| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Indywidualne prawo pracy > Czas pracy > Jakie są skutki wprowadzenia długiego okresu rozliczeniowego

Jakie są skutki wprowadzenia długiego okresu rozliczeniowego

Okres rozliczeniowy to czas, w którym pracodawca (poza pewnymi wyjątkami, gdy np. na wniosek pracownika można mu udzielić czasu wolnego za godziny nadliczbowe w kolejnym okresie rozliczeniowym) powinien rozliczyć się z pracownikiem w zakresie jego czasu pracy oraz z wynagrodzenia z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych. Długość okresu rozliczeniowego często wpływa na możliwość uniknięcia pracy w godzinach nadliczbowych, dlatego dopasowanie czasu jego trwania do potrzeb pracodawcy jest bardzo ważne.

Grudzień 2011

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

12

12

12

W

12

12

12

12

12

12

W

12

12

12

12

12

12

W

12

12

12

12

12

12

W

W

12

12

12

12

12

Styczeń 2012

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

W

12

12

12

12

W

12

W

12

12

12

12

12

12

W

12

12

12

12

12

W5

W

W

W

W

W

W

W5

W

W

W

Luty 2012

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

 

W5

W5

W5

W5

W

W5

W5

W5

W5

W5

W5

W

W

W

W

W

W

W5

W

W

W

W

W

W

W5

W

W

W

W

W5 – dzień wolny z tytułu przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy,

W – niedziele i święta.

Takie rozplanowanie pracy jest dopuszczalne w równoważnym systemie czasu pracy i nie narusza obowiązujących przepisów prawa pracy. Pracownicy mają zapewnione w każdym przypadku odpoczynki dobowe, tygodniowe oraz przeciętnie 5-dniowy tydzień pracy w okresie rozliczeniowym. Pracownicy nie wykonywali również pracy w godzinach nadliczbowych. Gdyby pracodawca nie zdecydował się na wydłużenie okresu rozliczeniowego czasu pracy do 3 miesięcy, tylko stosował podstawowy 1-miesięczny okres rozliczeniowy dla systemu równoważnego, to w grudniu 2011 r. i w styczniu 2012 r. pracownikom przysługiwałby oprócz normalnego wynagrodzenia czas wolny lub dodatki za pracę nadliczbową.

Wady długiego okresu rozliczeniowego

Długi okres rozliczeniowy ma też swoje minusy. Dotyczy to kwestii związanych z wynagrodzeniem pracowników pracujących w takim okresie rozliczeniowym. Jeżeli pracownicy są wynagradzani stawką miesięczną, to wówczas za miesiąc, w którym przepracują liczbę godzin poniżej nominalnego wymiaru czasu pracy, muszą otrzymać wynagrodzenie, które wynika z ich umów o pracę. Natomiast jeżeli pracownik jest wynagradzany stawką godzinową, trzeba mu zapewnić co najmniej minimalne wynagrodzenie za dany miesiąc pracy.

PRZYKŁAD

Pracownicy pracują w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym. W okresie rozliczeniowym od 1 kwietnia do 30 czerwca br. jeden z pracowników przepracował:

  • w kwietniu 200 godzin,
  • w maju 200 godzin,
  • w czerwcu 88 godzin.

Pracownik jest wynagradzany stawką godzinową w wysokości 10 zł. Za kwiecień i maj otrzymał 2000 zł. Natomiast w czerwcu zarobił 1120 zł, ale pracodawca powinien mu wypłacić za ten miesiąc minimalne wynagrodzenie w wysokości 1500 zł. W sumie za te 3 miesiące pracownik zarobi 5500 zł. Gdyby pracował w każdym z tych miesięcy zgodnie z nominalnym wymiarem czasu pracy, zarobiłby w sumie 4880 zł. Nominalne wymiary czasu pracy w tym okresie rozliczeniowym wynoszą bowiem:

  • w kwietniu 2012 r. – 160 godzin, a więc pracownik zarobiłby 1600 zł,
  • w maju 2012 r. – 168 godzin, a więc pracownik zarobiłby 1680 zł,
  • w czerwcu 2012 r. – 160 godzin, a więc pracownik zarobiłby 1600 zł.

PRZYKŁAD

Pracownik jest wynagradzany stawką miesięczną w wysokości 2000 zł. Pracuje w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym czasu pracy, który pokrywa się z kwartałami roku kalendarzowego. W okresie rozliczeniowym od 1 kwietnia do 30 czerwca br. pracownik przepracował:

  • w kwietniu 200 godzin,
  • w maju 200 godzin,
  • w czerwcu 88 godzin.

Ponieważ pracownik jest wynagradzany stawką miesięczną, za każdy miesiąc powinien otrzymać 2000 zł wynagrodzenia bez względu na liczbę przepracowanych godzin. Można wprawdzie spotkać się w tym przypadku z poglądem, że za miesiące, w których pracownik wypracował godziny przekraczające nominalny czas pracy, tj. za kwiecień i maj, trzeba pracownikowi oprócz miesięcznej pensji wypłacić dodatkowo wynagrodzenie, ale przyjęcie takiego stanowiska powodowałoby, że zatrudnienie pracownika w okresie rozliczeniowym powyżej 1 miesiąca zawsze prowadziłoby do dodatkowych kosztów dla pracodawcy. Z tego powodu pogląd ten jest krytykowany przez większość ekspertów prawa pracy.

Krótki okres rozliczeniowy bezpieczny w systemie podstawowym

Stosowanie krótkich okresów rozliczeniowych czasu pracy sprawdza się jedynie w podstawowym systemie czasu pracy, kiedy rzadko występuje praca w dniach wolnych wynikających z zasady przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy. Pracodawca prowadzący działalność od poniedziałku do piątku po 8 godzin dziennie nie ma potrzeby stosowania wydłużonych okresów rozliczeniowych, a rozliczenie sporadycznych godzin nadliczbowych w jednym miesiącu nie będzie dla niego zbyt kłopotliwe. Nawet gdyby nie udało mu się zrekompensować takich godzin czasem wolnym w tym samym okresie, może to uczynić w kolejnych okresach, jeżeli pracownicy złożą stosowne pisemne wnioski w tym zakresie (art. 1512 § 1 Kodeksu pracy). Również sporadycznie występująca praca w soboty może być przez niego zrekompensowana udzieleniem innego dnia wolnego od pracy do końca okresu rozliczeniowego. Należy jednak pamiętać, że brak takiej rekompensaty zawsze będzie powodował naruszenie przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy nawet w przypadku, gdy pracodawca wypłaci za te średniotygodniowe godziny nadliczbowe wynagrodzenie ze 100% dodatkiem. Dlatego również w systemie podstawowym warto skorzystać z możliwości wydłużenia okresu rozliczeniowego nawet do 4 miesięcy. W tym przypadku wydłużenie okresu rozliczeniowego nie wymaga żadnych dodatkowych formalności.

Wnioski

Wybierając odpowiedni system czasu pracy pracodawca musi kierować się przede wszystkim aspektami związanymi z danym systemem, a nie tylko możliwością zaplanowania pracownikom dłuższej pracy. Bardzo ważnym elementem związanym z doborem systemu czasu pracy jest długość okresu rozliczeniowego, jaki został dla danego systemu przewidziany w Kodeksie pracy. Dłuższe okresy rozliczeniowe są dla pracodawcy zawsze bardziej korzystne od krótszych. Umożliwiają bowiem bardziej elastyczne gospodarowanie czasem pracy pracownika, pozwalając na zaplanowanie pracownikowi dłuższego miesięcznego wymiaru czasu pracy i następnie skrócenie wymiaru w pozostałych miesiącach. Daje to pracodawcy możliwość uniknięcia wypłacania wynagrodzenia za godziny nadliczbowe.

Im krótszy okres rozliczeniowy, tym większe prawdopodobieństwo, że pracodawca nie zdąży w całości zrekompensować pracownikowi dodatkowej pracy i w konsekwencji będzie musiał wypłacić pracownikowi należności za pracę nadliczbową, a ponadto może w związku z tym popełnić wykroczenie przeciwko prawom pracowniczym.

Podstawa prawna:

  • art. 128–146, art. 150, art. 151, art. 1511–1513 Kodeksu pracy.
reklama

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Verum Audyt

Audyt. Usługi księgowe. Doradztwo.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »