| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Indywidualne prawo pracy > Czas pracy > Obowiązek pracy w godzinach nadliczbowych

Obowiązek pracy w godzinach nadliczbowych

Polecenie pracodawcy pracy w godzinach nadliczbowych nie ma charakteru bezwzględnego. Pracownik może odmówić jego wykonania. Jednakże odmowa musi mieć uzasadnienie w przepisach prawa lub zasadach współżycia społecznego.

Praca w godzinach nadliczbowych

Pracę w godzinach nadliczbowych stanowi praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy. Kodeks pracy dopuszcza pracę w godzinach nadliczbowych w dwóch przypadkach:

  1. w razie konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii;
  2. jeżeli wynika to ze szczególnych potrzeb pracodawcy (art. 151 § 1k.p.).

Interpretacja pierwszej ze wskazanych powyżej okoliczności nie sprawia problemu i nie wzbudza kontrowersji. Obejmuje ona sytuacje nadzwyczajne, których nie można było przewidzieć i które wymagają nadzwyczajnych zachowań, np. powódź, pożar, awaria maszyny.

Problemy interpretacyjne wywołuje natomiast druga z przesłanek pracy w godzinach nadliczbowych. Ustawodawca nie zdefiniował szczególnych potrzeb pracodawcy. W związku z tym pojęcie to stało się przedmiotem rozważań doktryny i judykatury. W ich ocenie szczególne potrzeby pracodawcy stanowią okoliczności specjalne, niecodzienne, odróżniające się od zwykłych potrzeb związanych z prowadzoną działalnością (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2000 r., sygn. akt I PKN 667/99).

Zobacz serwis: Kodeks pracy

Odmowa pracy w godzinach nadliczbowych

Powierzenie pracownikowi pracy w godzinach nadliczbowych następuje w drodze polecenia pracodawcy. Sprawuje on bowiem kierownictwo nad organizacją procesu pracy w zakładzie pracy (zob. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt II PK 248/08). Pracownik może odmówić jednak wykonania przedmiotowego polecenia, jeżeli jest ono sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego.

Odmowa pracy w godzinach nadliczbowych z uwagi na sprzeczność z przepisami prawa winna mieć miejsce, jeżeli polecenie pracodawcy narusza konkretny przepis prawa, w szczególności:

  • art. 151 § 2 k.p. - zakaz zatrudniania w godzinach nadliczbowych pracowników zatrudnionych na stanowiskach pracy, na których występują przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń lub natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia;
  • art. 178 § 1 k.p. - zakaz zatrudniania w godzinach nadliczbowych pracownic w ciąży;
  • art. 178 § 2 k.p. - zakaz zatrudniania w godzinach nadliczbowych pracownika opiekującego się dzieckiem do ukończenia przez nie 4 roku życia;
  • art. 203 § 1 k.p. - zakaz zatrudniania w godzinach nadliczbowych młodocianego;
  • art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 2046 z późn. zm.) - zakaz zatrudnienia w godzinach nadliczbowych pracowników tymczasowych.
reklama

Polecamy artykuły

Narzędzia kadrowego

POLECANE

REWOLUCJA W EMERYTURACH

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Eksperci portalu infor.pl

Dom Maklerski Banku Ochrony Środowiska SA

Dom Maklerski

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od kadry.Infor.pl
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK