopu i zwolnień nie jest możliwe. Pracodawca może także przyznać pracownikowi podnoszącemu kwalifikacje zawodowe dodatkowe świadczenia, w szczególności pokryć opłaty za kształcenie, przejazd, podręczniki i zakwaterowanie. Zakres i rodzaj świadczeń powinna precyzować umowa.

reklama

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Company-logos.co

Katalog firm

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »