| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Indywidualne prawo pracy > Czas pracy > Zatrudnianie kadry menedżerskiej w godzinach nadliczbowych

Zatrudnianie kadry menedżerskiej w godzinach nadliczbowych

Zatrudnienie na stanowisku kierowniczym często wymaga wykonywania pracy ponad ustawowe normy czasu pracy. Pracodawcy korzystają z możliwości, jakie daje kodeks pracy, i zobowiązują kadrę zarządzającą do świadczenia pracy w godzinach nadliczbowych bez wynagrodzenia, argumentując, że jest to potrzebne do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania zakładu pracy. Czy menedżerowie powinni pracować nadliczbowo bez limitów i bez prawa do dodatkowego wynagrodzenia?

Kiedy dodatkowe wynagrodzenie

Zgodnie z art. 1514 § 1 k.p. pracownicy „zarządzający” mają obowiązek wykonywać pracę poza normalnymi godzinami bez prawa do dodatkowego wynagrodzenia, ale tylko w razie konieczności. Użycie zwrotu „w razie konieczności” oznacza, że praca poza normalnymi godzinami nie może być świadczona stale, gdyż w takim wypadku takie osoby mają prawo do wynagrodzenia tak jak inni pracownicy.

W orzecznictwie podkreśla się, że osoby na stanowiskach kierowniczych nie mogą być pozbawione prawa do dodatkowego wynagrodzenia, jeżeli wskutek niezależnej od nich, wadliwej organizacji pracy, są zmuszone do systematycznego przekraczania normalnego, obowiązującego je czasu pracy. Jeżeli zakres czy rodzaj przydzielonych pracownikowi zadań pozwoli na ustalenie, iż nie są one możliwe do wykonania w normalnym czasie pracy, lecz wymagają stałego jego przekraczania, wówczas pracownikowi zajmującemu kierownicze stanowisko będzie przysługiwało wynagrodzenie za godziny nadliczbowe. Stałe świadczenie pracy w przedłużonym czasie pracy nie należy do obowiązków pracownika zatrudnionego na stanowisku kierowniczym, dlatego nie ma wówczas zastosowania art. 1514 § 1 k.p. (wyrok SN z 12 kwietnia 1988 r., I PR 11/88). Pracownik nie może być zobowiązany przez pracodawcę do stałego świadczenia pracy ponad ustawowy czas pracy, i to bez wynagrodzenia, tylko dlatego, że jest to potrzebne do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania zakładu pracy. Na pracodawcy spoczywa obowiązek takiego zorganizowania pracy, aby nie zachodziła potrzeba stałego zatrudniania pracowników poza ustawowym czasem pracy. Jeżeli z przyczyn organizacyjnych jest to niemożliwe, pracownikowi zajmującemu kierownicze stanowisko należy się wynagrodzenie za godziny nadliczbowe (wyrok SN z 12 marca 1976 r., I PR 13/76).

Często stosowanym rozwiązaniem mającym pozbawić pracowników dodatkowego wynagrodzenia jest wzmianka w umowie, że zajmowane przez pracownika stanowisko ma charakter kierowniczy. Taka wzmianka nie ma decydującego znaczenia dla ustalenia prawa do wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, gdyż w tym przypadku decydującą rolę odgrywa spełnienie przesłanek z art. 1514 § 1 k.p.

To, że kodeks pracy pozbawia pewną grupę pracowników wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, nie oznacza, że zapis ten ma charakter bezwzględny. W umowie o pracę strony mogą ukształtować prawo do ekwiwalentu za pracę w godzinach nadliczbowych korzystniej dla pracownika, niż stanowią przepisy kodeksu pracy. Pracownicy zarządzający w imieniu pracodawcy zakładem pracy wykonujący w razie konieczności pracę w niedziele lub święta nie mają prawa do rekompensaty za pracę nadliczbową. Prawo takie mają jedynie kierownicy wyodrębnionych komórek organizacyjnych. Za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w niedzielę i święto grupie tej przysługuje prawo do wynagrodzenia oraz dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych w wysokości określonej w art. 1511 § 1 lub dzień wolny od pracy.

Grupa kierowników nie obejmuje kierowników najniższego szczebla, których wpływ na organizację czasu pracy jest niewielki i którzy w zasadzie wykonują taką samą pracę jak ich podwładni (wyrok SN z 13 stycznia 2005 r., II PK 114/04).

Pracownik kierujący komórką organizacyjną, wyodrębnioną w strukturze organizacyjnej zakładu pracy, nie zajmuje stanowiska kierowniczego w rozumieniu przepisów kodeksu pracy, jeśli kieruje zespołem pracowników przy jednoczesnym wykonywaniu pracy na równi z członkami kierowanego zespołu (wyrok SN z 17 listopada 1981 r., I PR 92/81).

Praca majstra, poza tym, że kieruje on grupą pracowników, polega na wykonywaniu takich samych czynności jak ci pracownicy. Istotą zaś pracy świadczonej przez kadrę zarządzającą jest to, że praca przez nich świadczona polega na kierowaniu zespołem osób zorganizowanych w wyodrębnioną jednostkę organizacyjną, przy czym istotą tej pracy jest wykonywanie właśnie czynności kierowniczych (wyrok SA w Katowicach z 15 grudnia 2006 r., III APa 176/05).

UWAGA

Mimo iż pracownik zatrudniony na stanowisku kierowniczym decyduje, przynajmniej w pewnym stopniu, o sposobie wykorzystania swojego czasu pracy, to jednak nie ponosi pełnej odpowiedzialności za sposób zorganizowania swojego czasu pracy w tym znaczeniu, że w każdej sytuacji, niezależnie od przyczyn przekraczania normatywnego czasu pracy, mógłby zostać pozbawiony wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. Organizowanie czasu pracy należy do pracodawcy. Jeżeli pracodawca wyraźnie powierzyłby organizowanie czasu pracy osobie zarządzającej lub kierownikowi wyodrębnionej komórki, to wówczas wynagrodzenie za godziny nadliczbowe takim osobom nie przysługuje.

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Kamil Szlachcic

Analityk Kredytowy Salomon Finance

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »