Kadry, HR - Praca i Płace - Zasiłki - INFOR.PL

Wniosek o świadczenie w drodze wyjątku można złożyć bezpośrednio do prezesa ZUS albo za pośrednictwem terenowej jednostki organizacyjnej ZUS, właściwej ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy. Może go złożyć zainteresowany, jego przedstawiciel ustawowy lub pełnomocnik. W przypadku małoletnich dzieci wniosek składa rodzic albo inna osoba uprawniona do reprezentowania dzieci. W tym drugim przypadku niezbędne jest posiadanie orzeczenia sądu wskazujące na prawo reprezentowania dzieci, które musi stanowić załącznik do wniosku. Gdy postępowanie zostaje wszczęte na wniosek pełnomocnika, należy do niego dołączyć pełnomocnictwo.

We wniosku należy podać dane osobowe i adres osoby ubiegającej się o świadczenie w drodze wyjątku, jak również wskazać rodzaj świadczenia, o które się ubiega, tj. czy o rentę z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, czy o rentę rodzinną w drodze wyjątku, czy o emeryturę w drodze wyjątku. Niejednoznacznie sformułowany wniosek czy też nazwanie świadczenia np. rentą szczególną czy specjalną wymaga przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, co wydłuża czas rozpatrzenia sprawy.

W uzasadnieniu wniosku należy wskazać na spełnienie warunków wymaganych do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, m.in. na szczególne okoliczności, które były przyczyną braku możliwości przyznania świadczenia w zwykłym trybie.

Konieczne oświadczenia

Do wniosku o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku wnioskodawca, pełnomocnik albo przedstawiciel ustawowy powinien dołączyć wypełnione oświadczenie o stanie rodzinnym, majątkowym i o sytuacji materialnej (druk ZUS Rp-15). Druk oświadczenia można też pobrać ze strony internetowej ZUS - http://www.zus.pl/pliki/formularze/rp_15.pdf.

W punkcie pierwszym oświadczenia wnioskodawca musi podać informację o przerwach w ubezpieczeniu i ich przyczynach. W przypadku ubiegania się o rentę rodzinną w drodze wyjątku informacja ta musi dotyczyć osoby zmarłej. W punkcie trzecim oświadczenia należy opisać sytuację materialną ubezpieczonego oraz członków jego najbliższej rodziny (małżonka, dzieci i innych osób wspólnie zamieszkujących) oraz dodatkowe uwagi o sytuacji rodzinnej i materialnej członków rodziny, a w szczególności dzieci nieprowadzących wspólnego gospodarstwa domowego. Na potwierdzenie powyższych okoliczności należy przedłożyć stosowne zaświadczenia np. z zakładu pracy - o wysokości wynagrodzenia, z urzędu pracy - o wysokości zasiłku dla bezrobotnych, z opieki społecznej - o kwotach świadczonej pomocy.

W oświadczeniu należy też podać stan majątkowy ubezpieczonego, najbliższych członków rodziny i innych osób wspólnie zamieszkujących. Należy wykazać posiadane mieszkania, inne nieruchomości i ruchomości.

Decyzja prezesa ZUS

Prezes ZUS podejmuje decyzję w sprawach świadczeń wyjątkowych, po uprzednim rozpatrzeniu przez organ rentowy uprawnień do świadczenia w zwykłym trybie. W przypadku gdy prowadzone jest postępowanie odwoławcze od decyzji o świadczenie w zwykłym trybie, prezes ZUS wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie świadczenia w drodze wyjątku. Gdy toczy się postępowanie odwoławcze przed sądem, nie można ocenić, czy spełniona jest przesłanka braku uprawnień do świadczenia w zwykłym trybie czy też braku niezbędnych środków utrzymania.

Od decyzji prezesa ZUS odwołanie do sądu nie przysługuje. Strona niezadowolona z decyzji może natomiast zwrócić się do prezesa z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od daty jej otrzymania.

Utrata prawa do świadczenia

Świadczenia przyznane w drodze wyjątku przez prezesa ZUS nie są bezterminowymi - przyznanymi na całe życie. Ich wypłata może zatem zostać wstrzymana, gdy zmienią się okoliczności będące podstawą ich przyznania.

Podkreślić trzeba, że świadczenie przyznane w drodze wyjątku nie przysługuje w przypadku podjęcia zatrudnienia lub innej działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczeń społecznych.