| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Indywidualne prawo pracy > Prawa i obowiązki > Umowa o wspólnej odpowiedzialności materialnej

Umowa o wspólnej odpowiedzialności materialnej

Osoby objęte wspólną odpowiedzialnością materialną muszą mieć zapewnioną możliwość sprawowania nadzoru nad powierzonym im mieniem m.in. przez swobodny dostęp do tego mienia.

Zakres odpowiedzialności

Odpowiedzialność za mienie uwarunkowana jest:

  • powstaniem szkody (stwierdzenie niedoboru),
  • bezprawnością zachowania (naruszeniem obowiązków pracowniczych – brakiem dbałości o mienie),
  • winą pracownika,
  • wystąpieniem związku przyczynowego między zachowaniem pracownika a powstałą szkodą.

W razie powierzenia pracownikowi mienia z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się wystarczy wykazanie przez zakład pracy, że szkoda jest następstwem nierozliczenia się pracownika – tak stwierdził w uchwale z 29 grudnia 1975 r. Sąd Najwyższy, V PZP 13/75.

Należałoby zaznaczyć, że ubytki w mieniu można podzielić na niezawinione (spowodowane np. ubytkami naturalnymi, stratami losowymi) i niedobory zawinione, które będą efektem działań pracowników, np. obroty dokonywane niezgodnie z dokumentacją, niesystematyczność w pracy, błędy w pomiarach itp.

W przypadku powierzenia mienia pracownicy odpowiadają za szkodę w pełnej wysokości, tj. zarówno za rzeczywistą stratę, jak i utracone korzyści. Zgodnie z tezą wyroku Sądu Najwyższego z 24 lutego 1989 r. w sprawach materialnej odpowiedzialności pracowników wysokość szkody ustala się według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej chwili (art. 363 § 2 k.c. w zw. z art. 300 k.p.). W razie wyrządzenia szkody w walucie obcej ustalenie odszkodowania następuje z reguły według średniego kursu obowiązującego w dacie ustalenia odszkodowania (III PRN 1/89).

Pracownik objęty wspólną odpowiedzialnością materialną może uwolnić się od niej, jeżeli wykaże, że szkoda ta powstała z przyczyn od niego niezależnych (np. na skutek niezapewnienia przez pracodawcę warunków umożliwiających rozliczenie się z tego mienia) lub gdy wykaże, że szkoda w całości lub w części spowodowana została przez niektórych tylko pracowników (wówczas za całość szkody albo za jej stosowną część odpowiadają tylko sprawcy).

Podstawa prawna:

  • art. 124 i 125 Kodeksu pracy,
  • rozporządzenie Rady Ministrów z 4 października 1974 r. w sprawie wspólnej odpowiedzialności materialnej pracowników za powierzone mienie (DzU z 1996 r. nr 143, poz. 663),
  • orzeczenia Sądu Najwyższego:

– wyrok z 24 lutego 1989 r. (III PRN 1/89, OSP 1990/7/279),

– uchwała z 18 kwietnia 1988 r. (III PZP 62/87, OSNC 1988/12/165),

– uchwała z 29 grudnia 1975 r. (V PZP 13/75, OSNC 1976/2/19),

  • wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 21 kwietnia 1995 r. (III APr 82/94, OSA 1997/7–8/22).
reklama

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Waldemar Żuchowski

Doradca podatkowy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »