Kadry

Infor Ekspert

Czwartek, 09.02.2012
imieniny: Apolonii, Cyryla

Zamów za darmo czasopisma dla kadrowych!

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych

Dziennik Ustaw nr 124 z 2009 poz. 1030
zm.

ObowiÄ…zuje od: 2009-08-21

Na podstawie art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1229, z późn. zm.2)) zarządza się, co następuje:

Rozdział 1

Przepisy ogólne

§ 1. Rozporządzenie określa wymagania w zakresie:

1) przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodÄ™;

2) dróg pożarowych.

§ 2. 1. Ilekroć w rozporzÄ…dzeniu jest mowa o:

1) budynkach – należy rozumieć przez to budynki, o których mowa w § 3 pkt 4–6,

2) kategorii zagrożenia ludzi – należy rozumieć przez to kategorie, o których mowa w § 209 ust. 2,

3) strefach pożarowych – należy rozumieć przez to okreÅ›lenia zawarte w § 226 ust. 1 i 2,

4) kondygnacji – należy rozumieć przez to okreÅ›lenia zawarte w § 3 pkt 16 i 17,

5) grupach wysokoÅ›ci – należy rozumieć przez to okreÅ›lenia zawarte w § 8

– rozporzÄ…dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, późn. zm.3)).

2. Ilekroć w rozporzÄ…dzeniu jest mowa o obiekcie budowlanym, należy rozumieć przez to obiekt budowlany, o którym mowa w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, z późn. zm.4)).

3. Ilekroć w rozporządzeniu użyte są określenia dotyczące:

1) jednostki osadniczej – należy rozumieć przez to okreÅ›lenie zawarte w art. 2 pkt 1,

2) zabudowy kolonijnej (kolonii) – należy rozumieć przez to okreÅ›lenie zawarte w art. 2 pkt 2

– ustawy z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzÄ™dowych nazwach miejscowoÅ›ci i obiektów fizjograficznych (Dz. U. Nr 166, poz. 1612 oraz z 2005 r. Nr 17, poz. 141).

Rozdział 2

Rodzaje obiektów wymagających zapewnienia
przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę
do zewnętrznego gaszenia pożaru

§ 3. 1. Zapewnienie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru jest wymagane dla:

1) jednostek osadniczych o liczbie mieszkaÅ„ców przekraczajÄ…cej 100 osób, niestanowiÄ…cych zabudowy kolonijnej, a także znajdujÄ…cych siÄ™ w ich granicach: budynków użytecznoÅ›ci publicznej i zamieszkania zbiorowego oraz obiektów budowlanych produkcyjnych i magazynowych;

2) budynków użytecznoÅ›ci publicznej i zamieszkania zbiorowego oraz obiektów budowlanych produkcyjnych i magazynowych, znajdujÄ…cych siÄ™ poza granicami jednostek osadniczych wymienionych w pkt 1, o kubaturze brutto przekraczajÄ…cej 2 500 m3 lub o powierzchni przekraczajÄ…cej 500 m2, z wyjÄ…tkiem stacji paliw pÅ‚ynnych ze zbiornikami o łącznej pojemnoÅ›ci do 200 m3 i stacji gazu pÅ‚ynnego;

3) obiektów budowlanych niebÄ™dÄ…cych budynkami, przeznaczonych na potrzeby użytecznoÅ›ci publicznej lub do zamieszkania zbiorowego, w których znajduje siÄ™ strefa pożarowa o powierzchni przekraczajÄ…cej 1 000 m2 lub przeznaczona do jednoczesnego przebywania ponad 50 osób;

4) obiekty budowlane gospodarki rolnej o powierzchni strefy pożarowej przekraczajÄ…cej 1 000 m2.

2. Dla pozostaÅ‚ych obiektów budowlanych woda do celów przeciwpożarowych do zewnÄ™trznego gaszenia pożaru jest zapewniana w ramach iloÅ›ci wody przewidywanych dla jednostek osadniczych, nie mniejszej jednak niż 10 dm3/s, z zastrzeżeniem ust. 3.

3. W przypadku jednostki osadniczej o liczbie mieszkaÅ„ców do 2 000 wymagana ilość wody do celów przeciwpożarowych do zewnÄ™trznego gaszenia pożaru dla pozostaÅ‚ych obiektów budowlanych powinna wynosić co najmniej 5 dm3/s.

Rozdział 3

Sposoby określania wymaganej ilości wody do celów przeciwpożarowych

§ 4. 1. Wymagana ilość wody do celów przeciwpożarowych dla jednostek osadniczych jest określona w tabeli nr 1 załącznika do rozporządzenia.

2. Wymagana ilość wody do celów przeciwpożarowych może być okreÅ›lona odrÄ™bnie dla dzielnicy i osiedla w jednostce osadniczej, pod warunkiem oddzielenia ich od innych dzielnic i osiedli pasami niezabudowanego terenu o szerokoÅ›ci co najmniej 100 m, na których dopuszcza siÄ™ drzewostan liÅ›ciasty lub mieszany skÅ‚adajÄ…cy siÄ™ co najmniej w 50 % z drzew liÅ›ciastych.

3. Woda do celów przeciwpożarowych dla obiektów, o których mowa w § 3, powinna być dostÄ™pna w szczególnoÅ›ci z urzÄ…dzeÅ„ zaopatrujÄ…cych w wodÄ™ ludność, zgodnie z regulaminem dostarczania wody i odprowadzania Å›cieków, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodÄ™ i zbiorowym odprowadzaniu Å›cieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858, z 2007 r. Nr 147, poz. 1033 oraz z 2009 r. Nr 18, poz. 97).

4. WodÄ™ do celów przeciwpożarowych w wymaganej iloÅ›ci okreÅ›lonej w sposób, o którym mowa w ust. 1 i 2, powinna zapewniać sieć wodociÄ…gowa doprowadzajÄ…ca wodÄ™ do jednostki osadniczej.

5. W przypadku gdy w jednostce osadniczej zasoby wody przeznaczonej dla ludnoÅ›ci dostarczanej wodociÄ…giem nie zapewniajÄ… iloÅ›ci wymaganych do celów przeciwpożarowych, wykonuje siÄ™, w odlegÅ‚oÅ›ci nie wiÄ™kszej niż 250 m od skrajnej zabudowy jednostki osadniczej lub chronionego obiektu budowlanego, co najmniej jedno z nastÄ™pujÄ…cych uzupeÅ‚niajÄ…cych źródeÅ‚ wody:

1) studniÄ™ o wydajnoÅ›ci nie mniejszej niż 10 dm3/s;

2) punkt czerpania wody przy naturalnym lub sztucznym zbiorniku wodnym o pojemnoÅ›ci zapewniajÄ…cej odpowiedni zapas wody albo na cieku wodnym o staÅ‚ym przepÅ‚ywie wody nie mniejszym niż 20 dm3/s przy najniższym stanie wód;

3) przeciwpożarowy zbiornik wodny speÅ‚niajÄ…cy wymagania Polskiej Normy.

6. UzupeÅ‚niajÄ…ce źródÅ‚o wody, o którym mowa w ust. 5 pkt 1 i 2, powinno umożliwiać pobieranie wody z głębokoÅ›ci nie wiÄ™kszej niż 4 m, liczÄ…c miÄ™dzy lustrem wody a poziomem stanowiska czerpania wody, i być wyposażone w:

1) studzienkÄ™ ssawnÄ… lub inne urzÄ…dzenie umożliwiajÄ…ce pobór wody, zabezpieczone przed zamuleniem i zamarzaniem;

2) stanowisko czerpania wody wraz z dojazdem.

7. UzupeÅ‚niajÄ…ce źródÅ‚a wody, o których mowa w ust. 5, powinny być zabezpieczone przed przypadkowym wpadniÄ™ciem do nich ludzi lub zwierzÄ…t.

§ 5. 1. Wymagana ilość wody do celów przeciwpożarowych do zewnÄ™trznego gaszenia pożaru dla budynków użytecznoÅ›ci publicznej i zamieszkania zbiorowego oraz innych obiektów budowlanych o takim przeznaczeniu, sÅ‚użąca do zewnÄ™trznego gaszenia pożaru, wynosi:

1) dla budynku o kubaturze brutto do 5 000 m3 i o powierzchni wewnÄ™trznej do 1 000 m2 – 10 dm3/s z co najmniej jednego hydrantu o Å›rednicy 80 mm lub 100 m3 zapasu wody w przeciwpożarowym zbiorniku wodnym;

2) dla budynków niewymienionych w pkt 1 – 20 dm3/s łącznie z co najmniej dwóch hydrantów o Å›rednicy 80 mm lub 200 m3 zapasu wody w przeciwpożarowym zbiorniku wodnym;

3) dla obiektów wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 3 – 10 dm3/s z co najmniej jednego hydrantu o Å›rednicy 80 mm lub 100 m3 zapasu wody w przeciwpożarowym zbiorniku wodnym.

2. W przypadku braku wymaganej iloÅ›ci wody, o której mowa w ust. 1, dopuszcza siÄ™ jej uzupeÅ‚nienie ze źródeÅ‚, o których mowa w § 4 ust. 5, przy czym w przypadku przeciwpożarowego zbiornika wodnego jego pojemność powinna wynosić 10 m3 zapasu wody na 1 dm3/s brakujÄ…cej wydajnoÅ›ci wodociÄ…gu, jednak nie mniej niż 50 m3.

3. W przypadku gdy w budynku użytecznoÅ›ci publicznej lub zamieszkania zbiorowego bÄ…dź w innych obiektach budowlanych o takim przeznaczeniu w jednej strefie pożarowej znajdujÄ… siÄ™ również pomieszczenia magazynowe, wymaganÄ… ilość wody do celów przeciwpożarowych do zewnÄ™trznego gaszenia pożaru dla takiego budynku lub obiektu budowlanego okreÅ›la siÄ™ zgodnie z zasadami wskazanymi w ust. 1 i 2, z uwzglÄ™dnieniem wymaganej iloÅ›ci wody dla pomieszczeÅ„ magazynowych ustalonej zgodnie z zasadami okreÅ›lonymi w § 6 ust. 3, z zastrzeżeniem, że dla tych ustaleÅ„ zamiast powierzchni strefy pożarowej przyjmuje siÄ™ łącznÄ… powierzchniÄ™ pomieszczeÅ„ magazynowych, przyjmujÄ…c dla caÅ‚ego budynku lub obiektu budowlanego wyższe z wymagaÅ„.

§ 6. 1. WodÄ™ dla obiektów budowlanych produkcyjnych i magazynowych, w iloÅ›ci wymaganej do celów przeciwpożarowych do zewnÄ™trznego gaszenia pożaru, należy zapewnić z urzÄ…dzeÅ„ dostarczajÄ…cych jÄ… do celów bytowo-gospodarczych i technologicznych lub z innych zasobów wody sÅ‚użących do tego celu.

2. W przypadku gdy w obiektach budowlanych produkcyjnych i magazynowych urzÄ…dzenia i zasoby wody, o których mowa w ust. 1, nie zapewniajÄ… wymaganej iloÅ›ci do celów przeciwpożarowych do zewnÄ™trznego gaszenia pożaru, wykorzystuje siÄ™ urzÄ…dzenia sÅ‚użące do dostarczania wody do jednostek osadniczych lub uzupeÅ‚niajÄ…ce źródÅ‚a wody, o których mowa w § 4 ust. 5.

3. WymaganÄ… ilość wody do celów przeciwpożarowych dla obiektów budowlanych produkcyjnych i magazynowych, z wyjÄ…tkiem wymienionych w ust. 4–8, sÅ‚użącÄ… do zewnÄ™trznego gaszenia pożaru, okreÅ›la siÄ™, biorÄ…c pod uwagÄ™ tÄ™ strefÄ™ pożarowÄ…, dla której jest ona najwiÄ™ksza, zgodnie z tabelÄ… nr 2 załącznika do rozporzÄ…dzenia.

4. Wymagana ilość wody do celów przeciwpożarowych do zewnÄ™trznego gaszenia pożaru dla stacji paliw i stacji gazu pÅ‚ynnego oraz stacji gazu ziemnego wynosi 10 dm3/s.

5. WymaganÄ… ilość wody do celów przeciwpożarowych do zewnÄ™trznego gaszenia pożaru dla zbiorników z gazami palnymi oraz z cieczami o temperaturze zapÅ‚onu do 373,15 K (100 °C) niebÄ™dÄ…cymi produktami naftowymi oraz dla zbiorników z produktami naftowymi o temperaturze zapÅ‚onu od 328,15 K (55 °C) do 373,15 K (100 °C), z wyjÄ…tkiem podgrzanych powyżej temperatury zapÅ‚onu, sÅ‚użącÄ… do zewnÄ™trznego gaszenia pożaru, okreÅ›la tabela nr 3 załącznika do rozporzÄ…dzenia.

6. WymaganÄ… ilość wody do celów przeciwpożarowych do zewnÄ™trznego gaszenia pożaru dla zbiorników z produktami naftowymi, z wyjÄ…tkiem wystÄ™pujÄ…cych na stacjach paliw i stacjach gazu pÅ‚ynnego oraz wymienionych w ust. 5, okreÅ›la siÄ™ zgodnie z przepisami rozporzÄ…dzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw pÅ‚ynnych, rurociÄ…gi przesyÅ‚owe dalekosiężne sÅ‚użące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 243, poz. 2063 oraz z 2007 r. Nr 240, poz. 1753).

7. WymaganÄ… ilość wody do celów przeciwpożarowych do zewnÄ™trznego gaszenia pożaru dla urzÄ…dzeÅ„ technologicznych oraz skÅ‚adów i magazynów z gazami palnymi i cieczami o temperaturze zapÅ‚onu do 373,15 K (100 °C), zlokalizowanych poza budynkami, okreÅ›la tabela nr 4 załącznika do rozporzÄ…dzenia.

8. Wymagana ilość wody do celów przeciwpożarowych do zewnÄ™trznego gaszenia pożaru dla silosów, komór i zasobników ze staÅ‚ymi sypkimi materiaÅ‚ami palnymi oraz dla zbiorników z cieczami palnymi o temperaturze zapÅ‚onu powyżej 373,15 K (100 °C) wynosi 10 dm3/s.

9. WymaganÄ… ilość wody do celów przeciwpożarowych do zewnÄ™trznego gaszenia pożaru dla obiektów budowlanych gospodarki rolnej należy zapewnić w nastÄ™pujÄ…cych iloÅ›ciach:

1) dla obiektów o powierzchni strefy pożarowej do 2 000 m2 – co najmniej 10 dm3/s;

2) dla obiektów o powierzchni strefy pożarowej przekraczajÄ…cej 2 000 m2 – co najmniej 15 dm3/s.

10. W przypadku gdy wydajność wodociÄ…gu stanowiÄ…cego źródÅ‚o wody do celów przeciwpożarowych nie zapewnia iloÅ›ci okreÅ›lonej w ust. 3–5 i 7–9, należy zapewnić uzupeÅ‚niajÄ…cy zapas wody w zbiornikach przeciwpożarowych, technologicznych lub naturalnych, przystosowanych do poboru wody przez pompy pożarnicze:

1) dla obiektów budowlanych produkcyjnych i magazynowych wymienionych w ust. 3, w iloÅ›ci równej iloczynowi brakujÄ…cej wydajnoÅ›ci wodociÄ…gu przez czas trwania pożaru przewidziany dla rozpatrywanej strefy pożarowej, ustalony w Polskiej Normie dotyczÄ…cej obliczania gÄ™stoÅ›ci obciążenia ogniowego oraz wyznaczania wzglÄ™dnego czasu trwania pożaru, jednak nie wiÄ™kszy niż 4 godziny;

2) dla obiektów budowlanych wymienionych w ust. 4, 5 i 7–9, w iloÅ›ci odpowiadajÄ…cej 10 m3 zapasu wody na 1 dm3/s brakujÄ…cej wydajnoÅ›ci wodociÄ…gu.

11. W przypadku braku wymaganej iloÅ›ci wody, o której mowa w ust. 3–5 i 7–9, dopuszcza siÄ™ jej uzupeÅ‚nienie ze studni lub z cieku wodnego, o których mowa w § 4 ust. 5 pkt 1 i 2.

§ 7. 1. Wymagana ilość wody do celów przeciwpożarowych dla stref pożarowych wyposażonych w staÅ‚e urzÄ…dzenia gaÅ›nicze i zabezpieczajÄ…ce zarówno przy wspólnym, jak i oddzielnym wykorzystywaniu wodociÄ…gu lub zapasu wody do zasilania tych urzÄ…dzeÅ„ i zewnÄ™trznego gaszenia pożaru, w obiektach budowlanych, o których mowa w § 5 ust. 1 i 3 oraz w § 6 ust. 3, 5 i 7, jest równa:

1) przy zastosowaniu urzÄ…dzeÅ„ zraszaczowych zabezpieczajÄ…cych – sumie iloÅ›ci wody do zasilania tych urzÄ…dzeÅ„ i do zewnÄ™trznego gaszenia pożaru;

2) przy zastosowaniu urzÄ…dzeÅ„ gaÅ›niczych tryskaczowych, zraszaczowych i mgÅ‚owych oraz sieci staÅ‚ych dziaÅ‚ek gaÅ›niczych – sumie iloÅ›ci wody do zasilania tych urzÄ…dzeÅ„ i zmniejszonej o 50 % iloÅ›ci wody do zewnÄ™trznego gaszenia pożaru, z tym że wymagana ilość wody powinna być nie mniejsza niż ilość wody do zewnÄ™trznego gaszenia pożaru;

3) przy zastosowaniu urzÄ…dzeÅ„ gaÅ›niczych pianowych – sumie iloÅ›ci wody do zasilania tych urzÄ…dzeÅ„ i zmniejszonej o 75 % iloÅ›ci wody do zewnÄ™trznego gaszenia pożaru, z tym że wymagana ilość wody powinna być nie mniejsza niż ilość wody do zewnÄ™trznego gaszenia pożaru.

2. Wodociąg, który służy nie tylko do celów przeciwpożarowych, powinien mieć wydajność zapewniającą łącznie wymaganą ilość wody dla potrzeb:

1) przeciwpożarowych;

2) bytowo-gospodarczych, ograniczonych do 15 %;

3) przemysÅ‚owych, ograniczonych do niezbÄ™dnej obsÅ‚ugi urzÄ…dzeÅ„ technologicznych.

§ 8. 1. W przypadku braku źródÅ‚a wody zapewniajÄ…cego wymaganÄ… ilość wody do celów przeciwpożarowych, wÅ‚aÅ›ciwy miejscowo komendant powiatowy (miejski) PaÅ„stwowej Straży Pożarnej na wniosek wÅ‚aÅ›ciciela budynku, obiektu budowlanego lub terenu, może dopuÅ›cić na czas okreÅ›lony zastÄ™pcze źródÅ‚o wody do celów przeciwpożarowych, w szczególnoÅ›ci naturalny lub sztuczny zbiornik wody, studniÄ™ lub ciek wodny, wyposażone w stanowisko czerpania wody wraz z dojazdem.

2. ZastÄ™pcze źródÅ‚o wody, o którym mowa w ust. 1, powinno zapewniać możliwość prowadzenia dziaÅ‚aÅ„ gaÅ›niczych z użyciem siÅ‚ i Å›rodków dostÄ™pnych w rejonie dziaÅ‚ania najbliższej jednostki ochrony przeciwpożarowej.

3. W szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy speÅ‚nienie wymagaÅ„ dotyczÄ…cych przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodÄ™ jest niemożliwe ze wzglÄ™du na lokalne uwarunkowania lub jest uzasadnione przyjÄ™cie innych rozwiÄ…zaÅ„, na wniosek wÅ‚aÅ›ciciela budynku, obiektu budowlanego lub terenu, dopuszcza siÄ™ stosowanie rozwiÄ…zaÅ„ zamiennych, które zapewniajÄ… niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej, uzgodnionych z wÅ‚aÅ›ciwym miejscowo komendantem wojewódzkim PaÅ„stwowej Straży Pożarnej.

4. Wymagania dotyczÄ…ce projektowania i budowy sieci wodociÄ…gowych, przeciwpożarowych zbiorników wodnych wraz ze stanowiskami czerpania wody oraz dojazdami do nich okreÅ›lajÄ… odpowiednie Polskie Normy.

Rozdział 4

Wymagania przeciwpożarowe dla sieci wodociągowych

§ 9.  1. Sieć wodociÄ…gowa stanowiÄ…ca źródÅ‚o wody do celów przeciwpożarowych, zwana dalej „sieciÄ… wodociÄ…gowÄ… przeciwpożarowÄ…”, powinna być zasilana z pompowni przeciwpożarowej, zbiornika wieżowego, studni lub innych urzÄ…dzeÅ„, zapewniajÄ…cych wymaganÄ… wydajność i ciÅ›nienie w hydrantach zewnÄ™trznych, nawet tych niekorzystnie ulokowanych, przez co najmniej 2 godziny.

2. Sieć wodociÄ…gowa przeciwpożarowa powinna zapewniać wydajność nie mniejszÄ… niż 5 dm3/s i ciÅ›nienie w hydrancie zewnÄ™trznym nie mniejsze niż 0,1 MPa (megapaskala), przez co najmniej 2 godziny.

3. Sieć wodociÄ…gowÄ… przeciwpożarowÄ… należy wykonywać jako sieć obwodowÄ…. Dopuszcza siÄ™ budowÄ™ sieci wodociÄ…gowej przeciwpożarowej rozgałęzieniowej poza obszarami miejskimi oraz tam, gdzie łączna wymagana ilość wody nie przekracza 20 dm3/s.

4. Dopuszcza siÄ™ budowÄ™ odgałęzieÅ„ z sieci obwodowej w celu zasilania hydrantów zewnÄ™trznych.

5. W przypadku gdy łączna wymagana ilość wody przekracza 30 dm3/s, sieć obwodowÄ… zasila siÄ™ w dwóch punktach znajdujÄ…cych siÄ™ w możliwie najwiÄ™kszej odlegÅ‚oÅ›ci od siebie, nie mniejszej jednak niż 1/4 obwodu sieci.

6. Sieć wodociÄ…gowÄ… przeciwpożarowÄ…, dla której łączna wymagana ilość wody przekracza 20 dm3/s, należy tak zaprojektować i budować, aby możliwe byÅ‚o jednoczesne pobieranie wody z dwóch sÄ…siednich hydrantów zewnÄ™trznych.

7. Wyrażone w milimetrach Å›rednice nominalne (DN) przewodów wodociÄ…gowych wykonanych z rur stalowych, na których przewiduje siÄ™ instalowanie hydrantów zewnÄ™trznych przeciwpożarowych, powinny wynosić co najmniej:

1) DN 100 – w sieci obwodowej;

2) DN 125 – w sieci rozgałęzieniowej;

3) w odgałęzieniach sieci obwodowej – wedÅ‚ug obliczeÅ„ hydraulicznych;

4) DN 80 – przy rozbudowie lub modernizacji istniejÄ…cego wodociÄ…gu o wydajnoÅ›ci 5 dm3/s w jednostce osadniczej o liczbie mieszkaÅ„ców nieprzekraczajÄ…cej 2 000.

8. W przypadku wykonywania przewodów wodociągowych z materiałów innych niż stalowe powinny one posiadać średnice wewnętrzne równoważne dla odpowiednich rur stalowych.

§ 10. 1. Na sieci wodociÄ…gowej przeciwpożarowej stosuje siÄ™ hydranty zewnÄ™trzne nadziemne o Å›rednicy nominalnej DN 80.

2. Dopuszcza siÄ™ instalowanie hydrantów podziemnych o Å›rednicy nominalnej DN 80 w przypadkach, gdy zainstalowanie hydrantów nadziemnych jest szczególnie utrudnione lub niewskazane, na przykÅ‚ad ze wzglÄ™du na utrudnienia w ruchu.

3. W obiekcie budowlanym produkcyjnym i magazynowym, w którym wymagana ilość wody do celów przeciwpożarowych do zewnÄ™trznego gaszenia pożaru przekracza 30 dm3/s, w zakÅ‚adach rafineryjnych i petrochemicznych oraz na magistralnym przewodzie wodociÄ…gowym przeciwpożarowym należy instalować hydranty nadziemne o Å›rednicy nominalnej DN 100.

4. Hydranty zewnÄ™trzne zainstalowane na sieci wodociÄ…gowej przeciwpożarowej powinny być wyposażone w odciÄ™cia umożliwiajÄ…ce odłączania ich od sieci. OdciÄ™cia te muszÄ… pozostawać w poÅ‚ożeniu otwartym podczas normalnej eksploatacji sieci.

5. Hydranty zewnÄ™trzne powinny speÅ‚niać wymagania Polskich Norm dotyczÄ…cych tych urzÄ…dzeÅ„, bÄ™dÄ…cych odpowiednikami norm europejskich (EN).

6. Hydranty zewnÄ™trzne umieszcza siÄ™ wzdÅ‚uż dróg i ulic oraz przy ich skrzyżowaniach, przy zachowaniu odlegÅ‚oÅ›ci:

1) miÄ™dzy hydrantami – do 150 m;

2) od zewnÄ™trznej krawÄ™dzi jezdni drogi lub ulicy – do 15 m;

3) najbliższego hydrantu od chronionego obiektu budowlanego – do 75 m;

4) innych niż wymienione w pkt 3 hydrantów wymaganych do ochrony obiektu budowlanego – do 150 m;

5) od Å›ciany chronionego budynku – co najmniej 5 m.

7. Poza obszarami miejskimi odlegÅ‚ość miÄ™dzy hydrantami powinna być dostosowana do gÄ™stoÅ›ci istniejÄ…cej i planowanej zabudowy.

8. Wydajność nominalna hydrantu zewnÄ™trznego, przy ciÅ›nieniu nominalnym 0,2 MPa mierzonym na zaworze hydrantowym podczas poboru wody, w zależnoÅ›ci od jego Å›rednicy nominalnej (DN), nie może być mniejsza niż:

1) dla hydrantu nadziemnego DN 80 – 10 dm3/s;

2) dla hydrantu nadziemnego DN 100 – 15 dm3/s;

3) dla hydrantu podziemnego DN 80 – 10 dm3/s;

4) dla hydrantu nadziemnego DN 80 na sieci, o której mowa w § 9 ust. 2 – 5 dm3/s.

9. Dla zapewnienia możliwoÅ›ci intensywnego czerpania wody do celów przeciwpożarowych na sieciach wodociÄ…gowych o Å›rednicy nominalnej nie mniejszej niż DN 250 powinny być instalowane hydranty nadziemne, speÅ‚niajÄ…ce nastÄ™pujÄ…ce wymagania:

1) Å›rednica nominalna hydrantu powinna wynosić DN 100 lub DN 150;

2) wydajność nominalna przy ciÅ›nieniu nominalnym 0,2 MPa mierzonym na zaworze hydrantowym podczas poboru wody nie może być mniejsza niż 20 dm3/s;

3) hydranty powinny być usytuowane w miejscach dostÄ™pnych z głównych dróg komunikacyjnych na terenie jednostki osadniczej;

4) miejsce usytuowania hydrantu należy oznakować znakami zgodnymi z Polskimi Normami wraz z podaniem na znaku dodatkowym wielkoÅ›ci charakterystycznych hydrantu;

5) przy hydrancie należy przewidzieć stanowisko czerpania wody o wymiarach zapewniajÄ…cych swobodny dostÄ™p do hydrantu;

6) na stanowisku czerpania wody należy umieÅ›cić zakaz parkowania.

10. Określenia potrzeb w zakresie instalowania hydrantów, o których mowa w ust. 9, dokonują właściwe miejscowo organy Państwowej Straży Pożarnej w ramach opiniowania projektów studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

11. Maksymalne ciśnienie hydrostatyczne w sieci wodociągowej przeciwpożarowej nie może przekraczać 1,6 MPa.

12. Miejsce usytuowania hydrantu zewnętrznego należy oznakować znakami zgodnymi z Polskimi Normami.

13. Hydranty zewnętrzne powinny być co najmniej raz w roku poddawane przeglądom i konserwacji przez właściciela sieci wodociągowej przeciwpożarowej.

Rozdział 5

Pompownie przeciwpożarowe

§ 11. 1. Podstawowym źródłem energii dla pomp w pompowniach przeciwpożarowych powinna być sieć elektroenergetyczna lub silnik spalinowy z zapasem paliwa wystarczającym na 4 godziny pracy przy pełnym obciążeniu.

2. Przy zapotrzebowaniu na wodę do celów przeciwpożarowych przekraczającym 20 dm3/s:

1) pompy należy zasilać z dwóch odrÄ™bnych źródeÅ‚ energii, podstawowego i rezerwowego, przy czym jako źródÅ‚o rezerwowe dopuszcza siÄ™ agregat prÄ…dotwórczy napÄ™dzany silnikiem, o którym mowa w ust. 1;

2) w przypadku pracy pomp w systemie ciÄ…gÅ‚ego podawania wody, w pompowni należy zapewnić co najmniej dwie pompy, w tym jednÄ… rezerwowÄ… o parametrach nie niższych od parametrów najwiÄ™kszej z zainstalowanych pomp.

3. Pompy powinny zapewniać wymagane ciÅ›nienie przy najwiÄ™kszym poborze wody w hydrantach poÅ‚ożonych najwyżej lub najbardziej niekorzystnie.

4. Pompy powinny być wyposażone w ukÅ‚ad pomiarowy skÅ‚adajÄ…cy siÄ™ z ciÅ›nieniomierza, przepÅ‚ywomierza i zaworu regulacyjnego, pozwalajÄ…cy na okresowÄ… kontrolÄ™ parametrów pracy.

5. NapÄ™d pomp w pompowniach przeciwpożarowych powinien speÅ‚niać wymagania okreÅ›lone w Polskiej Normie dotyczÄ…cej urzÄ…dzeÅ„ tryskaczowych.

6. Pompy zasila siÄ™ z sieci elektroenergetycznej z obwodu niezależnego od wszystkich innych obwodów w obiekcie, speÅ‚niajÄ…cego wymagania dla instalacji bezpieczeÅ„stwa, okreÅ›lone w Polskiej Normie dotyczÄ…cej instalacji elektrycznych w obiektach budowlanych.

Rozdział 6

Drogi pożarowe

§ 12.  1. Drogę pożarową o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającą dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej do obiektu budowlanego o każdej porze roku, należy doprowadzić do:

1) budynku zawierajÄ…cego strefÄ™ pożarowÄ… zakwalifikowanÄ… do kategorii zagrożenia ludzi ZL I lub ZL II;

2) budynku należącego do grupy wysokoÅ›ci: Å›redniowysoki, wysoki lub wysokoÅ›ciowy, zawierajÄ…cego strefÄ™ pożarowÄ… zakwalifikowanÄ… do kategorii zagrożenia ludzi ZL III, ZL IV lub ZL V;

3) budynku zawierajÄ…cego strefÄ™ pożarowÄ… produkcyjnÄ… lub magazynowÄ… oraz do strefy pożarowej poza budynkiem, obejmujÄ…cej urzÄ…dzenia technologiczne, plac skÅ‚adowy lub wiatÄ™, jeżeli gÄ™stość obciążenia ogniowego wymienionych stref pożarowych przekracza 500 MJ/m2 i zachodzi co najmniej jeden z warunków:

a) powierzchnia strefy pożarowej przekracza 1 000 m2,

b) występuje pomieszczenie zagrożone wybuchem;

4) budynku zawierajÄ…cego strefÄ™ pożarowÄ… produkcyjnÄ… lub magazynowÄ… o gÄ™stoÅ›ci obciążenia ogniowego poniżej 500 MJ/m2 o powierzchni przekraczajÄ…cej 20 000 m2;

5) budynku niskiego:

a) zawierającego strefę pożarową zakwalifikowaną do kategorii zagrożenia ludzi ZL III o powierzchni przekraczającej 1 000 m2, obejmującą kondygnację nadziemną inną niż pierwsza, lub

b) zawierającego strefę pożarową zakwalifikowaną do kategorii zagrożenia ludzi ZL V i mającego ponad 50 miejsc noclegowych;

6) obiektu budowlanego innego niż budynek, przeznaczonego do użytecznoÅ›ci publicznej lub zamieszkania zbiorowego, w którym przewiduje siÄ™ możliwość jednoczesnego przebywania w strefie pożarowej ponad 50 osób;

7) stanowiska czerpania wody do celów przeciwpożarowych.

2. Droga pożarowa powinna przebiegać wzdÅ‚uż dÅ‚uższego boku budynku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1–4, na caÅ‚ej jego dÅ‚ugoÅ›ci, a w przypadku gdy krótszy bok budynku ma wiÄ™cej niż 60 m – z jego dwóch stron, przy czym bliższa krawÄ™dź drogi pożarowej musi być oddalona od Å›ciany budynku o 5–15 m dla obiektów zaliczanych do kategorii zagrożenia ludzi i o 5–25 m dla pozostaÅ‚ych obiektów. PomiÄ™dzy tÄ… drogÄ… i Å›cianÄ… budynku nie mogÄ… wystÄ™pować staÅ‚e elementy zagospodarowania terenu lub drzewa i krzewy o wysokoÅ›ci przekraczajÄ…cej 3 m, uniemożliwiajÄ…ce dostÄ™p do elewacji budynku za pomocÄ… podnoÅ›ników i drabin mechanicznych.

3. W przypadkach uzasadnionych warunkami lokalnymi, w szczególnoÅ›ci architektonicznymi, droga pożarowa do budynków, o których mowa w ust. 1 pkt 1–4, może być poprowadzona w taki sposób, aby byÅ‚ zapewniony dostÄ™p do:

1) 30 % obwodu zewnÄ™trznego budynku, przy jego rozpiÄ™toÅ›ci (najwiÄ™kszej szerokoÅ›ci) do 60 m,

2) 50 % obwodu zewnÄ™trznego budynku, przy jego rozpiÄ™toÅ›ci przekraczajÄ…cej 60 m,

3) 100 % dÅ‚ugoÅ›ci elewacji od frontu budynku, przy zabudowie pierzejowej

– przy speÅ‚nieniu pozostaÅ‚ych wymagaÅ„ okreÅ›lonych w ust. 2.

4. WyjÅ›cia z obiektów budowlanych, o których mowa w ust. 1 pkt 1–6, powinny mieć połączenie z drogÄ… pożarowÄ…, dojÅ›ciem o szerokoÅ›ci minimalnej 1,5 m i dÅ‚ugoÅ›ci nie wiÄ™kszej niż 50 m, w sposób zapewniajÄ…cy dotarcie bezpoÅ›rednio lub drogami ewakuacyjnymi do każdej strefy pożarowej w tych obiektach.

5. Każdy dźwig dla ekip ratowniczych w budynku powinien mieć połączenie z drogÄ… pożarowÄ… dojÅ›ciem, o którym mowa w ust. 4, przy czym wymieniona dÅ‚ugość dojÅ›cia powinna obejmować również drogÄ™ ewakuacyjnÄ… w budynku.

6. WymagaÅ„, o których mowa w ust. 2 i 3, nie stosuje siÄ™, gdy sÄ… speÅ‚nione łącznie nastÄ™pujÄ…ce warunki:

1) w budynku o wiÄ™cej niż 3 kondygnacjach nadziemnych, na każdej kondygnacji powyżej trzeciej nadziemnej, do wysokoÅ›ci 25 m, każda klatka schodowa sÅ‚użąca ewakuacji ma okno dla ekip ratowniczych, umożliwiajÄ…ce dostÄ™p z zewnÄ…trz przez otwór o dolnej krawÄ™dzi poÅ‚ożonej nie wyżej niż 90 cm nad poziomem posadzki oraz o wysokoÅ›ci i szerokoÅ›ci odpowiednio co najmniej 110 cm i 60 cm, lub ma zapewnione dotarcie do takiego okna poziomÄ… drogÄ… ewakuacyjnÄ… o dÅ‚ugoÅ›ci nieprzekraczajÄ…cej 50 m;

2) droga pożarowa jest doprowadzona do budynku tak, że jej najbliższa krawÄ™dź jest oddalona o 5–10 m od rzutu pionowego na poziom terenu każdego z okien, o których mowa w pkt 1, a miÄ™dzy tÄ… drogÄ… i wymienionymi oknami nie wystÄ™pujÄ… staÅ‚e elementy zagospodarowania terenu lub drzewa o wysokoÅ›ci przekraczajÄ…cej 3 m, uniemożliwiajÄ…ce dotarcie do tych okien za pomocÄ… podnoÅ›ników i drabin mechanicznych;

3) okno, o którym mowa w pkt 1, jest oznakowane od wewnÄ…trz znakiem bezpieczeÅ„stwa „nie zastawiać”, a z zewnÄ…trz – znakiem bezpieczeÅ„stwa odpowiednim do sposobu, w jaki można dostać siÄ™ do wnÄ™trza budynku, zgodnie z PolskÄ… NormÄ… dotyczÄ…cÄ… znaków bezpieczeÅ„stwa.

7. Wymagania, o których mowa w ust. 2 i 3, nie dotyczÄ… budynku o nie wiÄ™cej niż 3 kondygnacjach nadziemnych i wysokoÅ›ci nie wiÄ™kszej niż 12 m, jeżeli jest zapewnione połączenie z drogÄ… pożarowÄ… wyjść z tego budynku, utwardzonym dojÅ›ciem o szerokoÅ›ci minimalnej 1,5 m i dÅ‚ugoÅ›ci nie wiÄ™kszej niż 30 m, w sposób zapewniajÄ…cy dotarcie bezpoÅ›rednio lub drogami ewakuacyjnymi do każdej strefy pożarowej.

8. DojÅ›cia do budynków, o których mowa w ust. 4 i 7, mogÄ… być prowadzone przez budynek, o ile nie przebiegajÄ… one w obrÄ™bie strefy pożarowej, do której ma być zapewniony dostÄ™p z drogi pożarowej.

9. Droga pożarowa powinna zapewniać przejazd bez cofania lub powinna być zakoÅ„czona placem manewrowym o wymiarach 20 m x 20 m, wzglÄ™dnie można przewidzieć inne rozwiÄ…zania umożliwiajÄ…ce zawrócenie pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10.

10. Dopuszcza się wykonanie odcinka drogi pożarowej o długości nie większej niż 15 m, z którego wyjazd jest możliwy jedynie przez cofanie pojazdu.

11. Najmniejszy promień zewnętrznego łuku drogi pożarowej nie może wynosić mniej niż 11 m.

12. Drogi pożarowe oraz place manewrowe w miejscach innych niż wymienione w ust. 2 i 3 mogą być usytuowane w odległości mniejszej niż 5 m od chronionego budynku, pod warunkiem że ściana zewnętrzna budynku na tym odcinku oraz w odległości do 5 m od niego posiada klasę odporności ogniowej wymaganą dla ściany oddzielenia pożarowego tego budynku.

§ 13. 1. Minimalna szerokość drogi pożarowej powinna wynosić co najmniej 4 m, a jej nachylenie podÅ‚użne nie może przekraczać 5 %:

1) w miejscach, o których mowa w § 12 ust. 2 i 3, oraz na odcinkach o dÅ‚ugoÅ›ci 10 m od tych miejsc, zapewniajÄ…cych dojazd i wyjazd;

2) na odcinku o dÅ‚ugoÅ›ci 15 m od miejsc doprowadzenia jej do budynku, o których mowa w § 12 ust. 6 pkt 2.

2. W obrębie miasta oraz na terenie działki, na której jest usytuowany obiekt budowlany, o którym mowa w § 12 ust. 1 pkt 3 i 4, droga pożarowa powinna umożliwiać przejazd pojazdów o nacisku osi na nawierzchnię jezdni co najmniej 100 kN (kiloniutonów), a jej minimalna szerokość w miejscach innych niż wymienione w ust. 1 nie może być mniejsza niż 3,5 m.

3. Na terenach innych niż wymienione w ust. 2 droga pożarowa powinna umożliwiać przejazd pojazdów o nacisku osi na nawierzchniÄ™ jezdni co najmniej 50 kN, a jej minimalna szerokość w miejscach innych niż wymienione w ust. 1 nie może być mniejsza niż 3 m.

4. W szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy speÅ‚nienie wymagaÅ„ dotyczÄ…cych doprowadzenia drogi pożarowej do obiektu budowlanego jest niemożliwe ze wzglÄ™du na lokalne uwarunkowania lub jest uzasadnione przyjÄ™cie innych rozwiÄ…zaÅ„, na wniosek wÅ‚aÅ›ciciela budynku, obiektu budowlanego lub terenu, dopuszcza siÄ™ stosowanie rozwiÄ…zaÅ„ zamiennych zapewniajÄ…cych niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu, uzgodnionych z wÅ‚aÅ›ciwym miejscowo komendantem wojewódzkim PaÅ„stwowej Straży Pożarnej.

§ 14. 1. Przejazdy na dziedziÅ„ce i inne tereny obudowane powinny odpowiadać nastÄ™pujÄ…cym warunkom:

1) wysokość przejazdu nie mniejsza niż 4,2 m, a w budownictwie jednorodzinnym – 3,2 m;

2) szerokość przejazdu nie mniejsza niż 3,6 m, w tym szerokość jezdni co najmniej 3 m;

3) odlegÅ‚ość miÄ™dzy przejazdami na jeden dziedziniec nie wiÄ™ksza niż 150 m.

2. W przejazdach, których jezdnie sÄ… oddzielone od chodników sÅ‚upami lub Å›cianami, szerokość jezdni nie może być mniejsza niż 3,6 m.

3. W przypadku gdy przejazd jest wykorzystywany jako staÅ‚e przejÅ›cie dla pieszych, należy zapewnić dodatkowo chodnik o szerokoÅ›ci co najmniej 1 m.

§ 15. Wiadukty, estakady, przejÅ›cia i inne podobne urzÄ…dzenia lub staÅ‚e elementy, usytuowane ponad drogami pożarowymi, powinny mieć przeÅ›wit o wysokoÅ›ci i szerokoÅ›ci nie mniejszej niż 4,5 m.

§ 16. 1. Na wydzielony teren o powierzchni przekraczajÄ…cej 5 ha, na którym znajdujÄ… siÄ™ obiekty wymienione w § 12 ust. 1, oraz na place targowe i wystawowe o takiej powierzchni należy zapewnić co najmniej dwa wjazdy, odlegÅ‚e od siebie o co najmniej 75 m.

2. Bramy wjazdowe muszą spełniać warunki, o których mowa w § 14 ust. 1 pkt 2 i ust. 2.

Rozdział 7

Przepisy końcowe

§ 17. Przepis § 12 ust. 2 dotyczący oddalenia bliższej krawędzi drogi pożarowej od ściany obiektów zaliczanych do kategorii zagrożenia ludzi nie ma zastosowania do dróg pożarowych istniejących w dniu wejścia w życie rozporządzenia, jeżeli zostały one wykonane zgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie ich budowy.

§ 18. Traci moc rozporzÄ…dzenie Ministra Spraw WewnÄ™trznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodÄ™ oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 121, poz. 1139).

§ 19. RozporzÄ…dzenie wchodzi w życie po upÅ‚ywie 14 dni od dnia ogÅ‚oszenia.

Za³. 1.

Załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji
z dnia 24 lipca 2009 r. (poz. 1030)

Tabela nr 1

Wymagana ilość wody do celów przeciwpożarowych dla jednostek osadniczych

Lp.

Liczba mieszkańców jednostki osadniczej

Wydajność wodociągu [dm3/s]

Równoważny zapas wody w zbiorniku [m3]

1

do 2 000

5

50

2

2 001 ÷ 5 000

10

100

3

5 001 ÷ 10 000

15

150

4

10 001 ÷ 25 000

20

200

5

25 001 ÷ 100 000

40

400

6

ponad 100 000

60

600

 

Tabela nr 2

Wymagana ilość wody do celów przeciwpożarowych dla obiektów budowlanych produkcyjnych i magazynowych, służąca do zewnętrznego gaszenia pożaru

Lp.

Gęstość obciążenia ogniowego [MJ/m2]

Powierzchnia strefy pożarowej [m2]

powyżej

 

500

1 000

2 000

3 000

4 000

5 000

do

500

1 000

2 000

3 000

4 000

5 000

 

powyżej

do

wydajność wodociągu [dm3/s]*

1

 

200

10

10

10

10

15

15

20

2

200

500

10

10

10

20

20

30

30

3

500

1 000

10

10

20

20

30

30

40

4

1 000

2 000

10

20

20

30

30

40

40

5

2 000

4 000

20

20

30

30

40

40

50

6

4 000

 

20

30

30

40

40

50

60

 

* Dla garaży nie więcej niż 20 dm3/s.

Tabela nr 3

Wymagana ilość wody do celów przeciwpożarowych dla zbiorników z gazami palnymi oraz z cieczami o temperaturze zapłonu do 373,15 K (100 °C) niebędącymi produktami naftowymi oraz dla zbiorników z produktami naftowymi o temperaturze zapłonu od 328,15 K (55 °C) do 373,15 K (100 °C), z wyjątkiem podgrzanych powyżej temperatury zapłonu, służąca do zewnętrznego gaszenia pożaru

Lp.

Zbiorniki (z wyłączeniem podziemnych i przenośnych)

z cieczami palnymi

z gazami palnymi

pojemność ogólna [m3]

wydajność wodociągu [dm3/s]

pojemność ogólna [m3]

wydajność wodociągu [dm3/s]

powyżej

do

powyżej

do

1

200

1 000

10

 

10 000

10

2

1 000

5 000

15

10 000

100 000

15

3

5 000

30 000

20

100 000

 

20

4

30 000

100 000

25

 

5

100 000

200 000

30

 

6

200 000

 

40

 

 

Tabela nr 4

Wymagana ilość wody do celów przeciwpożarowych dla urządzeń technologicznych oraz składów i magazynów z gazami palnymi i cieczami o temperaturze zapłonu do 373,15 K (100 °C), zlokalizowanych poza budynkami, służąca do zewnętrznego gaszenia pożaru

Lp.

Urządzenia technologiczne oraz składy i magazyny z gazami palnymi i cieczami o temperaturze zapłonu do 373,15 K (100 °C)

zajmowana powierzchnia [m2]

wydajność wodociągu [dm3/s]

powyżej

do

1

 

500

10

2

500

1 000

20

3

1 000

2 000

30

4

2 000

 

40

 

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji: G. Schetyna

 

 

1) Minister Spraw WewnÄ™trznych i Administracji kieruje dziaÅ‚em administracji rzÄ…dowej – sprawy wewnÄ™trzne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporzÄ…dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu dziaÅ‚ania Ministra Spraw WewnÄ™trznych i Administracji (Dz. U. Nr 216, poz. 1604).

2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2003 r. Nr 52, poz. 452, z 2004 r. Nr 96, poz. 959, z 2005 r. Nr 100, poz. 835 i 836, z 2006 r. Nr 191, poz. 1410, z 2007 r. Nr 89, poz. 590, z 2008 r. Nr 163, poz. 1015 oraz z 2009 r. Nr 11, poz. 59.

3) Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. U. z 2003 r. Nr 33, poz. 270, z 2004 r. Nr 109, poz. 1156, z 2008 r. Nr 201, poz. 1238 oraz z 2009 r. Nr 56, poz. 461.

4) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2006 r. Nr 170, poz. 1217, z 2007 r. Nr 88, poz. 587, Nr 99, poz. 665, Nr 127, poz. 880, Nr 191, poz. 1373 i Nr 247, poz. 1844, z 2008 r. Nr 145, poz. 914, Nr 199, poz. 1227, Nr 206, poz. 1287, Nr 210, poz. 1321 i Nr 227, poz. 1505 oraz z 2009 r. Nr 18, poz. 97 i Nr 31, poz. 206.

Oferta dla kadrowców

Niezbędnik kadrowca

Forum

Najczęściej czytane 24htydzieńmiesiąc

Użytkownicy szukali

Infor.pl:
Serwisy:
Czasopisma:
dla przedsiębiorców:
INFOR System:
INFORLEX.PL
Oferta 2012:
Twoje Finanse:
Holding: