| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > HRM > Komunikacja > Ściągawka z charyzmy - sztuka wywierania silnego wpływu osobistego

Ściągawka z charyzmy - sztuka wywierania silnego wpływu osobistego

Charyzma, stereotypowo ujmowana jako „dar”, uważana jest za wysoce pożądaną cechę u lidera, z którą trzeba się jednak urodzić. Z tej fatalistycznej perspektywy jakakolwiek sugestia o możliwości doskonalenia charyzmy wydaje się co najmniej nie na miejscu. Jednakże z perspektywy psychologii społecznej wizja charyzmy jako indywidualnej cechy wrodzonej, niepodatnej na zmianę, jest nie tyle kontrowersyjna, ile po prostu błędna i ograniczająca. Charyzmę można więc doskonalić, choć wymaga to specyficznego podejścia oraz zmiany głęboko zakorzenionych poglądów odnośnie do jej istoty.

Substytuty przywództwa

Kluczową kwestią jest rozstrzygnięcie, kiedy przywództwo, zaś przywództwo charyzmatyczne w szczególności, jest w ogóle konieczne dla sprawnego zarządzania ludźmi. Istnieje pojęcie substytutów przywództwa – w pewnych sytuacjach przewodzenie jest całkowicie zbędne dla wysokiej efektywności funkcjonowania pracowników. Częstokroć bowiem przywództwo może być z powodzeniem zastąpione cechami indywidualnymi pracowników – w tym kontekście to procesy selekcji personelu mają większe znaczenie dla efektywności pracy niż aktywność lidera. Pracownicy o wysokich kompetencjach, niezbędnym doświadczeniu, pracujący na stanowiskach, które im odpowiadają, nie potrzebują dodatkowego ukierunkowania – sami wiedzą, co mają robić. Co więcej, ze względu na wysoką specjalizację ich pracy, częstokroć wiedzą to znacznie lepiej niż lider. W pewnych sytuacjach substytutem przywództwa jest po prostu dobra, przemyślana organizacja pracy – w tym kontekście można rzec, że „procedura przewodzi, lider jest zbędny”. Jednakże są sytuacje, które stanowią dla organizacji oraz jej pracowników nowe, nieznane i trudne wyzwania, których podjęcie wymaga nowatorskiego podejścia, reorganizacji i zasadniczych zmian w sposobie działania. Są także takie role zawodowe, które, ze względu na dynamiczną zmianę zakresu obowiązków, charakteryzują się dużą niejasnością i wymagają nieustannego redefiniowania – w takich wypadkach zaznacza się realna potrzeba sprawowania mądrego, odpowiedzialnego przywództwa; w takich sytuacjach charyzma może okazać się wysoce pożądana. Charyzma w tym kontekście ma jednak niewiele wspólnego z jakimiś szczególnymi i wyjątkowymi przymiotami menedżera.

Miejsce dla charyzmy

W sytuacjach niejasnych lub kryzysowych ludzie mają tendencję do dokonywania tzw. społecznej walidacji, czyli sprawdzania, jak inni zapatrują się na dane okoliczności oraz czy ich punkt widzenia potwierdza ich własne spostrzeżenia. Jeśli inni potwierdzają nasze spostrzeżenia, zyskujemy pewność siebie. Jednakże, gdy wyrażają odmienne zdanie, wzbudzają w nas wątpliwości. Aby efektywnie działać w sytuacjach nowych, niejasnych, kryzysowych, zespół potrzebuje wsparcia przywódcy, który jednoznacznie wskazuje nowe cele i sposoby ich osiągnięcia. W chwilach niepewności ludzie są otwarci na wpływ ze strony innych osób, które mogą – przynajmniej potencjalnie – dostarczyć im mądrego punktu widzenia, inspirującej i przekonującej wizji oraz impulsu do działania. Jak łatwo zauważyć, charyzma w tym kontekście jest nie tyle cechą indywidualną, ile odpowiedzią na potrzebę chwili – sytuację, która wymaga społecznej walidacji. To właśnie z tego powodu, jak wynika z badań i codziennych obserwacji, charyzmatycznym się raczej bywa niż jest (vide przykład polityków, którzy niegdyś byli uważani za charyzmatycznych, zaś następnie stracili w dużej mierze estymę wyborców). Zespół jest skłonny postrzegać swojego lidera jako osobę charyzmatyczną tylko w pewnych sytuacjach, oczywiście pod warunkiem, że jednocześnie angażuje się on w specyficzne zachowania. Tym samym charyzma jest niczym innym, jak wypadkową wymagań sytuacji i określonych zachowań lidera. Przywódca ma szansę stać się charyzmatyczny, jeśli zachowuje się w określony sposób adekwatnie do specyficznej sytuacji. Co więcej, charyzma jest liderowi przypisywana przez otoczenie (na przykład podwładnych) i jest względnie niezależna od jego cech indywidualnych. Oznacza to, że gdy zespół potrzebuje charyzmatycznego przywódcy, może być skłonny ujrzeć „charyzmatyczne” przymioty u swojego lidera oraz pozwolić mu wywierać na siebie silny, „charyzmatyczny”, wpływ.

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Przemysław Jaworski

Specjalista do spraw IT

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »