| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Indywidualne prawo pracy > Czas pracy > Jakie są skutki wprowadzenia długiego okresu rozliczeniowego

Jakie są skutki wprowadzenia długiego okresu rozliczeniowego

Okres rozliczeniowy to czas, w którym pracodawca (poza pewnymi wyjątkami, gdy np. na wniosek pracownika można mu udzielić czasu wolnego za godziny nadliczbowe w kolejnym okresie rozliczeniowym) powinien rozliczyć się z pracownikiem w zakresie jego czasu pracy oraz z wynagrodzenia z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych. Długość okresu rozliczeniowego często wpływa na możliwość uniknięcia pracy w godzinach nadliczbowych, dlatego dopasowanie czasu jego trwania do potrzeb pracodawcy jest bardzo ważne.

Grudzień 2011

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

12

12

12

W

12

12

12

12

12

12

W

12

12

12

12

12

12

W

12

12

12

12

12

12

W

W

12

12

12

12

12

Styczeń 2012

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

W

12

12

12

12

W

12

W

12

12

12

12

12

12

W

12

12

12

12

12

W5

W

W

W

W

W

W

W5

W

W

W

Luty 2012

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

 

W5

W5

W5

W5

W

W5

W5

W5

W5

W5

W5

W

W

W

W

W

W

W5

W

W

W

W

W

W

W5

W

W

W

W

W5 – dzień wolny z tytułu przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy,

W – niedziele i święta.

Takie rozplanowanie pracy jest dopuszczalne w równoważnym systemie czasu pracy i nie narusza obowiązujących przepisów prawa pracy. Pracownicy mają zapewnione w każdym przypadku odpoczynki dobowe, tygodniowe oraz przeciętnie 5-dniowy tydzień pracy w okresie rozliczeniowym. Pracownicy nie wykonywali również pracy w godzinach nadliczbowych. Gdyby pracodawca nie zdecydował się na wydłużenie okresu rozliczeniowego czasu pracy do 3 miesięcy, tylko stosował podstawowy 1-miesięczny okres rozliczeniowy dla systemu równoważnego, to w grudniu 2011 r. i w styczniu 2012 r. pracownikom przysługiwałby oprócz normalnego wynagrodzenia czas wolny lub dodatki za pracę nadliczbową.

Wady długiego okresu rozliczeniowego

Długi okres rozliczeniowy ma też swoje minusy. Dotyczy to kwestii związanych z wynagrodzeniem pracowników pracujących w takim okresie rozliczeniowym. Jeżeli pracownicy są wynagradzani stawką miesięczną, to wówczas za miesiąc, w którym przepracują liczbę godzin poniżej nominalnego wymiaru czasu pracy, muszą otrzymać wynagrodzenie, które wynika z ich umów o pracę. Natomiast jeżeli pracownik jest wynagradzany stawką godzinową, trzeba mu zapewnić co najmniej minimalne wynagrodzenie za dany miesiąc pracy.

PRZYKŁAD

Pracownicy pracują w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym. W okresie rozliczeniowym od 1 kwietnia do 30 czerwca br. jeden z pracowników przepracował:

  • w kwietniu 200 godzin,
  • w maju 200 godzin,
  • w czerwcu 88 godzin.

Pracownik jest wynagradzany stawką godzinową w wysokości 10 zł. Za kwiecień i maj otrzymał 2000 zł. Natomiast w czerwcu zarobił 1120 zł, ale pracodawca powinien mu wypłacić za ten miesiąc minimalne wynagrodzenie w wysokości 1500 zł. W sumie za te 3 miesiące pracownik zarobi 5500 zł. Gdyby pracował w każdym z tych miesięcy zgodnie z nominalnym wymiarem czasu pracy, zarobiłby w sumie 4880 zł. Nominalne wymiary czasu pracy w tym okresie rozliczeniowym wynoszą bowiem:

  • w kwietniu 2012 r. – 160 godzin, a więc pracownik zarobiłby 1600 zł,
  • w maju 2012 r. – 168 godzin, a więc pracownik zarobiłby 1680 zł,
  • w czerwcu 2012 r. – 160 godzin, a więc pracownik zarobiłby 1600 zł.

PRZYKŁAD

Pracownik jest wynagradzany stawką miesięczną w wysokości 2000 zł. Pracuje w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym czasu pracy, który pokrywa się z kwartałami roku kalendarzowego. W okresie rozliczeniowym od 1 kwietnia do 30 czerwca br. pracownik przepracował:

  • w kwietniu 200 godzin,
  • w maju 200 godzin,
  • w czerwcu 88 godzin.

Ponieważ pracownik jest wynagradzany stawką miesięczną, za każdy miesiąc powinien otrzymać 2000 zł wynagrodzenia bez względu na liczbę przepracowanych godzin. Można wprawdzie spotkać się w tym przypadku z poglądem, że za miesiące, w których pracownik wypracował godziny przekraczające nominalny czas pracy, tj. za kwiecień i maj, trzeba pracownikowi oprócz miesięcznej pensji wypłacić dodatkowo wynagrodzenie, ale przyjęcie takiego stanowiska powodowałoby, że zatrudnienie pracownika w okresie rozliczeniowym powyżej 1 miesiąca zawsze prowadziłoby do dodatkowych kosztów dla pracodawcy. Z tego powodu pogląd ten jest krytykowany przez większość ekspertów prawa pracy.

Krótki okres rozliczeniowy bezpieczny w systemie podstawowym

Stosowanie krótkich okresów rozliczeniowych czasu pracy sprawdza się jedynie w podstawowym systemie czasu pracy, kiedy rzadko występuje praca w dniach wolnych wynikających z zasady przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy. Pracodawca prowadzący działalność od poniedziałku do piątku po 8 godzin dziennie nie ma potrzeby stosowania wydłużonych okresów rozliczeniowych, a rozliczenie sporadycznych godzin nadliczbowych w jednym miesiącu nie będzie dla niego zbyt kłopotliwe. Nawet gdyby nie udało mu się zrekompensować takich godzin czasem wolnym w tym samym okresie, może to uczynić w kolejnych okresach, jeżeli pracownicy złożą stosowne pisemne wnioski w tym zakresie (art. 1512 § 1 Kodeksu pracy). Również sporadycznie występująca praca w soboty może być przez niego zrekompensowana udzieleniem innego dnia wolnego od pracy do końca okresu rozliczeniowego. Należy jednak pamiętać, że brak takiej rekompensaty zawsze będzie powodował naruszenie przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy nawet w przypadku, gdy pracodawca wypłaci za te średniotygodniowe godziny nadliczbowe wynagrodzenie ze 100% dodatkiem. Dlatego również w systemie podstawowym warto skorzystać z możliwości wydłużenia okresu rozliczeniowego nawet do 4 miesięcy. W tym przypadku wydłużenie okresu rozliczeniowego nie wymaga żadnych dodatkowych formalności.

Wnioski

Wybierając odpowiedni system czasu pracy pracodawca musi kierować się przede wszystkim aspektami związanymi z danym systemem, a nie tylko możliwością zaplanowania pracownikom dłuższej pracy. Bardzo ważnym elementem związanym z doborem systemu czasu pracy jest długość okresu rozliczeniowego, jaki został dla danego systemu przewidziany w Kodeksie pracy. Dłuższe okresy rozliczeniowe są dla pracodawcy zawsze bardziej korzystne od krótszych. Umożliwiają bowiem bardziej elastyczne gospodarowanie czasem pracy pracownika, pozwalając na zaplanowanie pracownikowi dłuższego miesięcznego wymiaru czasu pracy i następnie skrócenie wymiaru w pozostałych miesiącach. Daje to pracodawcy możliwość uniknięcia wypłacania wynagrodzenia za godziny nadliczbowe.

Im krótszy okres rozliczeniowy, tym większe prawdopodobieństwo, że pracodawca nie zdąży w całości zrekompensować pracownikowi dodatkowej pracy i w konsekwencji będzie musiał wypłacić pracownikowi należności za pracę nadliczbową, a ponadto może w związku z tym popełnić wykroczenie przeciwko prawom pracowniczym.

Podstawa prawna:

  • art. 128–146, art. 150, art. 151, art. 1511–1513 Kodeksu pracy.
reklama

Narzędzia kadrowego

POLECANE

UMOWY ZLECENIA 2017

reklama

Ostatnio na forum

Eksperci portalu infor.pl

Ewelina Stachowiak

Marketing Team Leader w firmie HR Tools

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »